Từ 1/9/2026, giáo viên nghỉ hưu muốn đi dạy lại phải đáp ứng điều kiện gì?

Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng.

Thông tư quy định cụ thể nguyên tắc ký kết hợp đồng; điều kiện đối với nhà giáo sau khi nghỉ hưu; thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi; tiền lương, phụ cấp; quyền và trách nhiệm của nhà giáo cũng như cơ sở giáo dục sử dụng đội ngũ này.

Theo Thông tư, hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu là sự thỏa thuận lao động giữa cơ sở giáo dục và nhà giáo sau khi nghỉ hưu, được xác lập dưới hình thức hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật.

Việc ký kết hợp đồng phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, công khai và minh bạch; phù hợp với nhu cầu, chiến lược phát triển đội ngũ của cơ sở giáo dục và quy định của pháp luật lao động.

Đồng thời, việc sử dụng nhà giáo sau khi nghỉ hưu không được làm ảnh hưởng đến kế hoạch tuyển dụng, đào tạo và lộ trình phát triển đội ngũ kế cận của cơ sở giáo dục; phải tuân thủ các quy định về chuẩn nghề nghiệp, đạo đức nghề nghiệp và bảo đảm chất lượng giáo dục. Đối với đơn vị sự nghiệp công lập, việc ký hợp đồng lao động còn phải tuân thủ quy định về hợp đồng thực hiện công việc trong đơn vị sự nghiệp công lập.

Bốn điều kiện giáo viên nghỉ hưu phải đáp ứng

Theo Điều 4 Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT, nhà giáo được ký hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu phải đáp ứng bốn nhóm điều kiện.

Thứ nhất, nhà giáo phải có phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp tốt; không trong thời hạn bị xử lý kỷ luật theo quy định của pháp luật; không trong thời gian bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang chấp hành các hình phạt khác.

Thứ hai, nhà giáo phải đáp ứng tiêu chuẩn sức khỏe để làm việc, được cơ quan y tế có thẩm quyền xác nhận và phù hợp với quy định của pháp luật lao động đối với người lao động cao tuổi.

Như vậy, việc đã nghỉ hưu không đồng nghĩa nhà giáo mặc nhiên được trở lại giảng dạy. Trước khi ký hợp đồng, cơ sở giáo dục phải xem xét, xác nhận điều kiện sức khỏe của người được tuyển dụng theo yêu cầu của vị trí việc làm.

Thứ ba, nhà giáo phải đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ đào tạo và năng lực nghề nghiệp theo yêu cầu của vị trí việc làm.

Đáng chú ý, Thông tư yêu cầu nhà giáo sau khi nghỉ hưu phải có khả năng ứng dụng công nghệ số vào giảng dạy, đáp ứng yêu cầu đổi mới của chương trình giáo dục hoặc chương trình đào tạo.

Thứ tư, nhà giáo phải đáp ứng các điều kiện khác theo yêu cầu của cơ sở giáo dục, phù hợp với yêu cầu chuyên môn của vị trí việc làm.

Được thỏa thuận linh hoạt về thời gian làm việc

Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi của nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu được thực hiện theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động, trên cơ sở tuân thủ quy định của pháp luật lao động và áp dụng chế độ làm việc của nhà giáo do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.

Cơ sở giáo dục và nhà giáo được chủ động thỏa thuận linh hoạt về hình thức, thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi.

Việc thỏa thuận phải bảo đảm phù hợp với độ tuổi, sức khỏe, qua đó phát huy năng lực, kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu khoa học của nhà giáo; đồng thời tuân thủ các quy định của pháp luật lao động đối với người lao động cao tuổi.

Quy định này cho phép các bên căn cứ điều kiện thực tế để sắp xếp thời gian làm việc, nhưng không đồng nghĩa cơ sở giáo dục được tự do bố trí công việc vượt quá giới hạn của pháp luật lao động.

Tiền lương, phụ cấp do các bên thỏa thuận

Theo Điều 6 Thông tư, tiền lương, phụ cấp và các quyền lợi khác của nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu được thực hiện theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động và theo quy định của pháp luật.

Việc chi trả các khoản có tính chất phụ cấp như phụ cấp thâm niên, ưu đãi nghề hoặc các khoản hỗ trợ đặc thù khác cũng được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận giữa các bên trong hợp đồng lao động.

Các khoản này nhằm ghi nhận trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và đóng góp của nhà giáo đối với cơ sở giáo dục.

Việc khấu trừ, nộp thuế thu nhập cá nhân được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế và tài chính hiện hành.

Như vậy, Thông tư không quy định một mức lương hoặc phụ cấp cố định áp dụng chung cho tất cả giáo viên nghỉ hưu quay lại giảng dạy. Mức chi trả cụ thể phụ thuộc vào thỏa thuận trong hợp đồng và phải phù hợp với quy định pháp luật.

Được hưởng các quyền của nhà giáo khi giảng dạy

Nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu được thanh toán tiền lương, phụ cấp và các quyền lợi khác tương ứng với kết quả, sản phẩm theo thỏa thuận trong hợp đồng và quy định của pháp luật.

