Nghệ An tăng tốc khắc phục, quyết liệt chống khai thác IUU

Siết chặt quản lý từ bờ đến biển

Những năm qua, công tác chống khai thác IUU luôn được tỉnh Nghệ An xác định là nhiệm vụ trọng tâm, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Chủ trương này tiếp tục được cụ thể hóa trong Kế hoạch số 787/KH-UBND của UBND tỉnh về triển khai các nhiệm vụ, giải pháp khắc phục những tồn tại theo khuyến nghị của EC.

Sau đợt thanh tra lần thứ 5 của EC về chống khai thác IUU, Nghệ An đang tập trung cao độ cho tháng cao điểm, xử lý dứt điểm những tồn tại, hạn chế; đồng thời siết chặt quản lý tàu cá và chủ động ngăn chặn nguy cơ vi phạm trên biển.

Một trong những mục tiêu quan trọng được tỉnh đặt ra là cập nhật đầy đủ, chính xác dữ liệu của 100% tàu cá đã đăng ký trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủy sản (VNFishbase). Các thông tin về đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác, lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), kiểm soát xuất - nhập bến và dữ liệu dân cư được rà soát, đối chiếu, làm sạch và chuẩn hóa.

Đối với tàu cá có chiều dài từ 6 m trở lên, mỗi lượt ra, vào cảng, xuất và nhập bến phải được ghi nhận đầy đủ. Những tàu thuộc diện bắt buộc lắp đặt VMS phải được kiểm tra tình trạng thiết bị trước khi xuất bến và khi cập cảng.

Các tàu đã xóa đăng ký nhưng vẫn còn khả năng hoạt động, tàu hết hạn đăng kiểm, giấy phép khai thác hoặc giấy chứng nhận an toàn thực phẩm cũng được đưa vào diện theo dõi, kiểm soát chặt chẽ.

Tại các địa phương, trách nhiệm quản lý được phân định rõ ràng. Tàu cá đủ điều kiện mới được phép ra khơi; tàu chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện phải được giữ lại. Tỉnh kiên quyết không để xảy ra tình trạng tàu cá thiếu điều kiện vẫn xuất bến, xuất lạch.

Không để “mất tín hiệu” trở thành khoảng trống quản lý

Tín hiệu VMS tiếp tục là một trong những nội dung được Nghệ An đặc biệt quan tâm. Đây là công cụ quan trọng giúp cơ quan chức năng giám sát vị trí, hành trình và hoạt động của tàu cá trên biển.

Trong tháng cao điểm, việc kiểm tra thiết bị VMS được thực hiện xuyên suốt, từ thời điểm tàu chuẩn bị rời bến cho đến khi kết thúc chuyến biển. Đối với những trường hợp xin ngắt thiết bị vì lý do sửa chữa hoặc neo đậu dài ngày, cơ quan chức năng phải xác định rõ nguyên nhân và thời gian.

Quan điểm của tỉnh là không để việc “mất tín hiệu” trở thành khoảng trống trong công tác quản lý, qua đó ngăn ngừa nguy cơ tàu cá lợi dụng để khai thác mà cơ quan chức năng không thể kiểm soát.

Song song với đó, Nghệ An yêu cầu các cảng cá, lực lượng Bộ đội Biên phòng và cơ quan liên quan sử dụng thống nhất hệ thống eCDT. Dữ liệu cập nhật phải bảo đảm đầy đủ, chính xác và đồng bộ.

Mục tiêu được đặt ra là 100% tàu cá thuộc diện bắt buộc lắp VMS được kiểm soát tình trạng thiết bị khi xuất, nhập bến; đồng thời mọi lượt tàu từ 6 m trở lên ra, vào cảng đều được ghi nhận trên hệ thống eCDT.

Theo quy định, sản phẩm khai thác không có dữ liệu hoặc có dữ liệu không hợp lệ trên eCDT sẽ không được cấp giấy xác nhận. Các hồ sơ cấp giấy xác nhận nguyên liệu và giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác phục vụ xuất khẩu sang những thị trường yêu cầu phải được xử lý trên eCDT theo quy định tại Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT, trừ trường hợp bất khả kháng.

Kiểm soát chặt nguồn nguyên liệu

Cùng với quản lý tàu cá và hoạt động khai thác trên biển, Nghệ An cũng tăng cường kiểm soát tại các cảng cá và doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản.

Đối với các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu, đặc biệt là những doanh nghiệp xuất khẩu các loài thủy sản có nguy cơ cao sang thị trường châu Âu, công tác kiểm tra được triển khai theo hướng đánh giá rủi ro.

Những dấu hiệu bất thường liên quan đến nguyên liệu, sản lượng, định mức hoặc hồ sơ truy xuất nguồn gốc phải được kiểm tra, xác minh và làm rõ. Qua đó, từng bước bảo đảm nguồn thủy sản đưa vào chế biến, xuất khẩu có đầy đủ hồ sơ, minh bạch về nguồn gốc và đáp ứng các yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Quy rõ trách nhiệm, quyết tâm về đích

Để bảo đảm các nhiệm vụ được triển khai thực chất, UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu thủ trưởng các cơ quan, đơn vị và địa phương liên quan chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện trước Chủ tịch UBND tỉnh về kết quả thực hiện.

Một trong những nguyên tắc được tỉnh nhấn mạnh là: “Một tàu cá - Một mã định danh - Một hồ sơ điện tử thống nhất”.

Trong tháng cao điểm, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì theo dõi, cập nhật và tổng hợp tiến độ thực hiện; tổ chức các đoàn kiểm tra liên ngành, kiểm tra đột xuất tại địa phương, cảng cá và doanh nghiệp; đồng thời tổng hợp kết quả, báo cáo UBND tỉnh và Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo quy định.

Tháng cao điểm chống khai thác IUU trên phạm vi toàn tỉnh được triển khai đến ngày 15/9/2026. Đây được xem là giai đoạn Nghệ An tập trung cao nhất nguồn lực, tổ chức thực hiện đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ, xử lý những tồn tại còn lại.

Với việc siết chặt quản lý từ tàu cá, cảng cá đến doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu; đồng thời nâng cao trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương và chủ tàu, Nghệ An đang nỗ lực hoàn thành đầy đủ, thực chất các khuyến nghị của EC, góp phần xây dựng nghề cá có trách nhiệm, minh bạch và phát triển bền vững.

BTL Vùng Cảnh sát biển 4 phát động thi đua cao điểm chống khai thác IUU

Cảnh sát biển 4 phát động thi đua cao điểm chống khai thác IUU

Bám biển, chung sức gỡ “thẻ vàng” IUU

Chống khai thác IUU từ tàu cá đến từng gia đình