Tà Xùa: Du lịch mở hướng mới cho sinh kế người dân vùng cao

Du lịch trải nghiệm - Cơ hội nâng cao đời sống người dân vùng cao

Trước đây, Tà Xùa là một trong những xã đặc biệt khó khăn của tỉnh Sơn La, nơi núi non trùng điệp, giao thông đi lại còn nhiều hạn chế, và phần lớn đồng bào dân tộc Mông sống bằng nương rẫy, chăn nuôi nhỏ lẻ. Toàn xã hiện có 13 bản với 1.825 hộ và 11.209 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc Mông chiếm tới 99,87%.

Năm 2016, thu nhập bình quân đầu người thấp, tỷ lệ hộ nghèo gần 45%, khiến cuộc sống của người dân nơi đây vẫn còn nhiều khó khăn.

Thế nhưng, Tà Xùa lại sở hữu một kho báu thiên nhiên chưa từng được khai phá, những “biển mây” bồng bềnh trên núi, những dãy núi hùng vĩ, cùng những bản làng truyền thống với nhà trình tường độc đáo. Biển mây và bản sắc văn hóa - Cảnh quan hùng vĩ kết hợp với lễ hội, ẩm thực và nhà trình tường tạo nên trải nghiệm độc đáo, hấp dẫn du khách.

Chính vẻ đẹp hoang sơ, kỳ vĩ ấy đã mở ra cơ hội để Tà Xùa chuyển mình, trở thành điểm sáng trong phát triển du lịch trải nghiệm và du lịch sinh thái.

Ông Đỗ Văn Xiêm, Chủ tịch UBND xã Tà Xùa, chia sẻ: “So với trước đây, đời sống của người dân xã Tà Xùa đã thay đổi rõ rệt, đặc biệt nhờ phát triển du lịch. Người dân có nhiều cách để nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng sống”.

Hiện nay, nhiều gia đình đã mở homestay, cung cấp thực phẩm, rau xanh cho các điểm du lịch, hoặc trở thành hướng dẫn viên giới thiệu về địa phương. Sản phẩm thủ công, ẩm thực đặc trưng của vùng cũng được phát triển, phục vụ nhu cầu của du khách.

Các hoạt động này đã góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 37% năm 2024 xuống còn 33,64% năm 2025, trong khi thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 14-15 triệu đồng/năm.

Du lịch bền vững - Đòn bẩy phát triển kinh tế, bảo tồn văn hóa

Du lịch Tà Xùa mang dấu ấn đặc trưng như săn mây, check-in tại Mũi Cá Heo, thảo nguyên hay biển mây Tà Xùa, cây cô đơn, sống lưng khủng long; trải nghiệm hái chè Shan tuyết cổ thụ; thưởng thức ẩm thực Mông; tham quan nhà trình tường và tham gia các lễ hội văn hóa dân tộc.

Không chỉ là cơ hội kinh tế, du lịch còn giúp Tà Xùa giữ gìn bản sắc văn hóa. Thời gian qua, xã luôn đồng hành, phối hợp với ngành du lịch Sơn La xây dựng quy chế quản lý, phát triển du lịch xanh, hạn chế rác thải nhựa, sử dụng vật liệu địa phương như tre, gỗ, đá.

Các lễ hội truyền thống, múa xòe, khèn Mông, ẩm thực dân tộc được phục hồi, trở thành điểm nhấn thu hút khách quanh năm. Chính quyền cũng hỗ trợ người dân vay vốn ưu đãi, đào tạo kỹ năng marketing, quảng bá sản phẩm trên nền tảng số, giúp họ tự tin mở rộng kinh doanh.

“Đồng thời, xã sẽ tập trung thực hiện hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về an ninh trật tự, huy động sức mạnh toàn dân để bảo đảm an ninh tại cơ sở. Bên cạnh đó, địa phương chú trọng phát triển kinh tế, khuyến khích sản xuất nông nghiệp, nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP, tạo sinh kế bền vững cho người dân, đồng thời mở rộng các mô hình kinh doanh, dịch vụ để nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống cộng đồng.”

Chính quyền địa phương định hướng nghề nghiệp, hỗ trợ người dân phát triển du lịch bền vững.

Ông Trần Xuân Việt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Sơn La, nhấn mạnh: “Với mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tỉnh chú trọng phát triển du lịch bền vững, gắn với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, di sản văn hóa vật thể, phi vật thể và sản vật địa phương; phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, đồng thời bảo vệ, tôn tạo cảnh quan môi trường”.

Từ một xã nghèo vùng cao, Tà Xùa giờ đây trở thành hình mẫu về du lịch trải nghiệm gắn với giảm nghèo bền vững. Biển mây, núi non và văn hóa bản địa không chỉ là điểm đến hấp dẫn mà còn là “cầu nối” để người dân vươn lên, biến cảnh quan thiên nhiên thành cơ hội kinh tế thực sự.

Xã Tà Xùa giờ đây không chỉ đẹp về cảnh quan, mà còn đẹp về cách người dân nơi đây biết tận dụng tiềm năng để thay đổi vận mệnh, hướng tới tương lai tươi sáng và bền vững.

Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Sơn La đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã xác định rõ các khu vực trọng điểm phát triển du lịch.

Công tác quy hoạch về du lịch gắn với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh cũng sớm được ban hành, như: Quy hoạch tổng thể và quy hoạch chung Khu du lịch quốc gia Mộc Châu; quy hoạch vùng dọc quốc lộ 6; quy hoạch vùng lòng hồ sông Đà... Sơn La đã lồng ghép các nguồn vốn đầu tư công xây dựng hạ tầng giao thông, điện, viễn thông, tôn tạo các di tích lịch sử văn hóa...

Giai đoạn 2021-2025, đã bố trí hơn 1.149 tỷ đồng cho 14 dự án; cấp mới 77 dự án, với số vốn đăng ký gần 29.000 tỷ đồng về lĩnh vực du lịch dịch vụ, nông nghiệp du lịch và dịch vụ thương mại, tạo đòn bẩy cho du lịch vươn lên phát triển mạnh mẽ.