Kỳ họp HĐND tỉnh Nghệ An: Chất vấn nhiều vấn đề “nóng” về đất đai và quy hoạch

Kỳ họp tập trung xem xét tình hình phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm, đề ra nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026, đồng thời dành nhiều thời gian chất vấn các vấn đề được cử tri đặc biệt quan tâm, trong đó có quản lý đất đai và công tác quy hoạch.

Phát biểu khai mạc kỳ họp, ông Hoàng Nghĩa Hiếu, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nghệ An nhấn mạnh, kỳ họp diễn ra trong bối cảnh tỉnh đang đẩy mạnh thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau một năm vận hành.

Theo chương trình, HĐND tỉnh xem xét 25 báo cáo và thông qua 23 nghị quyết quan trọng. Trọng tâm là Nghị quyết về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng cuối năm 2026, hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10,5% đến 11,5%.

Người dân phản ánh hồ sơ đất đai bị trả nhiều lần

Tại phiên chất vấn ngày 14/7, vấn đề quản lý đất đai nhận được nhiều ý kiến của đại biểu HĐND tỉnh. Đại biểu Trình Văn Nhã, Bí thư Đảng ủy xã Đại Đồng, phản ánh nhiều cử tri cho biết khi trực tiếp làm thủ tục đăng ký biến động hoặc cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thường bị trả hồ sơ nhiều lần. Trong khi đó, các hồ sơ thông qua đơn vị tư vấn hoặc người làm dịch vụ lại được giải quyết nhanh hơn.

Đại biểu cũng cho biết hiện toàn tỉnh còn khoảng 10.000 hồ sơ đất đai đang được giải quyết và đề nghị cơ quan chuyên môn làm rõ số lượng hồ sơ quá hạn cũng như các giải pháp khắc phục.

Trả lời chất vấn, ông Hoàng Quốc Việt, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho rằng nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ chất lượng hồ sơ. Theo ông, các đơn vị tư vấn có chuyên môn, nắm chắc quy định pháp luật và chuẩn bị đầy đủ thành phần hồ sơ nên hạn chế sai sót. Trong khi đó, nhiều hồ sơ do người dân tự thực hiện còn thiếu giấy tờ hoặc chưa đúng quy định nên phải bổ sung nhiều lần.

Ông Việt thừa nhận tình trạng này gây bức xúc cho người dân và cho biết ngành sẽ tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cán bộ tiếp nhận hồ sơ tại các xã, phường và Văn phòng Đăng ký đất đai nhằm hạn chế việc trả hồ sơ nhiều lần.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, từ ngày 1/7/2025 đến 30/6/2026, hệ thống Văn phòng Đăng ký đất đai trên địa bàn tỉnh đã tiếp nhận hơn 187.000 hồ sơ các loại. Trong đó, hơn 3.000 hồ sơ bị trả lại, chiếm khoảng 2%; hơn 2.600 hồ sơ giải quyết quá hạn, tương đương khoảng 1,5%. Hiện còn khoảng 9.600–10.000 hồ sơ đang được xử lý trong thời hạn theo quy định.

Đối với công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu, tỷ lệ cấp giấy chứng nhận đạt khoảng 95% đối với đất ở, 91% đối với đất nông nghiệp và khoảng 86% đối với đất lâm nghiệp. Tuy nhiên, toàn tỉnh vẫn còn khoảng 40.000 trường hợp chưa được cấp giấy chứng nhận do vướng mắc về nguồn gốc sử dụng đất, hồ sơ pháp lý hoặc vi phạm trong quá trình sử dụng đất.

Cơ quan chuyên môn cho biết việc giải quyết các hồ sơ tồn đọng gặp nhiều khó khăn do dữ liệu địa chính qua các thời kỳ thiếu đồng bộ, nhiều hồ sơ thất lạc; biến động về ranh giới đất sau dồn điền đổi thửa, mở đường hoặc thiên tai. Bên cạnh đó, một số quy định pháp luật chưa theo kịp thực tiễn, năng lực cán bộ cơ sở còn hạn chế và hạ tầng công nghệ thông tin tại một số địa phương chưa đáp ứng yêu cầu.

Đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch xã, phường

Cũng tại phiên chất vấn, nhiều đại biểu tập trung vào tiến độ lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch chung xây dựng xã, phường.

Đại biểu Nguyễn Kỳ Thanh đề nghị làm rõ tiến độ triển khai các cấp độ quy hoạch sau khi chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động.

Trả lời chất vấn, ông Phạm Hồng Quang, Giám đốc Sở Xây dựng, cho biết UBND tỉnh đã xác định quy hoạch là nhiệm vụ trọng tâm ngay từ khi bộ máy mới được kiện toàn. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn gặp nhiều khó khăn do hệ thống pháp luật về quy hoạch tiếp tục được hoàn thiện, trong khi năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ cấp xã, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, còn hạn chế.

Để tháo gỡ, Sở Xây dựng đã phân loại các địa phương theo tiến độ nhằm tập trung hỗ trợ theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành trong công tác lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch. Lãnh đạo Sở cam kết hoàn thành các đồ án theo tiến độ UBND tỉnh giao.

Liên quan đến chất lượng quy hoạch, ông Phạm Hồng Quang khẳng định yếu tố quyết định là việc tuân thủ đầy đủ quy trình lập quy hoạch, bảo đảm lấy ý kiến các sở, ngành để cập nhật định hướng phát triển, quy hoạch chuyên ngành và hệ thống hạ tầng kỹ thuật trước khi phê duyệt.

Theo kế hoạch, Nghệ An sẽ lập 127 đồ án quy hoạch, gồm 6 quy hoạch chung đô thị, 13 quy hoạch phân khu và 108 quy hoạch chung xã. Đến ngày 10/7/2026, đã có 5/6 quy hoạch chung đô thị trình phê duyệt nhiệm vụ, 3/108 quy hoạch chung xã hoàn thành và 100% các xã đã lựa chọn đơn vị tư vấn. Dự kiến khoảng 89% số đồ án sẽ hoàn thành đúng tiến độ, trong khi khoảng 11% có nguy cơ chậm tiến độ.

Các nội dung chất vấn tại kỳ họp được đánh giá bám sát thực tiễn, phản ánh những vấn đề cử tri quan tâm, đồng thời yêu cầu các sở, ngành làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và đề ra giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.