Công nhận kỹ năng để mở rộng cơ hội cho lao động Việt Nam

Ngày 17/7 tại Hà Nội, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (VNIES) phối hợp với Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) tại Việt Nam tổ chức Hội thảo “Thúc đẩy công nhận kỹ năng hướng tới dịch chuyển lao động có kỹ năng trong bối cảnh chuyển đổi xanh tại Việt Nam”.

Tại hội thảo, các chuyên gia cho rằng công nhận kỹ năng cần được coi là một cấu phần quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực, nhất là khi yêu cầu về kỹ năng nghề nghiệp ngày càng thay đổi dưới tác động của chuyển đổi xanh và quá trình hội nhập.

Việc xây dựng hệ thống công nhận kỹ năng theo hướng minh bạch, tin cậy, tiệm cận các chuẩn mực khu vực và quốc tế sẽ giúp người lao động được ghi nhận đúng năng lực, mở rộng cơ hội việc làm, đồng thời tạo nền tảng để thúc đẩy dịch chuyển lao động có kỹ năng an toàn, hợp pháp và bền vững.

Theo các chuyên gia, để hệ thống này vận hành hiệu quả, cần tăng cường sự liên kết giữa cơ quan quản lý Nhà nước, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan. Trong đó, doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng tiêu chuẩn kỹ năng, chương trình đào tạo và đánh giá năng lực, nhằm bảo đảm kỹ năng được đào tạo phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều quốc gia đã mở rộng phương thức công nhận kỹ năng thông qua đánh giá thực hành, ghi nhận kinh nghiệm làm việc, kết quả học tập trước đây hoặc các chứng chỉ tương đương. Cách tiếp cận này giúp người lao động có thêm cơ hội phát triển nghề nghiệp, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết nhu cầu nhân lực có tay nghề.

Đối với Việt Nam, việc hoàn thiện hệ thống công nhận kỹ năng đang đặt ra yêu cầu cấp thiết trong quá trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Hiện cả nước có hơn 53 triệu lao động, nhưng tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ mới đạt khoảng một phần ba. Mục tiêu đến năm 2030 là nâng tỷ lệ này lên 40%, đồng thời từng bước chuyển dịch cơ cấu lao động theo hướng tăng tỷ trọng lao động có kỹ năng và trình độ chuyên môn cao.

Các ý kiến tại hội thảo cho rằng, cùng với việc hoàn thiện thể chế, trong đó có sửa đổi các luật liên quan như Luật Giáo dục nghề nghiệp và Luật Việc làm, Việt Nam cần tiếp tục thúc đẩy hợp tác quốc tế trong công nhận kỹ năng, tăng khả năng đối sánh với các chuẩn mực chung. Đây là nền tảng để xây dựng hệ sinh thái kỹ năng linh hoạt, giúp người lao động Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh và tiếp cận nhiều cơ hội việc làm trong nước cũng như quốc tế.