Phương án tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông (THPT) công lập năm học 2026-2027 của Hà Nội với nhiều điều chỉnh mới đang thu hút sự quan tâm của phụ huynh và học sinh.
Các thay đổi như bỏ khu vực tuyển sinh, giảm mức chênh lệch điểm chuẩn giữa các nguyện vọng và bỏ yêu cầu về nơi thường trú được đánh giá là tạo thuận lợi hơn cho thí sinh trong việc lựa chọn trường phù hợp.

Tuy nhiên, cùng với đó, nhiều ý kiến cho rằng áp lực cạnh tranh vào các trường chất lượng vẫn sẽ ở mức cao. Theo quy định mới, mỗi học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào các trường THPT công lập bất kỳ trên địa bàn thành phố.
Nếu không trúng tuyển nguyện vọng 1, thí sinh được xét nguyện vọng 2 khi có điểm cao hơn điểm chuẩn nguyện vọng 1 ít nhất 0,5 điểm; xét nguyện vọng 3 khi có điểm cao hơn điểm chuẩn nguyện vọng 1 ít nhất 1 điểm. So với các năm trước, mức chênh lệch điểm này đã được giảm, qua đó tăng khả năng trúng tuyển cho thí sinh.
Trước đây, Hà Nội chia thành 12 khu vực tuyển sinh, học sinh phải đăng ký nguyện vọng 1 và 2 trong cùng một khu vực. Quy định này khiến nhiều học sinh bị hạn chế lựa chọn trường phù hợp với năng lực học tập hoặc điều kiện đi lại.
Việc bỏ khu vực tuyển sinh được cho là giúp thí sinh có thêm cơ hội lựa chọn trường có chất lượng đào tạo tương đương, thay vì buộc phải chọn các trường có mức điểm chuẩn chênh lệch lớn để đảm bảo an toàn.
Cùng với đó, việc bỏ yêu cầu về hộ khẩu thường trú khi đăng ký dự thi cũng được xem là bước điều chỉnh nhằm hướng tới tuyển sinh theo hướng mở hơn, tạo điều kiện cho học sinh trên toàn địa bàn thành phố tiếp cận cơ hội học tập bình đẳng.
Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng việc nới lỏng các điều kiện về nguyện vọng có thể khiến số lượng thí sinh đăng ký vào các trường có chất lượng đào tạo tốt hoặc vị trí thuận lợi tăng mạnh, từ đó làm gia tăng tỷ lệ cạnh tranh. Khi không còn giới hạn khu vực tuyển sinh, thí sinh ở nhiều địa bàn khác nhau đều có thể đăng ký vào cùng một trường, khiến mức độ cạnh tranh giữa các thí sinh trên toàn thành phố trở nên trực tiếp hơn.
Thực tế nhiều năm cho thấy số lượng học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở (THCS) tại Hà Nội luôn ở mức cao, trong khi chỉ tiêu tuyển sinh vào các trường THPT công lập chưa có sự gia tăng tương ứng. Do đó, dù quy định tuyển sinh được điều chỉnh theo hướng thuận lợi hơn cho việc đăng ký nguyện vọng, áp lực thi tuyển vào lớp 10 công lập vẫn được dự báo tiếp tục duy trì ở mức lớn.
Theo kế hoạch của ngành giáo dục Hà Nội, năm học 2026-2027 toàn thành phố dự kiến có khoảng 147.000 học sinh hoàn thành chương trình THCS. Trong số này, khoảng 88.000 học sinh sẽ được tuyển vào lớp 10 tại các trường THPT, trung tâm giáo dục thường xuyên và cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Như vậy, khoảng 59.000 học sinh còn lại sẽ theo học tại các trường tư thục hoặc các mô hình giáo dục khác. Trong bối cảnh đó, nhiều khuyến nghị cho rằng khi lựa chọn nguyện vọng, học sinh và phụ huynh cần căn cứ chủ yếu vào năng lực học tập thực tế, kết quả các kỳ khảo sát gần đây cũng như điều kiện đi lại.
Việc tham khảo điểm chuẩn của các trường trong những năm gần nhất cũng được xem là cơ sở quan trọng để xác định nguyện vọng phù hợp. Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội năm nay dự kiến được tổ chức sớm hơn so với mọi năm, vào cuối tháng 5.
Theo kế hoạch, trong tháng 4, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội sẽ công bố chỉ tiêu tuyển sinh của từng trường THPT công lập, giúp học sinh và phụ huynh có thêm cơ sở để hoàn thiện việc đăng ký nguyện vọng trước kỳ thi quan trọng này.
