Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Bắc Ninh đã đạt được nhiều kết quả toàn diện trong cải cách thể chế, tinh gọn bộ máy và chuyển đổi số phục vụ người dân. Sự chuyển dịch mang tính cách mạng này đang giúp địa phương tối ưu hóa nguồn lực và khơi thông các điểm nghẽn phát triển.
Tinh gọn bộ máy, giảm tầng nấc trung gian
Tại Hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp do UBND tỉnh Bắc Ninh tổ chức chiều 14/5, địa phương đã thông tin nhiều nội dung quan trọng.
Theo đó, thực hiện chủ trương tinh gọn hệ thống chính trị, địa phương đã mạnh dạn tổ chức lại toàn bộ sơ đồ hành chính. Sau 12 tháng vận hành, bộ máy mới đi vào hoạt động ổn định và thông suốt.

Tại cấp tỉnh, giảm mạnh quy mô phòng ban chuyên môn. Toàn tỉnh hiện còn 15 sở và cơ quan tương đương với 112 phòng chuyên môn (giảm sâu 101 phòng). Số lượng chi cục giảm xuống còn 10 đơn vị (giảm bớt 3 chi cục).
Tại cấp cơ sở, tổ chức lại thành công 99/99 đơn vị hành chính cấp xã. Thành lập mới 445 phòng ban và tương đương nhằm thích ứng năng lực quản lý mới.
Cắt giảm mạnh mẽ số lượng nhân sự hành chính dôi dư. Biên chế cán bộ, công chức giảm từ 10.674 xuống còn 8.617 chỉ tiêu. Khối viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập giảm từ 56.549 xuống còn 56.288 chỉ tiêu. Nhằm trợ lực cho hệ thống cơ sở, tỉnh đã biệt phái và điều động hàng trăm nhân sự trình độ cao từ khối ban ngành cấp tỉnh trực tiếp về công tác tại địa bàn xã, phường.
Mô hình chính quyền địa phương hai cấp giúp xóa bỏ tối đa các khâu trung gian, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính cho doanh nghiệp và người dân. Ủy ban nhân dân tỉnh đã ký ban hành 201 văn bản quy phạm pháp luật để tạo hành lang pháp lý vững chắc. Thực hiện phân cấp mạnh mẽ 135 nội dung và ủy quyền tới 227 nội dung quản lý nhà nước trực tiếp cho các cơ quan chuyên môn và chính quyền cấp xã.
Hoàn thành số hóa hơn 3,5 triệu trang tài liệu lưu trữ. Cấp tài khoản định danh điện tử cho xấp xỉ 2,13 triệu công dân (đạt tỷ lệ tuyệt đối 100% đối với những người đủ điều kiện). Ghi nhận tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn và trước hạn ở cấp xã đạt mức ấn tượng 99,7%. Đồng thời, 100% thủ tục hành chính phát sinh nghĩa vụ tài chính đều được thực hiện thông qua cổng thanh toán trực tuyến.
Thẳng thắn nhìn nhận những áp lực tại cơ sở
Bên cạnh những điểm sáng, hội nghị sơ kết cũng chỉ ra các khó khăn mang tính hệ thống khi chuyển giao quyền lực hành chính. Đặc biệt là áp lực hành chính tại chính quyền cấp xã: Gánh vác 80% khối lượng công việc từ cấp huyện; Thiếu hụt nhân lực chuyên môn sâu tại địa bàn; Hạ tầng công nghệ và dữ liệu đất đai chưa liên thông….

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn, việc dồn khoảng 80% nhiệm vụ từ cấp huyện xuống khiến khối lượng công việc ở cơ sở tăng vọt. Trong khi đó, nguồn lực tài chính và nhân sự tại chỗ chưa theo kịp yêu cầu. Nhiều lĩnh vực nóng như đất đai, trật tự xây dựng, tài nguyên môi trường và đầu tư công đang tạo áp lực quá tải rất lớn cho cán bộ xã. Tâm lý e ngại sai sót và hệ thống dữ liệu địa chính chưa đồng bộ vẫn gây tắc nghẽn ở một số quy trình xử lý hồ sơ.
Khơi dậy tinh thần tự lực để bứt phá
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Hồng Thái yêu cầu các cơ quan, địa phương không né tránh vướng mắc. Cần phải nhận diện rõ tình trạng “phân cấp nhưng chưa đủ nguồn lực” để có giải pháp tháo gỡ kịp thời. Các ý kiến thảo luận phải bám sát thực tiễn, hướng tới hoàn thiện cơ chế hoạt động vững chắc cho tương lai.

Giao nhiệm vụ cho thời gian tới, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Hoàng Sơn đề nghị toàn hệ thống chính trị tiếp tục phát huy cao độ tinh thần tự lực, tự cường, chủ động phân công cán bộ hợp lý. Tỉnh Bắc Ninh sẽ áp dụng đồng bộ các giải pháp căn cơ:
Hỗ trợ nghiệp vụ: Nghiên cứu thành lập các tổ công tác chuyên trách giải đáp nghiệp vụ trực tuyến để tháo gỡ khó khăn phát sinh tức thì cho cơ sở.
Tăng cường nhân lực: Tiếp tục xây dựng phương án luân chuyển, điều động cán bộ có kinh nghiệm dày dặn từ các sở, ngành cấp tỉnh về cắm chốt tại các địa bàn trọng điểm.
Chuẩn hóa dữ liệu: Rà soát lại nhu cầu đầu tư hạ tầng số, tập trung đồng bộ hóa hệ thống phần mềm quản lý và liên thông dữ liệu đất đai nhằm tránh đầu tư dàn trải, lãng phí.

Cuộc cách mạng tổ chức bộ máy hành chính theo mô hình hai cấp tại Bắc Ninh dù còn gặp những lực cản ban đầu, nhưng những kết quả mà địa phương đạt được về chỉ số cải cách hành chính và niềm tin của người dân trong năm qua chính là minh chứng rõ nét cho một hướng đi đúng đắn, mở đường cho sự phát triển bền vững của tỉnh.