Hậu kiểm để chặn thực phẩm bẩn, thay vì “kiểm tra cho có”

Trong quản lý an toàn thực phẩm, khó nhất không chỉ là phát hiện vi phạm, mà còn là kiểm soát được những nguy cơ phát sinh từ hàng chục nghìn cơ sở nhỏ lẻ phân tán trên diện rộng.

Hiện Quảng Ninh có khoảng 51.200 cơ sở hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm. Phần lớn là hộ kinh doanh cá thể, quy mô nhỏ, đa dạng loại hình sản phẩm và nguồn cung. Điều này đặt ra yêu cầu phải đổi mới cách quản lý theo hướng tăng cường hậu kiểm, kiểm tra thực chất và giám sát thường xuyên hơn.

Trong 4 tháng đầu năm nay, các lực lượng chức năng đã thực hiện kiểm nghiệm 2.247 mẫu test nhanh tại 54/54 xã, phường, đặc khu trên địa bàn tỉnh. Hoạt động kiểm tra tập trung vào các nhóm có nguy cơ cao như bếp ăn tập thể, dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, chợ dân sinh và các cơ sở chế biến thực phẩm.

Đáng chú ý, từ đầu tháng 4 đến nay, Công an tỉnh đã khởi tố 6 vụ vi phạm liên quan đến an toàn thực phẩm, gồm 4 vụ sản xuất giá đỗ sử dụng chất cấm và 2 vụ sản xuất thực phẩm giả. Số vụ bị khởi tố tăng gấp đôi so với cả năm 2025.

Từ thực tế đó, công tác hậu kiểm đang được nhiều địa phương triển khai theo hướng đi sâu vào từng khâu sản xuất, chế biến và bảo quản thực phẩm, thay vì chỉ dừng ở kiểm tra hồ sơ hành chính.

Tại xã Đầm Hà, đoàn kiểm tra liên ngành đã kiểm tra thực tế nhiều cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố và bếp ăn tập thể. Nội dung kiểm tra tập trung vào điều kiện vệ sinh, nguồn gốc nguyên liệu, phụ gia thực phẩm, quy trình chế biến, bảo quản và lưu mẫu thực phẩm.

Qua kiểm tra, phần lớn cơ sở chấp hành tương đối tốt các quy định về an toàn thực phẩm. Một số tồn tại như bố trí khu sơ chế chưa hợp lý hay điều kiện bảo quản chưa bảo đảm đã được đoàn kiểm tra yêu cầu khắc phục ngay trong quá trình làm việc.

Tại phường Móng Cái 3, nơi có gần 500 cơ sở liên quan đến lĩnh vực thực phẩm, công tác kiểm tra cũng được duy trì thường xuyên. Địa phương hiện có 1 khu công nghiệp, 1 chợ truyền thống, 5 trường học cùng nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ.

Thời gian qua, địa phương đã kiện toàn Ban Chỉ đạo liên ngành về an toàn thực phẩm, ban hành 20 văn bản chỉ đạo, tăng cường tuyên truyền và kiểm tra định kỳ nhằm kiểm soát nguy cơ mất an toàn thực phẩm ngay từ cơ sở.

Cùng với công tác quản lý, hoạt động truyền thông, phổ biến kiến thức về an toàn thực phẩm tiếp tục được triển khai rộng khắp. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã thực hiện gần 5.600 lượt phát thanh, tin bài trên các loại hình báo chí; treo hơn 1.000 pano, băng rôn, áp phích; phát hơn 21.000 tờ rơi và tổ chức hàng chục hội nghị tập huấn cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng và thị trường thực phẩm ngày càng đa dạng, việc tăng cường hậu kiểm được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, siết chặt trách nhiệm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh và hạn chế nguy cơ thực phẩm không bảo đảm chất lượng lưu thông trên thị trường.