Hà Nội cụ thể hóa cơ chế đặc thù trong cải cách đăng ký doanh nghiệp

Cắt giảm hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết

Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu xác lập thể chế đặc thù, vượt trội, tạo động lực phát triển thành phố. Cụ thể hóa định hướng này, Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ thành phố Hà Nội xác định xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách đặc thù phát triển Thủ đô là một trong những nhiệm vụ, giải pháp quan trọng.

Tại Kỳ họp thứ ba, HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII đã chính thức thông qua Nghị quyết số 12/2026/NQ-HĐND quy định về điều chỉnh thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký doanh nghiệp trên địa bàn thành phố.

Nghị quyết được ban hành trên cơ sở cơ chế đặc thù tại điểm a khoản 2 Điều 8 Luật Thủ đô năm 2026, cho phép chính quyền thành phố chủ động điều chỉnh trình tự, thủ tục, thành phần hồ sơ, kết quả và thời gian giải quyết một số thủ tục hành chính được quy định tại văn bản của cơ quan nhà nước ở Trung ương.

Một trong những nội dung đáng chú ý là cắt giảm các thành phần hồ sơ mang tính hình thức, trùng lặp hoặc có thông tin đã được số hóa. Các tài liệu được rà soát, cắt giảm gồm điều lệ công ty, biên bản họp thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện, biên bản họp về thay đổi vốn điều lệ, báo cáo tài chính gần nhất...

Việc cắt giảm được áp dụng đối với 10 thủ tục hành chính. Theo đó, doanh nghiệp chủ động kê khai, lưu giữ và chịu trách nhiệm pháp lý về các tài liệu theo quy định, thay vì phải nộp lại những giấy tờ không thực sự cần thiết cho quá trình giải quyết thủ tục.

Bên cạnh đó, Nghị quyết cắt giảm 7 loại biểu mẫu kết quả giải quyết thủ tục hành chính, trong đó có thông báo về cơ quan thuế quản lý, giấy xác nhận tạm ngừng hoặc tiếp tục kinh doanh, thông báo giải thể. Những thông tin này đã được cập nhật, công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và Cổng thông tin điện tử của Cục Thuế.

Việc khai thác thông tin sẵn có trên các hệ thống điện tử góp phần hạn chế phát hành văn bản riêng lẻ, giảm giấy tờ và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục hành chính.

Đáng chú ý, thời gian giải quyết một số thủ tục cũng được rút ngắn. Nhóm thủ tục thành lập doanh nghiệp, chi nhánh, văn phòng đại diện giảm từ 3 ngày làm việc xuống còn 2 ngày, tương đương giảm khoảng 33%. Nhóm thủ tục giải thể doanh nghiệp, chấm dứt hoạt động chi nhánh giảm từ 5 ngày xuống còn 4 ngày, tương đương giảm 20% so với thời hạn trước đó. Những điều chỉnh này giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian thực hiện thủ tục, đồng thời góp phần giảm áp lực xử lý hồ sơ cho cơ quan đăng ký kinh doanh.

Đẩy mạnh khai thác dữ liệu, trả kết quả trực tuyến

Cùng với việc cắt giảm thành phần hồ sơ, Nghị quyết số 12/2026/NQ-HĐND đổi mới hình thức thông báo, trả kết quả theo hướng tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác dữ liệu số. Nhiều thủ tục được thông báo kết quả qua thư điện tử hoặc cho phép doanh nghiệp tra cứu tình trạng pháp lý trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, thay vì phải nhận văn bản riêng như trước.

Đối với các thủ tục tạm ngừng kinh doanh, tiếp tục kinh doanh, giải thể doanh nghiệp, thông tin về tình trạng pháp lý được công khai trên hệ thống điện tử theo quy định. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể chủ động theo dõi, cập nhật thông tin mà không phải trực tiếp đến cơ quan đăng ký kinh doanh để nhận giấy tờ.

Theo rà soát của Sở Tài chính Hà Nội, một số thành phần hồ sơ có nội dung trùng lặp với thông tin đã kê khai trong biểu mẫu hoặc được lưu trữ tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Việc yêu cầu doanh nghiệp nộp lại các tài liệu này có thể làm tăng thời gian, chi phí thực hiện thủ tục, đồng thời tạo thêm áp lực xử lý cho cơ quan đăng ký kinh doanh.

Việc cắt giảm giấy tờ, tăng cường khai thác dữ liệu số vì vậy không chỉ góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính mà còn phù hợp với định hướng thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tư nhân được đề cập tại Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Dù thành phần hồ sơ được cắt giảm và cách thức trả kết quả được thay đổi, yêu cầu quản lý nhà nước vẫn phải được bảo đảm. Doanh nghiệp có trách nhiệm lập, lưu giữ và xuất trình tài liệu khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra theo quy định. Cơ quan đăng ký kinh doanh tiếp tục cập nhật đầy đủ, kịp thời thông tin trên hệ thống điện tử.

Đánh giá về những thay đổi này, luật sư Nguyễn Văn Đồng (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng, Luật Thủ đô năm 2026 tạo cơ sở để Hà Nội chủ động điều chỉnh một số trình tự, thủ tục hành chính theo hướng đơn giản hóa, đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố.

Theo luật sư Nguyễn Văn Đồng, Nghị quyết số 12/2026/NQ-HĐND là bước cụ thể hóa cơ chế đặc thù vào thực tiễn cải cách hành chính. Việc cắt giảm giấy tờ không cần thiết, rút ngắn thời gian giải quyết và khai thác dữ liệu số sẵn có góp phần giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục đăng ký kinh doanh.

“Nếu được triển khai hiệu quả, những thay đổi này sẽ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và tăng cường năng lực cạnh tranh của Thủ đô”, luật sư Nguyễn Văn Đồng nhận định.