Hướng nghiệp, phân luồng trong giáo dục có gì mới?

Thông tư được xây dựng nhằm cụ thể hóa Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục số 123/2025/QH15, đồng thời bám sát các yêu cầu tại Nghị quyết số 71-NQ/TW và Chỉ thị số 29-CT/TW về đẩy mạnh phân luồng học sinh sau trung học.

Một trong những điểm mới nổi bật là việc chuẩn hóa nội dung giáo dục hướng nghiệp theo hướng xuyên suốt, phù hợp với từng cấp học và đặc điểm tâm sinh lý học sinh. Nội dung được xác định với 5 nhóm cốt lõi: Cung cấp thông tin về nghề nghiệp và thị trường lao động; hỗ trợ học sinh nhận diện năng lực, sở trường; phát triển kỹ năng lựa chọn nghề nghiệp; tổ chức hoạt động trải nghiệm thực tế; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số.

Cùng với nội dung, hình thức triển khai cũng được mở rộng, kết hợp giữa tích hợp trong chương trình chính khóa và tổ chức tư vấn chuyên sâu, cả trực tiếp và trực tuyến. Đặc biệt, Thông tư nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp giữa nhà trường với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và doanh nghiệp nhằm đưa hoạt động hướng nghiệp gắn với thực tiễn.

Ở khía cạnh phân luồng, Thông tư 16 làm rõ lộ trình định hướng sau trung học cơ sở và trung học phổ thông, trên nguyên tắc không áp đặt mà dựa vào năng lực, nguyện vọng của học sinh, đồng thời gắn với nhu cầu nhân lực của từng vùng, miền.

Theo đó, học sinh sau trung học cơ sở có thể lựa chọn học tiếp lên trung học phổ thông, học nghề hoặc tham gia thị trường lao động; sau trung học phổ thông, các hướng đi gồm học đại học, cao đẳng, trung cấp hoặc đi làm. Nhà trường có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin để học sinh và gia đình cân nhắc, lựa chọn phù hợp.

Thông tư cũng quy định cụ thể các điều kiện bảo đảm triển khai, từ đội ngũ giáo viên được đào tạo, bồi dưỡng về hướng nghiệp, đến cơ sở vật chất, học liệu và kinh phí thực hiện. Đồng thời, trách nhiệm của các cấp, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục được phân định rõ, khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.

Việc ban hành Thông tư 16 không chỉ hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho công tác hướng nghiệp, phân luồng mà còn hướng tới mục tiêu lâu dài là sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, hạn chế lãng phí và đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.