Quảng Trị tăng cường thanh tra, kiểm soát chống khai thác IUU

Chống khai thác IUU được tỉnh Quảng Trị xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm thực hiện các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), góp phần cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Quảng Trị có đường bờ biển dài khoảng 189,385 km, đội tàu khai thác thủy sản tương đối lớn và lực lượng lao động nghề cá đông. Điều này đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý, kiểm soát hoạt động khai thác thủy sản trên biển.

Thời gian qua, các cấp, ngành và địa phương ven biển đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó chú trọng tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành của ngư dân; thực hiện đăng ký, đăng kiểm, cấp phép khai thác; duy trì hoạt động thiết bị giám sát hành trình (VMS), đồng thời tuyên truyền, vận động ngư dân không khai thác hải sản trái phép tại vùng biển nước ngoài.

Các lực lượng chức năng cũng tăng cường phối hợp kiểm soát tàu cá ra, vào cảng; theo dõi hoạt động khai thác trên biển; quản lý sản lượng thủy sản qua cảng; thực hiện truy xuất nguồn gốc và xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định.

Nâng cao hiệu quả quản lý qua hoạt động thanh tra

Thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, Thanh tra tỉnh Quảng Trị đã triển khai hoạt động thanh tra liên quan đến việc thực hiện các quy định của pháp luật về chống khai thác IUU tại một số cơ quan, đơn vị, địa phương.

Qua đó, công tác triển khai các nhiệm vụ chống khai thác IUU được rà soát, đánh giá tương đối toàn diện; những nội dung còn chưa đồng đều trong quá trình thực hiện được trao đổi, hướng dẫn và kiến nghị hoàn thiện, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực khai thác thủy sản.

Qua rà soát thực tế, một số nội dung nghiệp vụ tiếp tục được các cơ quan, đơn vị quan tâm hoàn thiện, như xây dựng kế hoạch kiểm tra; lập, lưu trữ hồ sơ xử lý vi phạm hành chính; thể thức văn bản, xác định hành vi và viện dẫn căn cứ pháp lý trong quá trình xử lý.

Công tác kiểm tra tàu cá cập cảng, cập nhật thông tin trên hệ thống VNFishbase, tại một số cảng cá tư nhân cũng được lưu ý để bảo đảm thực hiện đầy đủ, kịp thời và thống nhất hơn.

Thông qua hoạt động thanh tra, các cơ quan, đơn vị có thêm cơ sở để rà soát quy trình nghiệp vụ, hoàn thiện hồ sơ, dữ liệu và nâng cao trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ. Đây cũng là một trong những giải pháp góp phần bảo đảm các quy định về chống khai thác IUU được triển khai đồng bộ, thực chất tại cơ sở.

Bên cạnh đó, thực tế triển khai vẫn đặt ra một số vấn đề cần tiếp tục tập trung giải quyết như, tình trạng mất kết nối thiết bị giám sát hành trình tàu cá; việc cập nhật dữ liệu có thời điểm chưa kịp thời; nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận ngư dân cần tiếp tục được nâng cao.

Kiểm soát 100% tàu cá xuất, nhập bến

Để nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng, ngày 20/7/2026, UBND tỉnh Quảng Trị ban hành Quyết định số 2911/QĐ-UBND về Quy chế phối hợp trong theo dõi, kiểm soát hoạt động tàu cá ra, vào cảng, xuất, nhập bến; trao đổi thông tin, xử lý tàu cá vi phạm khai thác IUU trên địa bàn.

Quy chế phân công nhiệm vụ cụ thể cho Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, Công an tỉnh và UBND các xã, phường có quản lý tàu cá.

Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan chủ trì tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo thực hiện các giải pháp chống khai thác IUU, đồng thời là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU của tỉnh.

Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm chỉ đạo Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư, Văn phòng đại diện nghề cá kiểm tra, kiểm soát tàu cá cập cảng, rời cảng theo quy định tại Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Đáng chú ý, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh được giao chủ trì kiểm tra, kiểm soát 100% tàu cá xuất, nhập bến, bảo đảm tàu cá ra khơi có đầy đủ giấy tờ của người, phương tiện và trang thiết bị an toàn theo quy định.

Đối với tàu cá không đủ điều kiện hành nghề, thiếu trang thiết bị an toàn, không lắp đặt hoặc không duy trì hoạt động của thiết bị giám sát hành trình, các lực lượng thực hiện kiểm soát chặt chẽ, không để phương tiện xuất bến khi chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Việc xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị góp phần tăng cường phối hợp, bảo đảm quản lý tàu cá xuyên suốt từ khi xuất bến, hoạt động trên biển đến khi trở về; đồng thời nâng cao hiệu quả kiểm soát sản lượng và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác.

Chung tay phát triển nghề cá bền vững

Thời gian tới, tỉnh Quảng Trị tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chống khai thác IUU đến chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân; tăng cường quản lý, kiểm tra, kiểm soát hoạt động tàu cá và duy trì hiệu quả cơ chế phối hợp giữa các lực lượng.

Cùng với đó, các cơ quan chức năng tiếp tục theo dõi hoạt động của thiết bị giám sát hành trình, hoàn thiện dữ liệu nghề cá, kiểm soát sản lượng qua cảng và thực hiện truy xuất nguồn gốc thủy sản theo quy định.

Hoạt động thanh tra, kiểm tra tiếp tục được thực hiện theo hướng góp phần nâng cao chất lượng quản lý, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị hoàn thiện quy trình nghiệp vụ và bảo đảm các quy định về chống khai thác IUU được thực hiện thống nhất, hiệu quả.

Cùng với sự vào cuộc của các cơ quan quản lý, ý thức và trách nhiệm của mỗi chủ tàu, thuyền trưởng, ngư dân là yếu tố quan trọng. Việc tuân thủ các quy định trong hoạt động khai thác không chỉ góp phần cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” của EC mà còn bảo vệ nguồn lợi thủy sản, xây dựng nghề cá có trách nhiệm, bền vững và hội nhập.