Nhà giáo được tôn trọng, bảo vệ uy tín, danh dự, nhân phẩm; được đối xử bình đẳng trong hoạt động và phát triển nghề nghiệp; được thực hiện các quyền của nhà giáo khi giảng dạy tại cơ sở giáo dục.

Thông tư cũng quy định nhà giáo sau khi nghỉ hưu có thể được xem xét bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư; xét, phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú và các danh hiệu thi đua khác khi đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của pháp luật và quy chế tổ chức, hoạt động của cơ sở giáo dục.

Nhà giáo được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật lao động; được ưu tiên thỏa thuận về thời gian báo trước và thời điểm chấm dứt hợp đồng phù hợp với kế hoạch giảng dạy, đào tạo của cơ sở giáo dục.

Chỉ được ký hợp đồng toàn thời gian với một cơ sở giáo dục

Bên cạnh các quyền lợi, nhà giáo sau khi nghỉ hưu phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm đã cam kết.

Theo Thông tư, nhà giáo chỉ được ký hợp đồng toàn thời gian với một cơ sở giáo dục.

Nhà giáo phải thực hiện đúng định mức, chất lượng giảng dạy, nghiên cứu khoa học và các nội dung đã thỏa thuận trong hợp đồng; thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu theo đúng quy định của pháp luật về giáo dục.

Nhà giáo cũng phải bảo đảm chất lượng chuyên môn; tuân thủ thời gian, chế độ làm việc, nội quy và quy chế của cơ sở giáo dục liên quan đến nội dung giảng dạy; chấp hành quy định về đạo đức nghề nghiệp, liêm chính khoa học và quy tắc ứng xử của nhà giáo.

Ngoài ra, nhà giáo có trách nhiệm chủ động cập nhật kiến thức, đổi mới phương pháp giảng dạy; tham gia bồi dưỡng, hỗ trợ phát triển đội ngũ nhà giáo kế cận theo kế hoạch của cơ sở giáo dục.

Các nghĩa vụ về thuế, bảo hiểm nếu có và các quy định khác của pháp luật lao động liên quan đến hợp đồng đã giao kết cũng phải được thực hiện đầy đủ.

Trường hợp vi phạm nghĩa vụ, đơn phương chấm dứt hợp đồng trái quy định hoặc gây tổn thất về tài sản, uy tín cho cơ sở giáo dục, nhà giáo phải bồi thường thiệt hại, bồi hoàn chi phí nếu có và chịu xử lý theo quy định của pháp luật cùng thỏa thuận trong hợp đồng.

Cơ sở giáo dục phải thẩm định hồ sơ, năng lực và sức khỏe

Thông tư cho phép cơ sở giáo dục sử dụng đội ngũ nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học.

Kết quả công tác của đội ngũ này được sử dụng làm cơ sở xác định năng lực đào tạo, quy mô tuyển sinh và kiểm định chất lượng theo quy định của pháp luật về giáo dục.

Tuy nhiên, việc sử dụng nhà giáo sau khi nghỉ hưu không thay thế các điều kiện bắt buộc về nhà giáo cơ hữu theo quy định có liên quan.

Trước khi ký hợp đồng, cơ sở giáo dục phải xác định rõ thẩm quyền của người đứng đầu hoặc người được ủy quyền hợp pháp; thẩm định hồ sơ, năng lực chuyên môn, tiêu chuẩn và điều kiện sức khỏe của nhà giáo.

Cơ sở giáo dục phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ hợp đồng, bảo đảm điều kiện làm việc, tiền lương, phụ cấp và các chế độ đãi ngộ đối với người lao động cao tuổi theo quy định của pháp luật lao động.

Đồng thời, cơ sở giáo dục có trách nhiệm quản lý, phân công khối lượng công việc, lưu trữ hồ sơ, giám sát chất lượng giảng dạy; định kỳ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của nhà giáo căn cứ kết quả công việc đã thỏa thuận trong hợp đồng.

Kết quả đánh giá là căn cứ để khen thưởng, thực hiện chế độ đãi ngộ hoặc xem xét tiếp tục ký kết hợp đồng. Trường hợp nhà giáo có kết quả đánh giá không đạt yêu cầu theo quy chế của cơ sở giáo dục, cơ sở giáo dục có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định.

Cơ sở giáo dục còn phải công khai danh sách, chức danh theo vị trí việc làm của đội ngũ nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu trên trang thông tin điện tử, nhằm bảo đảm tính minh bạch, chính xác trong xác định năng lực đào tạo.

Hợp đồng đã ký được tiếp tục thực hiện thế nào?

Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026.

Các hợp đồng thỉnh giảng đã được ký kết và đang thực hiện trước ngày Thông tư có hiệu lực được tiếp tục thực hiện theo các điều khoản đã thỏa thuận cho đến khi hết thời hạn hợp đồng, nhưng không quá 12 tháng kể từ ngày Thông tư có hiệu lực.

Thông tư đồng thời bãi bỏ Thông tư số 44/2011/TT-BGDĐT ngày 10/10/2011 quy định về chế độ thỉnh giảng trong các cơ sở giáo dục và Thông tư số 11/2013/TT-BGDĐT ngày 29/3/2013 sửa đổi, bổ sung một số điều của quy định này.