Thanh Hóa: ​Chủ động đưa trợ giúp pháp lý gỡ vướng từ cơ sở

Với người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Thanh Hóa, đường đến với chính sách pháp luật đôi khi còn xa gập gềnh hơn cả những con đường đèo vượt núi. Những vướng mắc về đất đai, hôn nhân, thừa kế hay chế độ chính sách có thể phát sinh bất cứ lúc nào, nhưng rào cản chi phí cùng sự hạn chế về thông tin khiến họ trở thành nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất.

​Hiểu rõ thực trạng đó, cấp ủy, chính quyền và các ngành chức năng tỉnh Thanh Hóa đã chủ động triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, đưa dịch vụ trợ giúp pháp lý (TGPL) miễn phí, công bằng về tận các thôn, bản.

​Trước đây, địa bàn rộng lớn, giao thông chia cắt cùng tâm lý ngại ngùng khiến nhiều vỡ vạc pháp lý của bà con miền núi bị bỏ ngỏ. Để khắc phục, Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh Thanh Hóa đã chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức “chờ dân tìm đến” sang “chủ động tìm đến dân”.

​Thông qua các đợt TGPL lưu động, các buổi tuyên truyền trực tiếp tại trường học, cộng đồng dân cư và sự phối hợp của lực lượng tư pháp cơ sở, khoảng cách giữa quy định trên giấy và thực tiễn đời sống đã được thu hẹp đáng kể. Cán bộ pháp lý trực tiếp lắng nghe, nắm bắt hoàn cảnh từng trường hợp để tư vấn đúng trọng tâm các vấn đề dân sinh như tranh chấp đất đai, thủ tục hành chính hay các chế độ bảo trợ xã hội.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh Thanh Hóa đã triển khai 1.102 vụ việc, tăng 205 vụ so với cùng kỳ năm trước, tập trung hỗ trợ các đối tượng yếu thế như người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và người khuyết tật. Đối với những người hoàn toàn không có khả năng tự bảo vệ mình, sự đồng hành của Trợ giúp viên pháp lý chính là "điểm tựa" giúp họ đòi lại quyền lợi chính đáng.

​Trường hợp của bà Nguyễn Thị Bùi (thôn Minh Đức, xã Vạn Lộc) là một ví dụ điển hình. Là hộ nghèo đơn thân, mang bệnh hiểm nghèo lại sống neo đơn không nơi nương tựa, bà Bùi rơi vào bế tắc khi mảnh đất hơn 100m² do bố mẹ để lại nơi bà sinh sống bao năm qua bất ngờ phát sinh tranh chấp. Được chính quyền địa phương kết nối, Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh đã cử cán bộ đến tận nơi thu thập hồ sơ, hướng dẫn thủ tục và trực tiếp tham gia tố tụng để bảo vệ quyền lợi cho bà.

Ông Đặng Văn Đương - Phó Giám đốc Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh Thanh Hóa khẳng định: ​"Người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số gặp rất nhiều rào cản trong việc tiếp cận dịch vụ pháp lý. Do đó, chúng tôi xác định không thể thụ động đợi dân tìm đến mà phải chủ động mang pháp luật đến với bà con. Mục tiêu cuối cùng của TGPL không phải là làm thay mọi việc, mà là giúp người dân hiểu rõ bản chất vấn đề, nắm vững quyền lợi của mình để từ đó lựa chọn giải pháp ứng xử phù hợp, đúng pháp luật".

​Những chuyến công tác hướng về vùng sâu, vùng xa của lực lượng TGPL Thanh Hóa vẫn đang tiếp diễn. Việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho những kiếp người yếu thế không chỉ bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, mà còn góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào các chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước.