Quảng Ngãi: Thiếu vật liệu không phải do thiếu tài nguyên mà do "độ trễ" thủ tục

Tại phiên chất vấn Kỳ họp thứ 5, HĐND tỉnh Quảng Ngãi khóa XIV, ông Nguyễn Tường Duy, Bí thư Đảng ủy xã Đông Sơn, đặt vấn đề về nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng thiếu vật liệu xây dựng thông thường, đặc biệt là đất san lấp.

Đồng thời, ông đề nghị làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan trong công tác quy hoạch, dự báo nhu cầu, cấp phép khai thác và đề xuất các giải pháp bảo đảm nguồn cung ổn định.

Trả lời chất vấn, ông Nguyễn Phúc Nhân, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi cho biết, nhu cầu vật liệu xây dựng thông thường của tỉnh giai đoạn 2026 - 2030 ước khoảng 61 triệu m³. Trong khi đó, theo quy hoạch, toàn tỉnh có 176 mỏ đá, 227 mỏ cát và 327 mỏ đất san lấp với tổng trữ lượng khoảng 700 triệu m³, hoàn toàn đáp ứng nhu cầu phát triển.

Hiện nay, Quảng Ngãi có 105 mỏ đang được cấp phép khai thác với tổng công suất khoảng 16 triệu m³ mỗi năm. Những năm gần đây, tỉnh đã liên tục tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản, cấp thêm giấy phép khai thác và áp dụng cơ chế đặc thù chỉ định mỏ cho nhiều dự án trọng điểm.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng Quảng Ngãi, nguyên nhân thiếu vật liệu không phải do thiếu tài nguyên, mà do nhiều dự án lớn triển khai cùng thời điểm khiến nhu cầu tăng đột biến, trong khi quá trình đấu giá, cấp phép và hoàn thiện thủ tục khai thác còn kéo dài.

Bên cạnh đó, công tác dự báo nhu cầu và điều phối nguồn vật liệu giữa các ngành, địa phương với chủ đầu tư vẫn chưa thực sự hiệu quả.

"Đối với tỉnh chúng ta, trữ lượng vật liệu xây dựng rất dồi dào. Vấn đề là phải đi trước một bước, bởi từ khi quy hoạch đến khi hoàn tất thủ tục, đưa vật liệu ra thị trường có độ trễ rất lớn, nhanh nhất cũng mất khoảng một năm. Vì vậy, phải chủ động chuẩn bị nguồn vật liệu từ sớm", ông Nguyễn Phúc Nhân nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Phúc Nhân cũng phân định rõ trách nhiệm của từng đơn vị trong việc bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng. Theo đó, chủ đầu tư phải chủ động dự báo nhu cầu vật liệu; Sở Xây dựng nâng cao chất lượng dự báo, cân đối cung - cầu và quy hoạch vật liệu xây dựng; Sở Nông nghiệp và Môi trường đẩy nhanh đấu giá, cấp phép khai thác; chính quyền cấp xã tập trung giải phóng mặt bằng để các mỏ sớm đưa vào hoạt động.

Giải pháp trọng tâm hiện nay là rút ngắn thủ tục, đẩy nhanh đấu giá quyền khai thác khoáng sản và chuẩn bị nguồn vật liệu trước khi các dự án khởi công.

Ông Nguyễn Đức Tuy, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Ngãi nhận định, vật liệu xây dựng đang là một trong những "điểm nghẽn" lớn nhất cản trở phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Theo ông, Quảng Ngãi không thiếu đất, cát hay đá nhưng lại thiếu vật liệu phục vụ thi công do những vướng mắc trong công tác quản lý và cấp phép khai thác.

Vấn đề ở đây là công tác cán bộ trong thực thi công vụ chưa nghiên cứu đầy đủ các quy định mới của Trung ương, vẫn giải quyết công việc theo tư duy cũ. Nếu không tháo gỡ được điểm nghẽn này thì không thể đẩy nhanh đầu tư, không giải ngân được vốn đầu tư công, không tăng trưởng GRDP và cũng không thể phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

"Tôi đề nghị UBND tỉnh rà soát, tháo gỡ ngay những vướng mắc trong thực thi công vụ, đồng thời kiên quyết xử lý những cán bộ trì trệ, né tránh trách nhiệm dẫn đến giải ngân vốn đầu tư chậm, chậm cấp phép mỏ khoáng sản phục vụ công trình, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của tỉnh", ông Tuy nói.