TAND Điện Biên: Dấu ấn sau 1 năm vận hành mô hình Tòa án ba cấp

Thực hiện chủ trương của Trung ương, TANDTC và Tỉnh ủy Điện Biên về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, từ ngày 1/7/2025, cùng với cả nước, hệ thống TAND hai cấp tỉnh Điện Biên đã chính thức vận hành theo mô hình mới.

Theo đó, 10 TAND cấp huyện trước đây được sắp xếp thành 5 TAND khu vực; Hệ thống TAND tỉnh, gồm: 3 tòa chuyên trách, 3 phòng tham mưu giúp việc và 5 TAND khu vực.

Tuy việc thực hiện sắp xếp quy mô lớn và trong thời gian ngắn, nhưng với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt từ lãnh đạo TAND tỉnh Điện Biên, sau sắp xếp, tình hình tổ chức và hoạt động của Tòa án hai cấp cơ bản ổn định, tinh gọn, hiệu quả, bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, thống nhất.

Đồng thời, chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị được rà soát, điều chỉnh phù hợp với yêu cầu thực tiễn,... đến nay, bộ máy mới đã đi vào hoạt động ổn định và đạt được nhiều kết quả tích cực trên tất cả các mặt công tác.

Hiệu quả từ mô hình mới

Một trong những kết quả nổi bật sau 1 năm thực hiện mô hình mới là công tác giải quyết, xét xử các loại vụ việc tiếp tục được duy trì ổn định, bảo đảm chất lượng, không xảy ra gián đoạn trong giai đoạn sắp xếp tổ chức và tỷ lệ giải quyết các loại án cơ bản đạt, vượt chỉ tiêu đề ra góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh.

Trong thời gian từ ngày 1/7/2025 đến ngày 30/4/2026, TAND hai cấp tỉnh Điện Biên đã thụ lý 2.459 vụ, việc; giải quyết, xét xử 2.033 vụ, việc (đạt tỷ lệ 82,67%). Trong đó, giải quyết 615/688 vụ án hình sự với 787 bị cáo (đạt tỷ lệ 89,4%); Về giải quyết, xét xử các vụ việc dân sự (mở rộng): 1.388 vụ việc; đã giải quyết, xét xử 1.046 vụ, việc (đạt tỷ lệ 75,36%);

Ngoài ra, việc áp dụng biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án: Thụ lý 364, giải quyết 363 hồ sơ (đạt tỷ lệ 99,72%). Đồng thời, việc thực hiện Luật Hòa giải, đối thoại 534/896 vụ việc (đạt 59,60%)... đã góp phần giảm áp lực cho hoạt động xét xử, đồng thời củng cố sự đồng thuận trong xã hội.

Không chỉ duy trì tỷ lệ giải quyết án ở mức cao, chất lượng xét xử của hệ thống TAND hai cấp tỉnh Điện Biên tiếp tục được cải thiện. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ án bị hủy, sửa qua công tác xét xử phúc thẩm chỉ chiếm 0,93% trên tổng số vụ việc đã giải quyết. Đặc biệt, tỷ lệ án hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan chỉ ở mức 0,2%, (giảm 0,18% so với cùng kỳ năm trước).

Cùng với đó, nhiều hoạt động hành chính tư pháp đã được số hóa như tiếp nhận hồ sơ, công khai tiến độ giải quyết vụ việc, cấp trích lục, thông báo tố tụng, thu nộp án phí trực tuyến và tổ chức phiên tòa trực tuyến, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận công lý.

Nâng cao chất lượng xét xử, phục vụ nhân dân

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình vận hành mô hình Tòa án 3 cấp tại Điện Biên vẫn còn không ít khó khăn, thách thức, bởi Điện Biên là tỉnh miền núi, địa bàn rộng, giao thông phức tạp, nhiều xã vùng sâu, vùng xa còn gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ thông tin,...

Trong khi đó, biên chế hiện nay vẫn thiếu 12 chỉ tiêu so với số lượng được giao, tình trạng thiếu Thẩm phán và Thư ký tại một số đơn vị khiến áp lực giải quyết án ngày càng lớn. Mặt khác, có tới 4/5 trụ sở TAND khu vực chưa đáp ứng yêu cầu sau sắp xếp do được xây dựng từ lâu, diện tích chật hẹp, xuống cấp, thiếu phòng làm việc và các phòng chức năng phục vụ xét xử.

Ngoài ra, hạ tầng công nghệ thông tin, thiết bị hội nghị trực tuyến và một số trang thiết bị đã được sử dụng nhiều năm, hiệu năng thấp, ảnh hưởng đến tiến độ xử lý công việc. Bên cạnh đó, việc phối hợp cung cấp tài liệu, chứng cứ của một số cơ quan hành chính đôi lúc chưa kịp thời, ảnh hưởng đến quá trình giải quyết vụ án.

Mặc dù còn nhiều khó khăn đặc thù của một tỉnh miền núi, biên giới, song với quyết tâm đổi mới TAND hai cấp tỉnh Điện Biên đang tiếp tục khẳng định vai trò là chỗ dựa công lý vững chắc của nhân dân, góp phần phục vụ hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.

Thực tiễn đó cho thấy, sau một năm vận hành, mô hình Tòa án ba cấp gắn với vận hành chính quyền địa phương hai cấp tại Điện Biên đã bước đầu phát huy hiệu quả, bảo đảm hoạt động xét xử ổn định, thông suốt và ngày càng chuyên nghiệp.