Đề xuất giữ các chỉ tiêu chất lượng trong công tác xét xử

Ngày 27/7, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 4, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và công tác thi hành án.

Trình bày Tờ trình, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Thủy cho biết, dự thảo Nghị quyết do Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình, được xây dựng bởi Ban soạn thảo và Tổ biên tập gồm đại diện 12 bộ, ngành. Quá trình xây dựng đã tuân thủ đầy đủ quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời tổ chức nhiều cuộc làm việc trực tiếp với các cơ quan tư pháp ở Trung ương và địa phương, như Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Tư pháp... để thống nhất các chỉ tiêu, nhiệm vụ của từng ngành.

Theo bà Nguyễn Thị Thủy, việc ban hành Nghị quyết mới nhằm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là Nghị quyết Đại hội XIV; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án; góp phần kéo giảm bền vững các loại tội phạm, giữ vững an ninh, trật tự, tạo môi trường ổn định phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Đáng chú ý, dự thảo xác định các chỉ tiêu, nhiệm vụ sẽ là cơ sở để Quốc hội giám sát, đánh giá thực chất chất lượng hoạt động của các cơ quan tư pháp, đóng vai trò như những "KPIs" trong hoạt động giám sát.

Ban soạn thảo cũng nhấn mạnh quan điểm kiên quyết không hạ các chỉ tiêu về chất lượng. Đối với những chỉ tiêu đã được các cơ quan thực hiện ổn định và vượt mức trong 6 năm qua sẽ nghiên cứu điều chỉnh theo hướng cao hơn để tạo động lực phấn đấu, đồng thời bảo đảm phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, tinh gọn bộ máy và các đạo luật mới trong lĩnh vực tư pháp.

Thẩm tra sơ bộ dự thảo, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Mai Thị Phương Hoa cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng Thường trực các cơ quan của Quốc hội thống nhất về sự cần thiết ban hành Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 và cơ bản tán thành với quan điểm chỉ đạo, phạm vi điều chỉnh của dự thảo.

Cơ quan thẩm tra đánh giá dự thảo phù hợp với chủ trương của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, cơ bản thống nhất với hệ thống pháp luật. Đồng thời đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát để bảo đảm đồng bộ với các dự án luật đang được sửa đổi như Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự, Luật Xử lý vi phạm hành chính và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Đối với các chỉ tiêu cụ thể, nhiều ý kiến trong Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội thống nhất lựa chọn Phương án 2 đối với chỉ tiêu giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm của Viện kiểm sát, tiếp tục duy trì yêu cầu tỷ lệ giải quyết đạt từ 60% trở lên như Nghị quyết số 96/2019/QH14. Việc giữ chỉ tiêu định lượng được cho là sẽ tạo động lực cho các cơ quan tố tụng, đồng thời tạo cơ sở để Quốc hội theo dõi, giám sát.

Đối với hoạt động của Tòa án nhân dân, đa số ý kiến cũng tán thành Phương án 2 về chỉ tiêu giải quyết, xét xử các vụ án hình sự, vụ việc dân sự và vụ án hành chính. Theo đó, cơ bản kế thừa các chỉ tiêu của Nghị quyết số 96/2019/QH14, riêng chỉ tiêu giải quyết án hành chính được nâng từ 60% lên 65%, phù hợp với kết quả thực tiễn sau 6 năm thi hành Nghị quyết.

Đối với chỉ tiêu giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm của Tòa án nhân dân, nhiều ý kiến tiếp tục lựa chọn Phương án 2, giữ quy định tỷ lệ giải quyết đạt từ 60% trở lên. Theo cơ quan thẩm tra, việc duy trì chỉ tiêu này sẽ tạo "áp lực tích cực", thúc đẩy các cơ quan tiến hành tố tụng nâng cao hiệu quả giải quyết đơn, qua đó bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.