Ngành bán lẻ Việt Nam hướng tới số hóa và bền vững

Hiện nay, cả nước có khoảng 1.270 siêu thị, 270 trung tâm thương mại, gần 250.000 cửa hàng tiện lợi và hơn 7.500 cửa hàng của các doanh nghiệp FDI như MM Mega Market, AEON, Lotte Mart, Go! Market, Tops Market…

Bên cạnh đó là hàng loạt sàn thương mại điện tử và chuỗi bán hàng đa kênh. Tỷ trọng bán lẻ qua kênh hiện đại đã chiếm hơn 40% và đang tăng nhanh qua từng năm, khẳng định xu thế tất yếu của việc phát triển hạ tầng thương mại văn minh, hiện đại.

Các chuyên gia kinh tế dự báo, giai đoạn 2025-2030, Việt Nam sẽ duy trì tốc độ tăng trưởng GDP khoảng 8%/năm, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ có thể tăng trên 12% - mức tăng được đánh giá là ấn tượng trong khu vực.

Song song với đó, xu hướng tiêu dùng cũng thay đổi mạnh mẽ khi người Việt sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho sản phẩm chất lượng cao, thân thiện với môi trường, có thương hiệu uy tín và bảo đảm nguồn gốc…

Thị trường bán lẻ Việt Nam đang ở ngưỡng chuyển đổi lớn, từ mô hình truyền thống sang hiện đại, từ tiêu dùng đại trà sang tiêu dùng thông minh và bền vững. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là vô vàn thách thức: Cạnh tranh gay gắt giữa các thương hiệu trong và ngoài nước, lạm phát, chi phí đầu vào tăng, chuỗi logistics chưa hoàn thiện, thiếu nhân lực quản lý chuyên nghiệp và hành vi tiêu dùng thay đổi quá nhanh.

Để thích ứng, các doanh nghiệp bán lẻ cần đồng thời thực hiện nhiều giải pháp chiến lược, trong đó trọng tâm là chuyển đổi số, phát triển hạ tầng thương mại, và nâng cao trải nghiệm người tiêu dùng. Việc tối ưu không gian, cá nhân hóa dịch vụ, gia tăng tương tác sẽ là chìa khóa giữ chân khách hàng trong kỷ nguyên hậu đại dịch…

Các doanh nghiệp cũng không thể bỏ qua xu hướng bán lẻ xanh và kinh tế tuần hoàn, trong đó việc giảm nhựa dùng một lần, tối ưu bao bì, thu hồi sản phẩm cũ và ưu tiên nhà cung cấp thân thiện môi trường không chỉ là hành động vì cộng đồng, mà còn nâng cao giá trị thương hiệu.

Ngoài ra, bà Trần Thị Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Công nghệ có thể thay đổi nhanh, nhưng yếu tố con người vẫn là nền tảng. Đội ngũ nhân viên bán lẻ cần được tái đào tạo liên tục về kỹ năng số, phân tích dữ liệu và chăm sóc khách hàng thông minh để thích ứng với kỷ nguyên mới.

Bên cạnh đó, để thị trường phát triển bền vững, Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, cải cách thủ tục hành chính và tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch.

Bà Trần Thị Phương Lan kiến nghị: Cần có chính sách khuyến khích doanh nghiệp phát triển hạ tầng thương mại tại vùng sâu, vùng xa, hải đảo; thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực logistics, công nghệ thông tin và thương mại điện tử; đồng thời ban hành các cơ chế hỗ trợ tài chính, đào tạo nhân lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước”.