Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Phân quyền phải rõ ràng, thực chất, có kiểm soát

Quy hoạch không thể thay đổi theo từng nhiệm kỳ

Chiều 8/4, phát biểu trong phiên thảo luận tại Tổ về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, việc sửa đổi Luật Thủ đô không đơn thuần là hoàn thiện đạo luật, mà thực chất là một bước đi mang ý nghĩa chiến lược, nhằm kiến tạo mô hình thể chế phát triển mới cho Thủ đô.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt là xây dựng Luật Thủ đô trở thành một thiết chế pháp lý đặc thù, vượt trội, có tính dẫn dắt, đủ mạnh để tháo gỡ điểm nghẽn phát triển cho Hà Nội đồng thời phải bảo đảm kỷ cương, kỷ luật và tính thống nhất cao của hệ thống pháp luật vì lợi ích chung của quốc gia, không thể phá vỡ trật tự chung.

“Phải trao quyền mạnh hơn, phân cấp, phân quyền triệt để hơn, nhưng đồng thời phải có cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ hơn, trách nhiệm giải trình rõ ràng hơn”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ.

Từ thực tiễn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra nhiều điểm nghẽn lớn của Thủ đô hiện nay, đặc biệt trong các lĩnh vực quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị, huy động nguồn lực, phân cấp - phân quyền.

Đối với công tác quy hoạch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, đây là vấn đề “rất bức xúc, tồn tại từ lâu”, đồng thời chỉ rõ, quy hoạch phải có tầm nhìn dài hạn, ổn định, không thể thay đổi theo từng nhiệm kỳ. “Phải làm rõ Hà Nội trong 10 năm, 50 năm, 100 năm tới sẽ phát triển như thế nào. Người dân, doanh nghiệp phải nhìn thấy được định hướng đó để đồng thuận và tham gia”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề cập.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu quy hoạch phải tổng thể, đồng bộ từ không gian đô thị, hạ tầng giao thông đến hệ thống thoát nước, dịch vụ công cộng. Thực tế hiện nay cho thấy nhiều khu đô thị phát triển nhưng thiếu hạ tầng đồng bộ, gây ùn tắc, ngập úng, ảnh hưởng chất lượng sống.

Ngoài ra, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh cần chuyển mạnh từ tư duy "quản lý" sang tư duy "kiến tạo phát triển", luật phải tạo ra "không gian thể chế" để Thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai các chính sách phù hợp với đặc thù phát triển.

Phân quyền phải đi đôi với năng lực thực thi và nguồn lực tương ứng

Về cơ chế phân cấp, phân quyền, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định đây là nội dung then chốt quyết định hiệu quả của Luật Thủ đô sửa đổi. Đồng thời đánh giá hướng phân quyền mạnh cho Hà Nội là đúng, nhưng yêu cầu phải bảo đảm rõ ràng, thực chất và có kiểm soát. “Phân quyền phải đi đôi với năng lực thực thi và nguồn lực tương ứng; bảo đảm nguyên tắc “6 rõ” và không thể giao quyền mà không đủ điều kiện thực hiện”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, thành phố Hà Nội cần được xác định là nơi thí điểm, thử nghiệm các chính sách mới. Nếu thành công, các mô hình này có thể được nhân rộng trên phạm vi cả nước. Tuy nhiên, việc thí điểm phải có thiết kế đầy đủ về điều kiện áp dụng, thời hạn, cơ chế giám sát, đánh giá và xử lý rủi ro.

Bên cạnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng cho rằng, cần có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, song phải gắn với kiểm soát trách nhiệm rõ ràng.

Đối với các cơ chế, chính sách phát triển Thủ đô, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá dự thảo luật đã đề cập nhiều lĩnh vực quan trọng như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, tài chính, đầu tư, hạ tầng, liên kết vùng. Tuy nhiên, cần tiếp tục rà soát để bảo đảm các chính sách này thực sự tạo đột phá, không trùng lặp với cơ chế chung. Đồng thời, cần tránh quy định quá chi tiết những nội dung thuộc thẩm quyền điều hành.

Một nội dung quan trọng khác được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề cập là cơ chế liên kết vùng. Theo đó, Thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng và ngược lại, các địa phương trong vùng Thủ đô cũng cần vai trò dẫn dắt của Hà Nội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng chỉ ra thực tế nhiều dự án hạ tầng lớn như đường vành đai, sân bay nằm trên địa bàn các tỉnh lân cận, đòi hỏi cơ chế phối hợp hiệu quả. Vì vậy, cần thiết kế cơ chế liên kết vùng theo hướng mở, linh hoạt, phù hợp thực tiễn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng nhấn mạnh 3 nguyên tắc lớn. Thủ đô được trao quyền cao hơn phải chịu trách nhiệm cao hơn; được cơ chế đặc thù phải tạo ra kết quả vượt trội; được thí điểm trước phải đi đầu về kỷ cương và hiệu quả.

“Hà Nội phải là hình mẫu về quản trị hiện đại, kỷ luật, minh bạch và trách nhiệm. Nếu làm tốt, Luật Thủ đô (sửa đổi) không chỉ tạo đột phá cho Hà Nội mà còn có giá trị lan tỏa trong cả nước trong giai đoạn tới”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho hay.