Sau hơn nửa thế kỷ, câu chuyện về 13 liệt sĩ Hang Tám Cô được kể trọn vẹn

Không chỉ kể lại lịch sử, mà còn bổ sung những tư liệu mới

Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng vừa hoàn thiện và đưa vào sử dụng bài thuyết minh tại Di tích quốc gia đặc biệt Hang Tám Cô sau khi tiếp thu ý kiến góp ý của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị. Bài thuyết minh được xây dựng trên cơ sở các nguồn tư liệu lịch sử chính thống, kết hợp quá trình sưu tầm, nghiên cứu và xác minh thông tin từ thân nhân các anh hùng liệt sĩ, cựu thanh niên xung phong Đại đội C217 và cựu chiến binh Đoàn 5043 Pháo binh.

Theo Ban Quản lý, nội dung được biên soạn bảo đảm tính chính xác, khách quan, phản ánh đầy đủ giá trị lịch sử của Di tích quốc gia đặc biệt Hang Tám Cô, đồng thời góp phần giáo dục truyền thống yêu nước và lan tỏa sự tri ân những người con ưu tú của Tổ quốc đã hiến dâng tuổi thanh xuân và máu xương cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Tái hiện đầy đủ sự hy sinh của 13 cán bộ, chiến sĩ

Khác với nhiều câu chuyện được truyền kể trước đây, bài thuyết minh tái hiện toàn bộ diễn biến sự kiện xảy ra trưa 14/11/1972 trên tuyến Đường 20 Quyết Thắng.

Theo đó, 8 thanh niên xung phong thuộc Đại đội C217 trên đường làm nhiệm vụ đã dừng nghỉ tại Hang Tám Cô. Cùng thời điểm, 5 chiến sĩ Đoàn 5043 Pháo binh được phân công bảo vệ xe pháo cũng có mặt tại khu vực này. Khi máy bay Mỹ bất ngờ ném bom, một khối đá lớn sập xuống bịt kín cửa hang. Mặc dù các lực lượng đã khẩn trương tổ chức cứu hộ, cứu nạn, nhưng cả 13 cán bộ, chiến sĩ đều anh dũng hy sinh.

Bài thuyết minh cũng khắc họa bối cảnh lịch sử của Đường 20 Quyết Thắng - tuyến vận tải chiến lược đặc biệt quan trọng trên đường Hồ Chí Minh, nơi hàng vạn bộ đội, thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến đã chiến đấu, bảo đảm mạch chi viện từ hậu phương miền Bắc vào chiến trường miền Nam trong những năm kháng chiến chống Mỹ.

Cập nhật kết quả tìm kiếm hài cốt sau hơn nửa thế kỷ

Một điểm đáng chú ý của bài thuyết minh là cập nhật những kết quả mới nhất từ đợt tìm kiếm hài cốt các liệt sĩ tại Hang Tám Cô.

Theo nội dung thuyết minh, tháng 10/2025, trong quá trình tôn tạo khu vực Đền tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ Đường 20 Quyết Thắng, lực lượng thi công đã phát hiện hài cốt liệt sĩ tại khu vực cửa hang. Từ phát hiện này, Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ 589 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị đã tổ chức tìm kiếm, quy tập và thu được nhiều hài cốt cùng di vật của các liệt sĩ.

Kết quả giám định ADN sau đó xác định 8 mẫu hài cốt trùng khớp với thân nhân các liệt sĩ ở Thanh Hóa, Ninh Bình, Lào Cai và Tuyên Quang. Ngày 8/11/2025, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức lễ viếng, truy điệu và an táng hài cốt cùng di vật của 13 anh hùng liệt sĩ tại khu vực Hang Tám Cô theo nguyện vọng của gia đình.

Góp phần lan tỏa giá trị lịch sử

Theo Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, việc hoàn thiện và đưa bài thuyết minh vào sử dụng không chỉ góp phần nâng cao chất lượng công tác thuyết minh, hướng dẫn tại Di tích quốc gia đặc biệt Hang Tám Cô mà còn bổ sung một nguồn tư liệu lịch sử chính thống phục vụ công tác giáo dục truyền thống, nghiên cứu và tham quan di tích.

Nội dung bài thuyết minh được xây dựng trên cơ sở đối chiếu nhiều nguồn tư liệu, kết hợp xác minh thông tin từ thân nhân các anh hùng liệt sĩ, cựu thanh niên xung phong và cựu chiến binh, qua đó góp phần tái hiện đầy đủ hơn bối cảnh lịch sử, diễn biến sự kiện và sự hy sinh anh dũng của các cán bộ, chiến sĩ trên tuyến Đường 20 Quyết Thắng.

Không chỉ kể lại một sự kiện lịch sử, bài thuyết minh còn là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp mỗi người dân và du khách hiểu rõ hơn giá trị của hòa bình, độc lập được đánh đổi bằng máu xương và tuổi thanh xuân của nhiều thế hệ đi trước.

Qua đó, tiếp tục lan tỏa đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm trong việc gìn giữ, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa của Di tích quốc gia đặc biệt Hang Tám Cô nói riêng và Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng nói chung, hướng tới các hoạt động tri ân nhân kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).