TAND tỉnh Thanh Hóa: Đột phá trong công tác hòa giải, giải quyết án hôn nhân gia đình

Trong bối cảnh thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy tư pháp, TAND hai cấp tỉnh Thanh Hóa đã nỗ lực vượt bậc trong công tác giải quyết, xét xử các vụ, việc hôn nhân - gia đình. Trong đó, Tòa án cấp khu vực nay phải giải quyết sơ thẩm toàn bộ các vụ, việc dân sự, bao gồm cả vụ, việc hôn nhân - gia đình có yếu tố nước ngoài (trước đây thuộc thẩm quyền của Tòa án cấp tỉnh). Tòa án cấp tỉnh tăng cường vai trò xét xử giám đốc thẩm và tái thẩm, bên cạnh xét xử phúc thẩm.

Bám sát chức năng, nhiệm vụ được giao, TAND hai cấp tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng xét xử, giải quyết án nói chung và án hôn nhân - gia đình nói riêng, đảm bảo không gián đoạn, ngưng trệ hoạt động chuyên môn.

Một trong những giải pháp then chốt là việc chú trọng công tác hòa giải, đối thoại. Hoạt động tố tụng mang tính nhân văn này nhằm động viên các cặp vợ chồng trở về đoàn tụ hoặc tạo điều kiện để các bên thương lượng, thỏa thuận, đề cao quyền tự định đoạt của đương sự. Điều này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí cho cả đương sự và Tòa án, hạn chế xung đột và giữ gìn tình cảm, đặc biệt là đảm bảo quyền lợi của trẻ em.

Trong quá trình hòa giải, Thẩm phán và Hòa giải viên đã dành thời gian lắng nghe sâu sắc nguyên nhân mâu thuẫn, quan điểm về phân chia tài sản, quyền nuôi con. Trên cơ sở quy định pháp luật và truyền thống văn hóa, họ đã động viên các bên tự hàn gắn hoặc gợi ý hướng tự thỏa thuận, hạn chế việc Tòa án phải đưa ra xét xử.

Song song đó, Tòa án hai cấp tỉnh Thanh Hóa đã quan tâm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ giữ chức danh tư pháp. Việc này được thực hiện thông qua các lớp đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật chuyên sâu về hôn nhân - gia đình do Toà án nhân dân tối cao tổ chức, cùng với việc tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm để nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ hòa giải, xét xử, đặc biệt là kỹ năng lắng nghe, thấu hiểu tâm tư, nguyện vọng của đương sự.

Quá trình giải quyết, xét xử các vụ, việc hôn nhân - gia đình, TAND hai cấp trong tỉnh luôn đặt lợi ích của trẻ em và phụ nữ lên hàng đầu. Bà Lê Thị Dung, Chánh Tòa Gia đình và Người chưa thành niên, TAND tỉnh Thanh Hóa cho biết: Tòa án đã giải quyết, xét xử đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho trẻ em cả về vật chất lẫn tinh thần, đồng thời tôn trọng và bảo đảm quyền bình đẳng của phụ nữ trong quan hệ hôn nhân, nhất là trong vấn đề tài sản và quyền nuôi con.

Kết quả công tác năm 2025 (từ 1/10/2024 đến 30/9/2025) cho thấy sự hiệu quả rõ rệt. Tòa án hai cấp trong tỉnh đã giải quyết, xét xử 6.687 vụ, việc hôn nhân - gia đình trong tổng số 6.785 vụ, việc thụ lý, đạt tỷ lệ 98,95% (vượt xa chỉ tiêu Quốc hội giao là 85% trở lên).

Đáng chú ý, trong số vụ, việc đã thụ lý giải quyết, TAND hai cấp tỉnh Thanh Hoá đã hòa giải đoàn tụ thành công 717 vụ, việc và công nhận thuận tình ly hôn ở 3.891 vụ, việc. Tính chung, tỷ lệ hòa giải thành trong giải quyết vụ, việc hôn nhân - gia đình đạt tới 68,91%.

Ngoài việc nâng cao chất lượng xét xử, TAND hai cấp tỉnh Thanh Hóa còn chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Viện Kiểm sát, Thi hành án, quản lý hộ tịch và chính quyền địa phương để đảm bảo các bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa được thực thi nghiêm túc, qua đó bảo đảm tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.