TAQS khu vực Quân khu 1: Bảo đảm quyền tố tụng trong xét xử trực tuyến

Mới đây, TAQS khu vực Quân khu 1 là đơn vị đầu tiên được TAQS Trung ương lựa chọn tổ chức phiên tòa xét xử trực tuyến kết hợp rút kinh nghiệm trong toàn hệ thống TAQS. Đây vừa là niềm vinh dự, vừa đặt lên vai đơn vị trách nhiệm lớn khi kết quả phiên tòa sẽ là cơ sở để các TAQS khác tham khảo, học tập kinh nghiệm.

Trao đổi với phóng viên Báo Công lý, Chánh án TAQS khu vực Quân khu 1 Nguyễn Trung Kiên cho biết, việc được TAQS Trung ương lựa chọn là đơn vị đầu tiên tổ chức phiên tòa trực tuyến kết hợp rút kinh nghiệm là vinh dự lớn, đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm cao đối với đơn vị.

Theo Chánh án Nguyễn Trung Kiên, kết quả phiên tòa sẽ là cơ sở để các TAQS khác tham khảo, học tập kinh nghiệm, góp phần cụ thể hóa chủ trương cải cách tư pháp, chuyển đổi số và các quy định về tổ chức phiên tòa trực tuyến. Qua đó, tạo tiền đề để từng bước nhân rộng mô hình xét xử trực tuyến trong toàn hệ thống TAQS, góp phần nâng cao chất lượng xét xử, tiết kiệm thời gian, chi phí và bảo đảm hiệu quả công tác.

Chuẩn bị kỹ lưỡng cho phiên tòa kết nối 17 điểm cầu

Để tổ chức thành công phiên tòa trực tuyến đầu tiên kết nối đến 17 điểm cầu trong hệ thống TAQS, công tác chuẩn bị được đơn vị đặc biệt chú trọng.

Chánh án Nguyễn Trung Kiên cho biết, đơn vị đã xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ cụ thể đến từng bộ phận; kiểm tra, vận hành thử hệ thống thiết bị, đường truyền nhiều lần trước khi diễn ra phiên tòa.

Cùng với đó, TAQS khu vực Quân khu 1 phối hợp chặt chẽ với Trại Tạm giam Quân khu 1 và các đơn vị liên quan trong việc bảo đảm đường truyền; hướng dẫn quy trình xét xử trực tuyến cho Hội đồng xét xử, Thư ký, Kiểm sát viên và cán bộ kỹ thuật. Đơn vị cũng chủ động chuẩn bị các phương án xử lý những tình huống phát sinh trong quá trình diễn ra phiên tòa.

Theo Chánh án Nguyễn Trung Kiên, sự chuẩn bị kỹ lưỡng là một trong những yếu tố quan trọng góp phần bảo đảm phiên tòa diễn ra thông suốt, đúng quy định.

Bảo đảm quyền tố tụng trong xét xử trực tuyến

Từ thực tiễn điều hành phiên tòa, Chánh án Nguyễn Trung Kiên đánh giá, mặc dù phiên tòa được tiến hành theo hình thức trực tuyến nhưng vẫn bảo đảm phiên tòa diễn ra theo đúng trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự và các văn bản hướng dẫn có liên quan.

“Quá trình diễn ra phiên tòa, hình ảnh, âm thanh ổn định, việc điều hành giữa các điểm cầu thông suốt nên bảo đảm phiên tòa diễn ra liên tục, quyền bào chữa, quyền tranh tụng và các quyền tố tụng khác của bị cáo và những người tham gia tố tụng được bảo đảm”, Chánh án Nguyễn Trung Kiên cho biết.

Bên cạnh việc bảo đảm các yêu cầu về tố tụng, hình thức xét xử trực tuyến còn mang lại những hiệu quả thiết thực. Theo Chánh án TAQS Khu vực Quân khu 1, việc tổ chức phiên tòa theo hình thức này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí, bảo đảm an toàn trong việc áp giải bị cáo.

Đặc biệt, mô hình xét xử trực tuyến tạo điều kiện thuận lợi cho những người tham gia phiên tòa, nhất là đối với các TAQS do địa bàn rộng, việc đi lại của những người tiến hành tố tụng và tham gia tố tụng gặp nhiều khó khăn.

Từ những khó khăn, rút ra kinh nghiệm để nhân rộng

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình chuẩn bị và tổ chức phiên tòa trực tuyến cũng đặt ra một số khó khăn đối với đơn vị.

Chánh án Nguyễn Trung Kiên chia sẻ, hạ tầng kỹ thuật, đường truyền, thiết bị tại một số điểm cầu có lúc còn chưa ổn định; đội ngũ cán bộ lần đầu tiếp cận mô hình xét xử mới nên có lúc còn chưa thuần thục.

Từ thực tiễn phiên tòa, Chánh án Nguyễn Trung Kiên cho rằng, để tiến hành tốt các phiên tòa tiếp theo, các Tòa án cần phối hợp tốt với các đơn vị liên quan, làm tốt công tác chuẩn bị; những người tiến hành tố tụng cần tích cực học tập, làm quen với mô hình xét xử trực tuyến, đồng thời xây dựng các phương án xử lý tình huống phát sinh trong quá trình diễn ra phiên tòa.

Đây cũng được xem là những kinh nghiệm quan trọng để các đơn vị trong hệ thống TAQS tiếp tục hoàn thiện quy trình, nâng cao khả năng xử lý các tình huống kỹ thuật và nghiệp vụ khi triển khai mô hình xét xử mới.

Tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, nâng cao kỹ năng

Từ kết quả của phiên tòa lần này, Chánh án Nguyễn Trung Kiên cho rằng, để tiếp tục nâng cao chất lượng và mở rộng việc tổ chức các phiên tòa trực tuyến trong hệ thống TAQS, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Trước hết, cần tiếp tục đầu tư, hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin và thiết bị; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng tổ chức phiên tòa trực tuyến cho cán bộ.

Cùng với đó, cần thường xuyên tổ chức các phiên tòa trực tuyến kết hợp rút kinh nghiệm sau phiên tòa; đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động xét xử; tiếp tục phát huy sự phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng và các đơn vị liên quan.

Theo Chánh án Nguyễn Trung Kiên, việc triển khai đồng bộ những giải pháp này sẽ góp phần bảo đảm các phiên tòa trực tuyến trong hệ thống TAQS ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và chuyển đổi số trong tình hình mới.