TP.HCM tăng tốc khép kín các tuyến vành đai

Tăng kết nối liên vùng

Nhiều năm qua, các tuyến đường vành đai tại TP.HCM được kỳ vọng giảm áp lực giao thông cho khu vực trung tâm.

Tuy nhiên, cùng với quá trình mở rộng không gian đô thị, những tuyến đường này ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các khu vực sản xuất, đô thị, cảng biển, sân bay và các tỉnh, thành trong vùng.

Theo TS Nguyễn Hữu Nguyên, Hội Quy hoạch TP.HCM, Vành đai 2, 3 và 4 dù có quy mô khác nhau nhưng cùng hướng đến mục tiêu đưa các dòng phương tiện không cần thiết phải đi xuyên khu vực trung tâm ra các hành lang bên ngoài, qua đó giảm ùn tắc và mở rộng không gian phát triển.

Trong đó, Vành đai 2 giữ vai trò kết nối trong phạm vi đô thị, Vành đai 3 tăng cường liên kết giữa TP.HCM với các cực kinh tế trong vùng, còn Vành đai 4 mở rộng mạng lưới kết nối ở quy mô toàn Đông Nam Bộ.

Vành đai 2 có chiều dài quy hoạch hơn 64km, quy mô từ 6-10 làn xe. Đến nay, khoảng 50km đã hoàn thành, phần còn lại đang được triển khai để từng bước khép kín toàn tuyến.

Theo ông Lê Ngọc Hùng - Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM, các dự án Vành đai 2 đoạn 1 và đoạn 2 đang được triển khai theo tiến độ, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2027.

Hiện 4/5 gói thầu xây lắp chính đã khởi công. Hai gói thầu xây lắp phần tuyến được khởi công từ tháng 12/2025, dự kiến hoàn thành trong quý II/2027.

Các khu vực đã được bàn giao mặt bằng đang được tổ chức thi công, phấn đấu hoàn thành thảm bê tông nhựa vào cuối năm 2026.

Hai gói thầu xây lắp hầm chui, cầu vượt tại nút giao Vành đai 2 - Phạm Văn Đồng khởi công trong tháng 8/2026, dự kiến hoàn thành tháng 12/2027. Gói thầu nút giao Bình Thái dự kiến khởi công tháng 10/2026, hoàn thành cuối năm 2027.

Trong khi đó, Vành đai 3 dài khoảng 76km, đi qua TP.HCM và các địa phương trước sắp xếp gồm Đồng Nai, Bình Dương, Long An, với tổng mức đầu tư giai đoạn 1 khoảng 75.400 tỷ đồng.

Dự án hiện đạt hơn 80% khối lượng theo hợp đồng. Các đơn vị đang tập trung tháo gỡ khó khăn về vật liệu, phấn đấu hoàn thành và đưa tuyến vào khai thác trong năm 2026.

Mở thêm dư địa phát triển

Khi hoàn thành, Vành đai 3 sẽ tạo hành lang vận tải kết nối các khu công nghiệp, cảng biển, sân bay và cao tốc, giúp hàng hóa có thêm lựa chọn di chuyển, hạn chế phải đi qua khu vực trung tâm.

Tiếp nối vai trò của Vành đai 3, Vành đai 4 có quy mô khoảng 207km, đi qua TP.HCM và các địa phương trước sắp xếp gồm Long An, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu. Tuyến được quy hoạch theo tiêu chuẩn cao tốc 8 làn xe, kèm đường song hành.

Vành đai 4 được kỳ vọng kết nối các trung tâm công nghiệp, logistics, đô thị, cảng biển và sân bay, trong đó có sân bay Long Thành, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và cụm cảng Cái Mép - Thị Vải.

TP.HCM đang thúc đẩy các dự án thành phần để đưa Vành đai 4 từ quy hoạch vào triển khai thực tế.

Dịp Quốc khánh 2/9 năm nay, hai dự án thành phần gồm dự án thành phần 2.3 với tổng mức đầu tư 7.050 tỷ đồng và dự án thành phần 2.1 với tổng mức đầu tư 4.776 tỷ đồng đã được khởi công.

Theo TS Nguyễn Hữu Nguyên, hiệu quả của hệ thống Vành đai 2, 3 và 4 không chỉ nằm ở số kilomet đường được xây dựng mà còn ở khả năng tái cấu trúc không gian phát triển của thành phố và toàn vùng.

Khi mạng lưới vành đai được kết nối đồng bộ với cao tốc, quốc lộ, cảng biển, sân bay, đường sắt và metro, hàng hóa từ các khu công nghiệp có thể tiếp cận các đầu mối giao thông thuận lợi hơn.

Đồng thời, các trung tâm logistics, kho bãi, khu công nghiệp và dịch vụ có thêm điều kiện hình thành dọc những hành lang giao thông mới.

Đây cũng là tiền đề để TP.HCM từng bước chuyển từ mô hình phát triển tập trung vào khu vực lõi sang cấu trúc đô thị đa trung tâm, với các cực phát triển mới ở khu vực ngoại vi.

Nhìn tổng thể, Vành đai 2, 3 và 4 đang hình thành ba lớp kết nối có phạm vi ngày càng rộng, từ giao thông đô thị, liên kết vùng đến không gian phát triển toàn Đông Nam Bộ.

Vành đai 2 đang hoàn thiện những đoạn còn thiếu, Vành đai 3 bước vào giai đoạn nước rút, trong khi Vành đai 4 bắt đầu chuyển từ quy hoạch sang triển khai.

Khi các tuyến vành đai dần được khép kín, TP.HCM sẽ có thêm nền tảng hạ tầng để giảm áp lực giao thông, mở rộng không gian đô thị và thúc đẩy công nghiệp, logistics phát triển.