Chính phủ vừa ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Lý lịch tư pháp, trong đó yêu cầu các cơ quan nhà nước khai thác dữ liệu đã được kết nối, chia sẻ thay vì yêu cầu người dân nộp lại thông tin nhiều lần, góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng tập trung, kết nối đồng bộ
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 216/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Điều 11 về Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp và Điều 14 về bảo vệ, lưu trữ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp của Luật Lý lịch tư pháp. Nghị định cũng hướng dẫn trách nhiệm cung cấp thông tin để xây dựng cơ sở dữ liệu, lập và cập nhật lý lịch tư pháp, thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp cũng như việc khai thác, sử dụng thông tin lý lịch tư pháp.
Theo quy định, Bộ Công an có trách nhiệm chủ trì tổ chức xây dựng, quản lý, vận hành, bảo vệ và lưu trữ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp trên phạm vi toàn quốc. Bộ Tư pháp, Bộ Quốc phòng cùng các cơ quan, tổ chức có liên quan có trách nhiệm chỉ đạo các đơn vị trực thuộc cung cấp thông tin lý lịch tư pháp đầy đủ, kịp thời theo quy định của pháp luật.

Nghị định nhấn mạnh việc xây dựng, bảo vệ và lưu trữ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp phải tuân thủ các quy định của pháp luật về dữ liệu, giao dịch điện tử, tiếp cận thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, chuyển đổi số và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị.
Đáng chú ý, Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng theo mô hình tập trung và nguyên tắc mở, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu hiệu quả. Hệ thống phải phù hợp với Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, Khung quản trị và quản lý dữ liệu quốc gia, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật về dữ liệu, công nghệ thông tin và an toàn thông tin.
Nghị định cũng quy định dữ liệu lý lịch tư pháp đã có trong các cơ sở dữ liệu được kết nối, chia sẻ sẽ không thu thập lại nhằm tránh trùng lặp, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả quản lý. Mọi bản ghi dữ liệu đều phải được lưu vết truy cập, chỉnh sửa và cập nhật để bảo đảm khả năng truy xuất lịch sử thay đổi, phục vụ công tác kiểm tra, đối soát khi cần thiết.
Thông tin phát sinh phải được đồng bộ trong vòng một ngày làm việc
Theo Nghị định, hoạt động xây dựng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp bao gồm tiếp nhận, kiểm tra, phân loại và xử lý thông tin; lập lý lịch tư pháp; cập nhật thông tin vào lý lịch tư pháp đã được lập và điều chỉnh dữ liệu khi có thay đổi.
Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp gồm ba nhóm thông tin chính. Nhóm thứ nhất là thông tin cá nhân của người được lập lý lịch tư pháp theo quy định của Luật Lý lịch tư pháp. Trong đó, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu đối với trường hợp không có số định danh cá nhân được sử dụng làm dữ liệu gốc để kết nối, đối soát và đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Nhóm thứ hai là thông tin về án tích, tình trạng thi hành án và việc xóa án tích. Nhóm thứ ba là thông tin về việc cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập hoặc quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã.
Nghị định yêu cầu hệ thống phải ghi nhận đầy đủ lịch sử cập nhật, điều chỉnh dữ liệu, bao gồm thời gian thực hiện, nội dung thay đổi và chủ thể thực hiện nhằm phục vụ công tác kiểm tra, truy vết nguồn gốc dữ liệu, đồng thời bảo đảm tính toàn vẹn và minh bạch trong quản lý.
Về kết nối, chia sẻ dữ liệu, Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được kết nối với cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia thông qua các nền tảng kết nối, chia sẻ dữ liệu liên thông, tự động, bảo đảm đúng mục đích, đúng thẩm quyền, đúng đối tượng và tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Việc kết nối giữa Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành liên quan được thực hiện thông qua Nền tảng chia sẻ, điều phối dữ liệu quốc gia (NDOP), giao diện lập trình ứng dụng (API) và cơ chế đồng bộ dữ liệu tự động giữa các hệ thống thông tin của các bộ, ngành. Dữ liệu được chia sẻ dưới dạng thông điệp dữ liệu điện tử có giá trị pháp lý theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử.
Đặc biệt, cơ quan, tổ chức không được yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin lý lịch tư pháp nếu dữ liệu này đã có trong hệ thống và được kết nối, chia sẻ. Chỉ trong trường hợp cần xác minh hoặc thông tin khai thác được chưa đầy đủ, chưa chính xác thì cơ quan có thẩm quyền mới được yêu cầu bổ sung thông tin, tài liệu theo quy định.
Nghị định giao Bộ Công an tiếp nhận, kiểm tra, xử lý và cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp. Đồng thời, các bộ, ngành có phát sinh nguồn thông tin liên quan đến lý lịch tư pháp phải kịp thời tạo lập, cập nhật và số hóa dữ liệu trên cơ sở dữ liệu chuyên ngành do mình quản lý để chia sẻ với hệ thống của Bộ Công an.
Đáng chú ý, việc chia sẻ và đồng bộ dữ liệu phải được thực hiện trong thời hạn không quá một ngày làm việc kể từ thời điểm thông tin được cập nhật vào cơ sở dữ liệu chuyên ngành, góp phần bảo đảm tính chính xác, đầy đủ và kịp thời của Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp quốc gia.