Hà Nội siết thu phí không tiền mặt: Bãi giữ xe tự phát sẽ đi về đâu?

Chỉ còn hơn 1 tháng trước thời điểm Hà Nội yêu cầu 100% bãi đỗ xe, điểm trông giữ ô tô áp dụng thu phí điện tử không dừng, nhiều bãi xe trên địa bàn Thủ đô đang gấp rút lắp đặt camera nhận diện biển số, máy POS, phần mềm quản lý phương tiện để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Tuy nhiên, bên cạnh các điểm trông giữ xe được đầu tư bài bản, thực tế vẫn tồn tại không ít bãi giữ xe tự phát thu tiền mặt, không vé, không đăng ký kinh doanh. Điều này đặt ra câu hỏi: khi Hà Nội bước vào giai đoạn siết quản lý và minh bạch hóa hoạt động trông giữ phương tiện, những bãi xe tự phát sẽ đi về đâu?

Theo kế hoạch vừa được UBND TP Hà Nội ban hành, từ ngày 1/7/2026, 100% bãi đỗ xe và điểm trông giữ ô tô trên địa bàn phải triển khai ứng dụng công nghệ và vận hành thu phí điện tử không dừng. Thành phố kỳ vọng việc này sẽ giúp minh bạch doanh thu, giảm thất thoát, hạn chế ùn tắc và từng bước hiện đại hóa hệ thống giao thông tĩnh.

Chạy đua trước giờ “không tiền mặt”

Ghi nhận tại nhiều điểm trông giữ xe khu vực trung tâm Hà Nội, các đơn vị đang khẩn trương hoàn thiện hạ tầng công nghệ phục vụ thanh toán điện tử. Tại khu vực phố cổ, nhiều bãi xe đã triển khai máy POS, camera nhận diện biển số, phần mềm kiểm soát vé điện tử.

Một số doanh nghiệp vận hành bãi xe cho biết việc áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt giúp giảm thất thoát doanh thu và thuận lợi hơn trong quản lý. Tuy nhiên, giai đoạn đầu cũng phát sinh nhiều khó khăn do một bộ phận người dân, đặc biệt người lớn tuổi, chưa quen với hình thức thanh toán điện tử.

Không chỉ các bãi xe cố định, kế hoạch của Hà Nội còn hướng tới rà soát toàn bộ điểm trông giữ xe tạm thời, các bãi xe tại lòng đường, hè phố, bệnh viện, trường học, khu đô thị… nhằm triển khai đồng bộ hệ thống quản lý bằng công nghệ trong những năm tới.

Bãi xe tự phát vẫn tồn tại phổ biến

Trong khi nhiều đơn vị đang “chạy đua” chuyển đổi số, thực tế tại Hà Nội vẫn xuất hiện không ít điểm trông giữ xe tự phát quanh bệnh viện, chợ, lễ hội, khu vui chơi hay các tuyến phố đông người.

Nhiều nơi chỉ căng dây, dựng biển “nhận trông xe”, thu tiền trực tiếp nhưng không vé, không niêm yết giá, không có thông tin đơn vị quản lý. Vào các dịp lễ, cuối tuần hoặc khi diễn ra sự kiện đông người, giá gửi xe tại các điểm này thậm chí tăng gấp nhiều lần so với mức thông thường.

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực giao thông đô thị, việc Hà Nội triển khai thu phí điện tử không dừng không chỉ là thay đổi phương thức thanh toán, mà còn là bước đi nhằm minh bạch hóa hoạt động trông giữ xe, lĩnh vực lâu nay được cho là còn tồn tại nhiều bất cập về quản lý doanh thu và sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè.

Tự lập bãi giữ xe có thể bị phạt tới 40 triệu đồng

Theo khoản 1 Điều 14 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, cá nhân tự ý xây dựng hoặc thành lập bến xe, bãi đỗ xe khi chưa được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận có thể bị phạt từ 15-20 triệu đồng. Đối với tổ chức, mức phạt từ 30-40 triệu đồng.

Ngoài xử phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn buộc phải tháo dỡ công trình trái phép, khôi phục lại tình trạng ban đầu.

Bên cạnh đó, theo khoản 2 Điều 79 Nghị định 01/2021/NĐ-CP, hoạt động trông giữ xe không thuộc trường hợp được miễn đăng ký kinh doanh. Điều này đồng nghĩa các tổ chức, cá nhân muốn lập bãi đỗ xe phải thực hiện đăng ký theo quy định.

Không chỉ vậy, khoản 2 Điều 55 Nghị định 12/2020/NĐ-CP cũng quy định bãi đỗ xe phải đáp ứng nhiều điều kiện như bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và không gây ùn tắc giao thông.

Chuyển đổi số có thể khiến bãi xe tự phát khó tồn tại hơn

Theo nhiều chuyên gia, khi toàn bộ hệ thống trông giữ xe được kết nối dữ liệu, áp dụng camera nhận diện và thanh toán điện tử, hoạt động của các bãi xe tự phát sẽ ngày càng khó tồn tại theo kiểu “thu tiền mặt trao tay” như trước.

Việc áp dụng công nghệ không chỉ giúp cơ quan quản lý dễ dàng kiểm soát doanh thu, mà còn tạo cơ sở rà soát các điểm trông giữ xe hoạt động không phép, sử dụng sai mục đích lòng đường, hè phố hoặc không bảo đảm điều kiện an toàn.

Dù vậy, trong bối cảnh nhu cầu gửi xe tại Hà Nội vẫn rất lớn, đặc biệt ở khu vực nội đô, nhiều ý kiến cho rằng cùng với việc siết quản lý, thành phố cũng cần tiếp tục quy hoạch, bổ sung các điểm đỗ xe hợp pháp để đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân, tránh tình trạng “cầu vượt cung” khiến bãi xe tự phát tiếp tục có đất tồn tại.

Người dân cần lưu ý gì khi gửi xe?
Theo các chuyên gia pháp lý, người dân nên ưu tiên lựa chọn các điểm trông giữ xe có biển hiệu rõ ràng, niêm yết giá, có vé xe hoặc thông tin đơn vị quản lý.

Trong trường hợp gửi xe tại các bãi tự phát, không có vé hoặc không rõ đơn vị vận hành, người gửi xe có thể gặp khó khăn nếu xảy ra mất tài sản hoặc tranh chấp trách nhiệm bồi thường.Từ ngày 1/7/2026, khi Hà Nội triển khai đồng loạt thu phí điện tử không dừng tại các bãi đỗ xe, việc thanh toán không tiền mặt, kiểm soát bằng camera và phần mềm quản lý được kỳ vọng sẽ giúp hoạt động trông giữ phương tiện minh bạch, chuyên nghiệp hơn, đồng thời từng bước hạn chế tình trạng bãi xe tự phát tồn tại lâu nay.