Không giao chỉ tiêu học sinh tham gia sân chơi tự nguyện, không dùng giải thưởng của các cuộc thi bên ngoài để xét thi đua, không yêu cầu giáo viên làm thêm hồ sơ, minh chứng... là những yêu cầu đáng chú ý của Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Quảng Ninh nhằm giảm áp lực hành chính trong trường học.
Thay vì dành thời gian cho những cuộc họp, báo cáo, hồ sơ hay cuộc thi mang tính hình thức, các cơ sở giáo dục được yêu cầu tập trung nguồn lực cho nhiệm vụ cốt lõi là dạy học, chăm sóc và giáo dục học sinh.
Theo hướng dẫn mới của Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Quảng Ninh, các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên phải rà soát toàn bộ hồ sơ, sổ sách, chế độ báo cáo, các kỳ thi, cuộc thi, hội thi, giao lưu, sân chơi và hoạt động hội họp đang triển khai.
Nguyên tắc được đặt ra là chỉ thực hiện những nội dung có quy định, có mục tiêu giáo dục rõ ràng và thực sự cần thiết; không tự đặt thêm yêu cầu hành chính, không biến hoạt động tự nguyện thành nhiệm vụ bắt buộc.

Không chạy theo thành tích từ các cuộc thi
Với học sinh, Sở yêu cầu các trường rà soát để cắt giảm những cuộc thi, hội thi, sân chơi trùng lặp, nhiều vòng hoặc không đem lại hiệu quả thiết thực. Không tổ chức thi chỉ để lấy thành tích.
Đáng chú ý, các trường không tổ chức kỳ thi học sinh giỏi cấp trường, cấp xã nhằm lấy thành tích, trừ trường hợp cần thiết để phát hiện, tuyển chọn học sinh tham gia đội tuyển dự kỳ thi học sinh giỏi cấp thành phố, cấp quốc gia theo quy định. Những vòng sơ tuyển, thủ tục trung gian không cần thiết cũng phải được loại bỏ.
Các cuộc thi do tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân phát động có thể được trường thông tin, giới thiệu hoặc phối hợp triển khai nếu phù hợp với mục tiêu giáo dục, lứa tuổi và điều kiện thực tế. Tuy nhiên, nhà trường không được biến những hoạt động này thành nhiệm vụ bắt buộc đối với học sinh.
Đặc biệt, không giao chỉ tiêu học sinh tham gia các hoạt động tự nguyện, không đề nghị đóng góp hoặc huy động kinh phí trái quy định.
Kết quả, giải thưởng từ các cuộc thi, sân chơi do doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân phát động ngoài hoạt động của Bộ và Sở Giáo dục và Đào tạo cũng không được sử dụng để đánh giá, xếp loại, xét thi đua, khen thưởng đối với nhà trường, cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh.
Những hoạt động như giao lưu tiếng Anh, STEM/STEAM, trải nghiệm, văn nghệ, nghệ thuật, thể dục thể thao, chuyển đổi số, AI... vẫn được khuyến khích nếu có giá trị giáo dục. Nhưng hoạt động trải nghiệm không nên bị đẩy thành một “cuộc đua” với nhiều vòng thi, chấm điểm, xếp hạng khi không cần thiết.
Giáo viên cũng được giảm áp lực hồ sơ, hội thi
Với giáo viên, Sở yêu cầu không tổ chức hội thi giáo viên dạy giỏi, giáo viên chủ nhiệm lớp giỏi ở cấp trường, cấp xã để lấy thành tích.
Trong trường hợp cần phát hiện, lựa chọn giáo viên tham gia hội thi cấp trên, việc lựa chọn phải bảo đảm tự nguyện, công khai, khách quan, thực chất; không yêu cầu thêm hồ sơ, minh chứng ngoài quy định.
Đối với giáo viên mầm non, các cơ sở giáo dục không tổ chức cuộc thi, hội thi, phong trào làm đồ dùng, đồ chơi; không giao chỉ tiêu sản phẩm, chấm điểm, xếp giải hoặc lấy số lượng sản phẩm làm căn cứ đánh giá, xét thi đua.
Giáo viên vẫn có thể chủ động, tự nguyện làm đồ dùng, đồ chơi nếu những sản phẩm đó phục vụ trực tiếp việc chăm sóc, giáo dục trẻ.
Cùng với việc giảm các cuộc thi, Sở yêu cầu nhà trường cắt giảm những cuộc họp trùng lặp, không cần thiết. Những nội dung có thể lồng ghép hoặc xử lý bằng hình thức phù hợp thì không tổ chức thêm cuộc họp riêng. Cán bộ quản lý, giáo viên cũng không phải dự những cuộc họp không liên quan trực tiếp đến nhiệm vụ.
Không yêu cầu thêm hồ sơ, minh chứng
Một yêu cầu khác tác động trực tiếp tới công việc hằng ngày của giáo viên là giảm báo cáo, thống kê và biểu mẫu trùng lặp.
Các trường không nhập lại, tổng hợp hoặc báo cáo những dữ liệu đã có trên hệ thống dùng chung. UBND các xã, phường, đặc khu và người đứng đầu cơ sở giáo dục có trách nhiệm rà soát, loại bỏ những yêu cầu hành chính không cần thiết, không đúng quy định.
Với hồ sơ, sổ sách, nhà trường phải thực hiện đúng quy định nhưng không được tự đặt thêm hồ sơ, biểu mẫu, báo cáo hay minh chứng. Những nội dung đã được ghi nhận hoặc có thể khai thác từ dữ liệu sẵn có thì không lập thêm một bộ hồ sơ riêng.
Hồ sơ, minh chứng ngoài quy định cũng không được sử dụng để đánh giá, xét thi đua. Nhà trường không phải thực hiện đồng thời hồ sơ giấy và hồ sơ điện tử có cùng nội dung, trừ trường hợp được yêu cầu.
Việc rà soát và cắt giảm này hướng tới một thay đổi quan trọng trong quản lý trường học: giảm những phần việc không trực tiếp tạo ra giá trị giáo dục để giáo viên có thêm thời gian cho chuyên môn, học sinh và lớp học.