ĐBQH Nguyễn Văn Quảng: Hai thành phố mới sẽ tạo động lực liên kết vùng

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 6/8, các đại biểu Quốc hội tại Tổ 7, gồm ĐBQH các tỉnh Nghệ An, Lâm Đồng tiến hành thảo luận ở Tổ về việc thành lập thành phố Quảng Ninh; việc thành lập thành phố Bắc Ninh; chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội và một số nội dung quan trọng khác.

Về việc thành lập thành phố Bắc Ninh và thành phố Quảng Ninh, đại biểu Nguyễn Văn Quảng cho rằng sự cần thiết và ý nghĩa của chủ trương này đã được các đại biểu phân tích khá đầy đủ. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh thêm ba vấn đề.

Trước hết, việc thành lập hai thành phố không chỉ có ý nghĩa đối với riêng hai địa phương mà còn tạo động lực phát triển mới, mở rộng không gian phát triển cho toàn Vùng Thủ đô. Theo đại biểu, trong bối cảnh hiện nay, phát triển không thể chỉ giới hạn trong địa giới hành chính của từng địa phương mà phải được đặt trong mối liên kết vùng, phù hợp với quy hoạch và tầm nhìn phát triển dài hạn.

Nếu Hà Nội là trung tâm kinh tế, văn hóa thì cần có hệ thống các đô thị vệ tinh phát triển xung quanh. Việc hình thành thành phố Bắc Ninh sẽ góp phần tạo nên hệ sinh thái đô thị, tăng cường sự tương tác, phân công chức năng giữa các địa phương, qua đó thúc đẩy sự phát triển của Thủ đô và toàn Vùng Thủ đô.

Thứ hai, đại biểu cho rằng từ trước đến nay vùng Đông Bắc Bộ thường được nhìn nhận với tam giác phát triển Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Khi Bắc Ninh trở thành thành phố, cùng với Quảng Ninh sẽ hình thành một "tứ giác đô thị", tạo thêm dư địa phát triển và cơ chế liên kết giữa các đô thị. Đây sẽ là nền tảng quan trọng trong bối cảnh Quốc hội xem xét, thông qua Luật Phát triển đô thị.

Thứ ba, việc phát triển các đô thị mới cũng góp phần thực hiện mục tiêu của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng về nâng tỷ lệ đô thị hóa lên khoảng 50%. Đại biểu cho rằng không chỉ Bắc Ninh và Quảng Ninh, thời gian tới nhiều địa phương khác, trong đó có Nghệ An và các tỉnh khu vực miền Trung, cũng cần nghiên cứu hình thành các đô thị mới để tạo động lực tăng trưởng.

Bên cạnh đó, đại biểu lưu ý, theo báo cáo thẩm tra và ý kiến thảo luận, cả Bắc Ninh và Quảng Ninh vẫn còn một số tiêu chí chưa đáp ứng đầy đủ, như tiêu chuẩn về đơn vị hành chính cấp phường hay tiêu chí đô thị loại I.

Theo đại biểu, đây chủ yếu là những vướng mắc về cơ chế và quy định hiện hành. Vì vậy, Quốc hội cần xác định rõ trách nhiệm của Chính phủ và hai địa phương trong việc tiếp tục hoàn thiện các tiêu chuẩn, điều kiện; đồng thời xây dựng lộ trình cụ thể để nâng cao chất lượng các tiêu chí, bảo đảm việc thành lập thành phố thực sự hướng tới mục tiêu phát triển và phục vụ tốt hơn đời sống người dân, xứng đáng với vị trí, vai trò của một đô thị cấp thành phố.

Bày tỏ thống nhất với chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh và thành phố Quảng Ninh, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) cho rằng mô hình thành phố trực thuộc Trung ương đặt ra yêu cầu cao hơn về tổ chức bộ máy và năng lực quản trị đô thị.

Để bảo đảm việc chuyển đổi mô hình hành chính diễn ra hiệu quả, đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo các địa phương tập trung thực hiện đồng bộ một số nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, cần khẩn trương rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phù hợp với mô hình chính quyền đô thị, bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu lực, hiệu quả.

Bên cạnh đó, các địa phương cần thực hiện việc đổi tên cơ quan, thay đổi con dấu và các điều kiện cần thiết khác theo đúng quy định, không để quá trình chuyển đổi mô hình đơn vị hành chính làm gián đoạn hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc ảnh hưởng đến việc giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.

Đại biểu cũng đề nghị tiếp tục rà soát, xây dựng phương án sử dụng hiệu quả trụ sở, tài sản công dôi dư, đồng thời kiện toàn tổ chức bộ máy, biên chế sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, bảo đảm khai thác hiệu quả nguồn lực và nâng cao chất lượng quản trị đô thị.

Đề nghị phân cấp cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội xử lý các điều chỉnh trong quá trình triển khai Dự án Vành đai 5

Đối với chủ trương đầu tư Dự án xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, đại biểu Nguyễn Văn Quảng đánh giá rất cao sự cần thiết của dự án.

Theo đại biểu, mặc dù đường Vành đai 4 vẫn đang được triển khai, việc nghiên cứu đầu tư Vành đai 5 thể hiện tầm nhìn phát triển dài hạn của Thủ đô trong khoảng 100 năm tới. Đây là bước đi kịp thời nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển không gian của Thủ đô, đồng thời tăng cường kết nối vùng, tạo dư địa cho phát triển kinh tế - xã hội trong tương lai.

Đại biểu cũng thống nhất với việc Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư dự án theo đúng thẩm quyền và đồng tình với báo cáo thẩm tra về quy mô, tổng mức đầu tư.

Tuy nhiên, từ thực tiễn triển khai nhiều dự án quan trọng quốc gia thời gian qua, trong đó có Dự án đường sắt Lào Cai - Hải Phòng, đại biểu đề nghị tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong tổ chức thực hiện.

Theo đó, Quốc hội chỉ quyết định chủ trương đầu tư, còn Chính phủ chịu trách nhiệm triển khai. Đối với các nội dung phát sinh trong quá trình thực hiện như điều chỉnh diện tích thu hồi đất, loại đất thu hồi, số hộ bị ảnh hưởng, số hộ tái định cư hoặc các vấn đề kỹ thuật khác, Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Đại biểu cho rằng, tại thời điểm quyết định chủ trương đầu tư, nhiều số liệu về đất đai, giải phóng mặt bằng hay đối tượng bị ảnh hưởng vẫn có thể tiếp tục được cập nhật, hoàn thiện trong quá trình triển khai. Nếu mọi điều chỉnh đều phải trình Quốc hội xem xét thì sẽ ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án.

"Việc giao thẩm quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội xử lý các nội dung điều chỉnh sẽ bảo đảm tính linh hoạt, kịp thời, đáp ứng yêu cầu triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn, đồng thời vẫn bảo đảm cơ chế giám sát của Quốc hội", đại biểu Nguyễn Văn Quảng đề xuất.