Chính phủ phê duyệt quy hoạch bảo tồn Vịnh Hạ Long

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký Quyết định số 704/QĐ-TTg ngày 21/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Danh lam thắng cảnh Vịnh Hạ Long, một bộ phận cấu thành Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà.

Theo đó, phạm vi nghiên cứu quy hoạch có quy mô khoảng 676,36km², bao gồm toàn bộ khu vực di sản (vùng lõi) và vùng đệm thuộc địa giới hành chính tỉnh Quảng Ninh, trải rộng trên các phường Tuần Châu, Hồng Gai, Bãi Cháy, Hà Tu, Hạ Long, Hà An, Quang Hanh và đặc khu Vân Đồn.

Phạm vi nghiên cứu còn bao gồm không gian biển giáp ranh với đặc khu Cát Hải (thành phố Hải Phòng), bao quanh các khu vực khoanh vùng bảo vệ di tích; đồng thời mở rộng tới các khu bảo tồn, rừng đặc dụng, rừng đầu nguồn, hệ thống mặt nước và dòng chảy có liên quan.

Quy hoạch hướng tới mục tiêu bảo tồn nguyên vẹn các giá trị nổi bật toàn cầu về cảnh quan, địa chất, địa mạo, đa dạng sinh học; đồng thời gìn giữ không gian văn hóa biển - đảo đặc trưng của Hạ Long. Đây cũng là bước đi nhằm hoàn thiện cơ sở dữ liệu, hồ sơ quản lý di tích và xác lập ranh giới bảo vệ phù hợp với thực tiễn và quy định quốc tế.

Đáng chú ý, quy hoạch đặt trọng tâm xây dựng mô hình bảo tồn bền vững, hài hòa giữa bảo vệ di sản và phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là du lịch. Các định hướng lớn bao gồm tổ chức không gian, phát triển hạ tầng, kiểm soát sức tải môi trường, quản lý hoạt động du lịch và kết nối di sản với các trung tâm văn hóa - du lịch trong khu vực như Yên Tử, Vịnh Bái Tử Long.

Nhiệm vụ quy hoạch cũng yêu cầu đánh giá toàn diện hiện trạng môi trường, hệ sinh thái, tác động của biến đổi khí hậu, cũng như các áp lực từ phát triển đô thị, công nghiệp và du lịch. Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp bảo tồn thiên nhiên, phục hồi hệ sinh thái, đặc biệt là rừng ngập mặn, nguồn nước và đa dạng sinh học.

Một nội dung quan trọng khác là xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số, tăng cường chuyển đổi số trong quản lý di sản, đồng thời thiết lập cơ chế huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng trong bảo tồn và phát huy giá trị di tích.

Quy hoạch sẽ xác định rõ các phân vùng bảo vệ nghiêm ngặt và khu vực được phép phát triển có kiểm soát; đề xuất danh mục các dự án ưu tiên, lộ trình đầu tư và nguồn lực thực hiện theo từng giai đoạn, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả.

Thời gian lập quy hoạch không quá 24 tháng kể từ khi nhiệm vụ được phê duyệt. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan chủ trì thẩm định, UBND tỉnh Quảng Ninh tổ chức lập quy hoạch, phối hợp với các bộ, ngành liên quan.

Việc phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch lần này không chỉ tạo hành lang pháp lý quan trọng cho công tác bảo tồn Vịnh Hạ Long, mà còn mở ra cách tiếp cận mới: đưa di sản trở thành động lực phát triển, thay vì là “tài nguyên bị khai thác”, góp phần nâng tầm hình ảnh và năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam trên trường quốc tế.