Giảm thủ tục hành chính trong công tác thống kê

Trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, dự thảo Luật tập trung sửa đổi nhóm các quy định liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước và tổ chức thống kê Nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Theo đó, điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung, thay thế 15 điều của Luật Thống kê, chủ yếu liên quan đến điều chỉnh tên gọi của các cơ quan, đơn vị. Sửa đổi quy định liên quan đến thanh tra chuyên ngành thống kê, kiểm tra chuyên ngành thống kê bảo đảm phù hợp với quy định về thanh tra chuyên ngành.

Liên quan đến chuyên môn, nghiệp vụ thống kê phát sinh trong thực tiễn, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số thuật ngữ để phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành, thực tiễn hoạt động thống kê và thông lệ quốc tế như: Cơ sở dữ liệu dữ liệu thống kê, điều tra viên thống kê, hệ thống chỉ tiêu thống kê liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, liên kết vùng, hoạt động thống kê…

Dự thảo Luật cũng rút ngắn thời gian thẩm định hệ thống chỉ tiêu thống kê bộ, ngành; thẩm định phân loại thống kê ngành, lĩnh vực; thẩm định phương án điều tra thống kê; thẩm định chế độ báo cáo thống kê cấp bộ, ngành.

Bổ sung 02 điều so với Luật Thống kê hiện hành. Cụ thể, bổ sung chế độ báo cáo thống kê cấp tỉnh, cấp xã để bảo đảm thu thập thông tin thống kê phục vụ quản lý, điều hành ở cấp xã; bổ sung cơ sở dữ liệu thống kê quốc gia để thể chế hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 03/NQ-CP ngày 09/01/2025 của Chính phủ.

Báo cáo Thẩm tra sơ bộ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết: Thường trực Ủy ban thống nhất với phạm vi sửa đổi theo đề xuất của Chính phủ về phạm vi sửa đổi, bổ sung đã tập trung vào những vấn đề cấp thiết, phù hợp với mục tiêu bảo đảm thống nhất, phù hợp với các quy định của pháp luật hiện hành, bảo đảm tính kịp thời, khả thi trong triển khai thực hiện nhiệm vụ thống kê.

Về nhóm các quy định sửa đổi liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, Thường trực Ủy ban nhất trí với đề xuất sửa đổi liên quan đến tổ chức thực hiện nhiệm vụ thống kê của các cấp. Cùng với đó, đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát kỹ để bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc thù của cơ quan thực hiện nhiệm vụ thống kê trên địa bàn cấp xã, bảo đảm thống nhất về tên gọi, chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị sau khi bãi bỏ cấp huyện và sáp nhập chức năng các cơ quan chuyên môn.

Cho ý kiến về dự thảo Luật, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao việc sửa đổi Luật Thống kê nhằm đảm bảo yêu cầu phục vụ cho chính quyền hai cấp; sửa Luật Thống kê phải đảm bảo là giảm gánh nặng báo cáo hành chính, bảo mật dữ liệu và tích hợp công nghệ. Các báo cáo cần tăng tính kịp thời, chính xác của các chỉ tiêu thống kê, hỗ trợ phân tích dự báo kinh tế vĩ mô.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu cần bổ sung quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân và an ninh mạng trong thống kê; phân định rõ thẩm quyền giữa cấp quản lý và tăng trách nhiệm cho địa phương, tăng hiệu quả phân cấp và phân quyền theo đúng tinh thần Nghị quyết 18, đổi mới bộ máy, giúp dữ liệu của các địa phương phản ánh sát thực hơn, hỗ trợ xây dựng chính sách.

Quan tâm nội dung này, Chủ nhiệm Uỷ ban Công tác đại biểu Nguyễn Thanh Hải đề nghị cần phải làm rõ hơn và thể hiện mạnh mẽ hơn việc sử dụng, phối hợp giữa các cơ quan trong hoạt động thống kê, trách nhiệm và sự phối hợp giữa các cơ quan thống kê; rà soát để đảm bảo việc sửa Luật phải đạt mục tiêu giảm tải công việc, nhất là đối với cấp xã và giảm thủ tục hành chính trong công tác thống kê.

Thượng tướng Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu thêm về cơ chế bảo mật, bảo đảm an ninh, an toàn trong hệ thống dữ liệu thống kê để ngăn ngừa lọt lộ, khai thác thông tin trái phép trong dữ liệu thống kê, trong đó nghiên cứu thêm các luật khác mà Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đang chủ trì thẩm tra như Luật Bí mật Nhà nước...

Phát biểu kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh khẳng định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá rất cao Cơ quan soạn thảo là Bộ Tài chính và Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính - Cơ quan chủ trì thẩm tra, đã chủ động, phối hợp tích cực và trách nhiệm trong việc xây dựng và chuẩn bị hồ sơ dự án Luật và hồ sơ cơ bản đáp ứng yêu cầu theo quy định. Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành với nhiều nội dung được nêu trong Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra sơ bộ của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính.

Để tiếp tục hoàn thiện, bảo đảm chất lượng tốt nhất để trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Cơ quan trình, Cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát các nội dung của dự thảo Luật, bảo đảm phù hợp với các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và định hướng đổi mới trong công tác xây dựng pháp luật.