Hai xã ở Hà Nội được chọn thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa"

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đã ký ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TU ngày 8/7/2026 về xây dựng và triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên địa bàn thành phố.

Lấy chất lượng sống của người dân làm thước đo

Theo nghị quyết, hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm (thuộc huyện Đông Anh cũ) được lựa chọn là địa bàn triển khai thí điểm đầu tiên.

Thành ủy Hà Nội xác định mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" phải thể hiện rõ bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa ngay từ cấp cơ sở, trong đó người dân là trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển.

Mọi chủ trương, chính sách đều hướng tới nâng cao chất lượng sống, bảo đảm công bằng, tiến bộ xã hội và không để ai bị bỏ lại phía sau. Chất lượng sống, mức độ hài lòng, khả năng thụ hưởng và hạnh phúc của người dân sẽ là thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả quản trị và kết quả phát triển ở cấp xã, phường.

Theo định hướng của thành phố, mô hình sẽ thúc đẩy phát triển hài hòa giữa kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường; đẩy mạnh kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, đồng thời phát huy các giá trị văn hiến của Thủ đô gắn với yêu cầu phát triển hiện đại.

Việc tổ chức thí điểm phải bảo đảm tinh gọn, thiết thực, khả thi, có thể đo lường và nhân rộng; không phát sinh đầu mối trung gian, không tăng biên chế, đồng thời gắn với cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã.

Đáng chú ý, việc thí điểm sẽ được triển khai theo lộ trình cụ thể, có trọng tâm, trọng điểm tại hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm. Hai địa phương được lựa chọn trên cơ sở phù hợp với định hướng tổ chức không gian phát triển, điều kiện hạ tầng, tiềm năng phát triển, năng lực quản trị và mức độ sẵn sàng đổi mới của hệ thống chính trị ở cơ sở.

Quá trình triển khai sẽ tập trung hoàn thiện mô hình quản trị địa phương trong bối cảnh quy mô dân số, nhu cầu dịch vụ công, hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật và yêu cầu quản lý nhà nước ngày càng tăng, đồng thời vẫn bảo đảm nguyên tắc không tăng biên chế.

Thành phố cũng yêu cầu chuẩn bị đồng bộ hạ tầng, dữ liệu, nguồn nhân lực, phương thức điều hành và cơ chế phối hợp liên ngành để các địa bàn thí điểm có thể vận hành thực chất, hiệu quả.

Thí điểm theo lộ trình đến năm 2035

Theo nghị quyết, năm 2026 Hà Nội sẽ hoàn thiện đề án, ban hành kế hoạch triển khai, xây dựng các chương trình, dự án thành phần, kiện toàn cơ chế chỉ đạo, điều hành và bố trí nguồn lực.

Giai đoạn 2027-2030, thành phố triển khai đồng bộ tại hai xã thí điểm; thường xuyên kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện theo bộ tiêu chí, đồng thời kịp thời điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp.

Năm 2030, Hà Nội sẽ sơ kết, hoàn thiện tiêu chí, cơ chế, chính sách và phương thức tổ chức thực hiện để làm cơ sở xem xét mở rộng mô hình.

Giai đoạn 2031-2035, mô hình tiếp tục được hoàn thiện và mở rộng tại các địa bàn đủ điều kiện. Đến năm 2035, thành phố sẽ tổng kết, đánh giá toàn diện hiệu quả, tác động và tính khả thi trước khi báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét nhân rộng trên phạm vi toàn thành phố.

Để triển khai hiệu quả mô hình, Thành ủy Hà Nội xác định 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm: hoàn thiện thể chế; tổ chức thí điểm; phát triển nguồn nhân lực; bảo đảm nguồn lực; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số; tăng cường truyền thông, tạo đồng thuận xã hội và phát huy quyền làm chủ của nhân dân.

Trong đó, chuyển đổi số được xác định là giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả quản trị ở cấp cơ sở thông qua xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung, phát triển chính quyền số, cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình và tăng cường các công cụ tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân.

Bên cạnh đó, Thành ủy yêu cầu các cấp, các ngành đẩy mạnh công tác truyền thông, công khai, minh bạch thông tin; khuyến khích người dân tham gia góp ý, phản biện và đồng hành cùng chính quyền trong quá trình triển khai.

Đồng thời, các cơ quan, đơn vị và địa phương được giao xây dựng kế hoạch cụ thể, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được phân công, bảo đảm hoàn thành các mục tiêu của đề án.