Ghi từ phiên tòa giả định về chống khai thác IUU

Ít ai biết rằng, phía sau những nụ cười ấy là cả quá trình chính quyền tỉnh Lâm Đồng chủ động xuống cơ sở gặp gỡ ngư dân, lắng nghe khó khăn và hỗ trợ họ trong đăng ký, đăng kiểm, cấp giấy phép khai thác thủy sản; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến quy định về chống khai thác IUU.

Theo lịch, chương trình sẽ bắt đầu lúc 8 giờ sáng, nhưng phải đến 8 giờ 30 phút, bà con ngư dân và chủ tàu thuyền mới đến đông đủ. Phiên tòa giả định về chống khai thác IUU khi đó mới bắt đầu...

Phát biểu khai mạc, Tổng Biên tập Báo Công lý Trần Đức Vinh thay mặt Ban tổ chức bày tỏ sự đồng cảm và chia sẻ với bà con ngư dân. Ông nhấn mạnh, từ ngàn đời nay, cha ông ta đã gắn bó với biển đảo, coi đó không chỉ là nơi mưu sinh mà còn là phần máu thịt trong hành trình dựng nước và giữ nước.

Vì vậy, theo Tổng Biên tập Trần Đức Vinh, nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo và xây dựng “nghề cá bền vững” không chỉ thuộc về Nhà nước mà là trách nhiệm chung của cộng đồng, trong đó ngư dân và chủ tàu giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Các Phiên tòa giả định được tổ chức không nhằm xử lý vi phạm bằng mọi giá, mà để cung cấp kiến thức pháp luật, giúp ngư dân hiểu rõ đúng – sai và tuân thủ quy định khi hoạt động trên biển. Tuy nhiên, Tổng Biên tập Trần Đức Vinh cũng khẳng định cơ quan chức năng sẽ áp dụng các chế tài nghiêm khắc đối với những hành vi gây thiệt hại cho chiến lược phát triển “nghề cá bền vững”, ảnh hưởng đến ngành xuất khẩu thủy sản và uy tín quốc gia.

Không khí tại hội trường trở nên sôi động khi Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa – công bố quyết định đưa vụ án ra xét xử. Phiên tòa giả định về chống khai thác IUU được xây dựng từ những tình huống vi phạm có thật ngoài thực tế, vì vậy toàn bộ khách mời đều tập trung lắng nghe từng phần.

Phiên tòa diễn ra đúng trình tự tố tụng, từ thủ tục khai mạc, phần tranh tụng cho đến nghị án và tuyên án. Sau gần hai giờ làm việc, phiên xử khép lại trong tiếng vỗ tay hưởng ứng của hơn 200 ngư dân và chủ tàu thuyền tham dự.

Khi chương trình bước sang phần tọa đàm, Ban Tổ chức nhận được hàng loạt câu hỏi từ ngư dân và chủ tàu thuyền. Với tinh thần cầu thị và cởi mở, hầu hết các thắc mắc đều được giải đáp rõ ràng, tạo sự đồng thuận trong hội trường.

Đánh giá về chương trình, ông Trần Hải Anh – Phó Chủ tịch UBND phường Mũi Né, đồng thời là thành viên Ban Tổ chức – cho rằng Phiên tòa giả định về chống khai thác IUU mang ý nghĩa thiết thực đối với cộng đồng, đặc biệt với người dân địa phương sống dựa vào biển.

Hoạt động này giúp cán bộ và nhân dân hiểu đầy đủ hơn về các quy định pháp luật liên quan đến IUU, từ đó nâng cao ý thức chấp hành, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức về phát triển “nghề cá bền vững”, có trách nhiệm và hội nhập.

Cách tổ chức sinh động, trực quan của phiên tòa cũng giúp ngư dân dễ dàng tiếp cận pháp luật, tiếp thu nội dung một cách gần gũi và thuyết phục. Đây được xem là giải pháp quan trọng hỗ trợ địa phương thực hiện các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) và quyết tâm cùng cả nước tháo gỡ “thẻ vàng”.

Ông Trần Hải Anh khẳng định, Đảng ủy và chính quyền phường Mũi Né sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành để duy trì những hoạt động tuyên truyền pháp luật hiệu quả, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng và bảo vệ nghề cá địa phương.

Tại phiên tòa giả định, chủ tàu Nguyễn Văn Việt (phường Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng) cho biết ông đã phần nào tháo gỡ được những vướng mắc liên quan đến quy định về đánh bắt và khai thác thủy sản.

Gắn bó với biển suốt 30 năm, ông Việt thừa nhận nhiều phương thức khai thác “truyền thống” hiện nay cần được phối hợp quản lý và kiểm soát chặt chẽ hơn. Theo ông, mỗi ngư dân và chủ tàu khi phát hiện hành vi vi phạm phải chủ động báo cho lực lượng chức năng trên biển để kịp thời ngăn chặn, bảo vệ ngư trường.

Chung nhận định đó, ông Phạm Tiêu (ngụ TP Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng) cho rằng nghề cá ngày càng vất vả hơn. Tại vùng biển Lâm Đồng, nhiều hình thức khai thác như giã cào bay, giã trà, lưới, câu hay rọi đèn vẫn còn phổ biến; trong đó giã cào bay là phương thức tốn kém và gây tổn hại lớn đến ngư trường, làm suy kiệt nguồn lợi thủy sản.

Ông cho rằng ngư dân cần sớm tiếp cận các phương thức đánh bắt mới, bền vững hơn để góp phần bảo vệ nguồn lợi, giữ gìn nghề cá và tuân thủ pháp luật về chống khai thác IUU.

Theo nhiều ngư dân, cùng với nỗ lực của chính quyền và cơ quan chức năng, chính những người bám biển mới là lực lượng quyết định trong việc “vá lành vết thương” cho biển, gìn giữ sinh kế và uy tín của nghề cá địa phương.

“

Cùng với việc bảo đảm sinh kế cho ngư dân, chủ trương xuyên suốt của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Lâm Đồng cho biết sẽ kiên trì phát triển bền vững kinh tế biển, gắn với việc tích cực chống khai thác IUU, bảo vệ đại dương, bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ và tôn trọng luật pháp quốc tế.