Nọc Nạng: Biểu tượng khát vọng công lý của người nông dân Nam Bộ

Cuộc đấu tranh của gia đình nông dân chống áp bức

Theo tư liệu, khoảng năm 1900 người nông dân tên Nguyễn Văn Tính đã đưa con, cháu của mình từ miệt Long An xuống vùng đất Nọc Nạng - Giá Rai để khai khẩn đất hoang ổn định cuộc sống.

Sau khi ông Tính qua đời, ông đã để lại phần đất này cho con trai của mình là ông Nguyễn Văn Luông (tức ông Tám Luông) thừa kế. Mảnh đất mà cha con ông khai phá bấy lâu nay đều bị bọn điền chủ trong vùng thay nhau chiếm đoạt.

Ông Tám Luông đã nhiều lần làm đơn thưa kiện nhưng không được chính quyền giải quyết. Gia đình người nông dân này cam chịu và nhẫn nhịn như cách họ đã đặt tên con của mình là Năm Nhẫn, Sáu Nhịn. Nhưng càng nhẫn nhịn thì càng bị áp bức, bóc lột mà vẫn bị bọn địa chủ chiếm gần hết số đất của gia đình.

“Tức nước vỡ bờ”, cả đại gia đình họ đã đứng lên đấu giành lại quyền làm chủ ruộng đất của mình. Đó chính là nguyên nhân xảy ra trận quyết tử ngày 16/02/1928.

Trên cánh đồng Nọc Nạng ở xã Phong Thạnh, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu cũ, ngày lịch sử đó, anh em Mười Chức (người con thứ 10 ông Tám Luông) với vũ khí thô sơ như dao, mác, phảng, gậy gộc đứng lên quyết chiến với bọn địa chủ, cò Tây mang theo vũ khí hiện đại đến cướp lúa, cướp đất.

Trận chiến không cân sức khiến 5 người trong gia đình ông Mười Chức tử thương, trong đó có vợ ông Mười Chức (bà Nghĩa) đang mang thai và buộc 1 tên cò Tây đền mạng.

Trận quyết tử của gia đình ông Mười Chức làm xôn xao dư luận khắp cả nước, buộc chính quyền Pháp ở Đông Dương phải mở cuộc điều tra làm rõ việc này.

Sau 22 năm đấu tranh để giành lại mảnh đất mà cha con ông khai phá, đến năm 1932 chính quyền Pháp cấp trả vĩnh viễn 50,40ha đất cho gia đình.

Sự kiện làm chấn động dư luận khắp cả nước, một thắng lợi trong các cuộc đấu tranh tự phát của nông dân Bạc Liêu thời kỳ trước khi có Đảng. Vượt lên trên tính chất của một vụ tranh chấp đất đai, sự kiện Nọc Nạng đã trở thành biểu tượng cho tinh thần phản kháng trước áp bức và khát vọng công lý của người nông dân Nam Bộ.

Chiến thắng ấy không chỉ là thắng lợi của một gia đình mà còn là thắng lợi của công lý trước cường quyền. Từ đó, cái tên Nọc Nạng được nhắc đến như biểu tượng của lòng quả cảm, tinh thần đấu tranh bảo vệ quyền lợi chính đáng và khát vọng công bằng của người dân lao động.

Địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước

Gần một thế kỷ đã trôi qua kể từ sự kiện Nọc Nạng, nhưng tinh thần bất khuất của gia đình ông Mười Chức vẫn sống mãi trong lòng người dân Nam Bộ.

Từ cuộc đấu tranh bảo vệ mảnh đất do chính mình khai phá, những người nông dân chân chất đã viết nên bản hùng ca về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và khát vọng công lý.

Ngày nay, Di tích lịch sử Nọc Nạng tại Giá Rai, tỉnh Cà Mau không chỉ là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống mà còn là biểu tượng của sức mạnh đoàn kết và tinh thần yêu nước.

Hằng năm, hàng nghìn lượt khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan, tìm hiểu lịch sử tại khu di tích. Nhiều trường học, cơ quan, đơn vị tổ chức các hoạt động về nguồn, sinh hoạt truyền thống nhằm giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về lịch sử quê hương.

Đứng trước những hiện vật, tư liệu và câu chuyện được lưu giữ tại đây, nhiều người không khỏi xúc động trước tinh thần đấu tranh của những người nông dân năm xưa.

Chị Nguyễn Lệ Diễm Ngọc (ngụ TP. Hồ Chí Minh) chia sẻ: “Tôi là người con quê hương Giá Rai, từ nhỏ tôi đã cùng gia đình lên TP. Hồ Chí Minh sinh sống và làm việc. Trong tim tôi lúc nào cũng hướng về quê hương, mỗi năm 1 lần vào dịp hè tôi cùng gia đình hay trở về quê và lần nào cũng vậy tôi luôn ghé thăm Di tích lịch sử Nọc Nạng và thắp nén hương để tri ân các vị cha ông đi trước".

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, Nọc Nạng không chỉ là một điểm tham quan mà câu chuyện của nó còn là bài học về lòng yêu nước, tình yêu quê hương được thể hiện bằng sự kiên trì, lòng dũng cảm và ý chí bảo vệ lẽ phải.

Ngoài ra, sự kiện Nọc Nạng là nguồn cảm hứng sâu sắc, đề tài hấp dẫn tạo động lực để các nhà văn, nhà thơ, nhà báo cho ra đời các tác phẩm hay như: truyện "Đất rừng Phương Nam", phim "Đất Phương Nam", cải lương "Máu thắm Đồng Nọc Nạng", vè Mười Chức, thơ Mười Chức,...

Có thể nói, sự kiện Nọc Nạng và cuộc đấu tranh của gia đình ông Mười Chức đã vượt qua giới hạn của thời gian để trở thành một phần của lịch sử dân tộc. Tinh thần ấy vẫn đang được tiếp nối trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.

Với những giá trị lịch sử tiêu biểu, năm 1991, Di tích Nọc Nạng được Bộ Văn hoá - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng Di tích Lịch sử cấp Quốc gia. Đồng thời, di tích còn được công nhận là điểm du lịch tiêu biểu của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.