Từ 25/6, thống nhất quy trình quản lý người chấp hành án hình sự tại cộng đồng

Nghị định áp dụng đối với người được hưởng án treo; người chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ, cấm cư trú, quản chế; người được hoãn hoặc tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù; người được tha tù trước thời hạn có điều kiện; người chấp hành án phạt tước một số quyền công dân, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định.

Theo Nghị định, thời điểm bắt đầu thực hiện quản lý, giám sát, giáo dục được xác định theo từng nhóm đối tượng.

Đối với người được hưởng án treo và người chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ, việc quản lý được tính từ ngày Công an cấp xã hoặc đơn vị quân đội nhận được quyết định thi hành án của Tòa án hoặc hồ sơ thi hành án từ cơ quan thi hành án hình sự có thẩm quyền.

Đối với người chấp hành án phạt cấm cư trú hoặc quản chế, thời điểm bắt đầu được tính từ ngày Công an cấp xã nhận được giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù của cơ sở giam giữ hoặc hồ sơ thi hành án từ cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh.

Đối với người chấp hành án phạt tước một số quyền công dân, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định, thời điểm quản lý được xác định từ khi Công an cấp xã hoặc đơn vị quân đội nhận được quyết định thi hành án của Tòa án, giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù hoặc hồ sơ thi hành án, tùy từng trường hợp cụ thể.

Riêng đối với người được hoãn chấp hành án phạt tù, tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù hoặc tha tù trước thời hạn có điều kiện, việc quản lý được tính từ ngày Công an cấp xã hoặc đơn vị quân đội nhận được quyết định của Tòa án hoặc hồ sơ thi hành quyết định của cơ quan thi hành án hình sự.

Nghị định cũng quy định rõ thời điểm kết thúc việc quản lý, giám sát, giáo dục. Theo đó, việc quản lý chấm dứt khi người chấp hành án hoàn thành nghĩa vụ theo giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt; khi người chấp hành án chết theo giấy chứng tử hoặc tài liệu hợp pháp khác; hoặc từ ngày người đó đi chấp hành án phạt tù theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Nghị định 231/2026/NĐ-CP quy định 8 nhóm nội dung quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng.

Trong đó, cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc tiếp nhận, quản lý và cập nhật hồ sơ thi hành án; tiếp nhận người chấp hành án; xây dựng kế hoạch quản lý, giám sát, giáo dục; nhận xét, báo cáo kết quả chấp hành án; tổ chức kiểm điểm đối với trường hợp vi phạm nghĩa vụ hoặc vi phạm pháp luật; thực hiện điểm danh, kiểm diện; quản lý trong các trường hợp đặc biệt; đồng thời phối hợp với các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan trong quá trình tổ chức thi hành.

Để thực hiện các nhiệm vụ trên, Nghị định quy định nhiều biện pháp quản lý, giám sát, giáo dục, gồm nghiên cứu, khai thác hồ sơ của người chấp hành án; tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật; gặp gỡ, làm việc trực tiếp với người chấp hành án; đồng thời áp dụng các phương tiện kỹ thuật phục vụ công tác quản lý, giám sát và giáo dục theo quy định của pháp luật.

Việc ban hành Nghị định 231/2026/NĐ-CP góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý về thi hành án hình sự tại cộng đồng, nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án, đồng thời tạo điều kiện để họ chấp hành nghiêm quy định của pháp luật và tái hòa nhập cộng đồng.