GDP tăng mạnh nhất 15 năm, kinh tế Việt Nam đứng trước cơ hội bứt phá

Theo Bộ Tài chính, GDP 6 tháng đầu năm ước tăng 8,18%, mức cao nhất kể từ năm 2011 và thuộc nhóm nền kinh tế tăng trưởng nhanh trên thế giới. Đây là kết quả đáng chú ý trong bối cảnh nhiều quốc gia vẫn đang đối mặt với sức ép từ xung đột địa chính trị, biến động chuỗi cung ứng và chính sách tiền tệ thắt chặt kéo dài.

Không chỉ tăng trưởng GDP, nhiều chỉ tiêu kinh tế vĩ mô khác cũng ghi nhận diễn biến khả quan. Chỉ số giá tiêu dùng bình quân tăng 4,38%, vẫn nằm trong mục tiêu kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%. Thu ngân sách nhà nước đến ngày 8/7 đạt gần 1,62 triệu tỷ đồng, tương đương 64,24% dự toán năm. Giải ngân vốn đầu tư công đạt gần 357 nghìn tỷ đồng, bằng 35,5% kế hoạch và cao hơn cùng kỳ năm trước 38,4 nghìn tỷ đồng.

Hoàn thiện thể chế tạo thêm dư địa cho tăng trưởng

Theo Bộ Tài chính, trong 6 tháng đã ban hành 338 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó Chính phủ nhiệm kỳ mới ban hành 206 văn bản. Đồng thời, 11 nghị quyết về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh đã giúp giảm khoảng 53% thời gian giải quyết thủ tục và 55% chi phí tuân thủ đối với người dân và doanh nghiệp.

Đây được xem là yếu tố quan trọng trong việc cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Khi thời gian và chi phí tuân thủ giảm xuống, doanh nghiệp có thêm nguồn lực để mở rộng sản xuất, đầu tư đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Song song với cải cách thể chế, đầu tư phát triển hạ tầng tiếp tục được đẩy mạnh. Trong 6 tháng đầu năm, cả nước hoàn thành 395 km đường cao tốc, đồng thời khởi công đồng loạt 5 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội. Các dự án tồn đọng cũng được tập trung tháo gỡ nhằm giải phóng nguồn lực cho nền kinh tế.

Ở lĩnh vực khoa học công nghệ và chuyển đổi số, đây tiếp tục là động lực mới của tăng trưởng. Việc vận hành sàn giao dịch tín chỉ các bon cùng với quá trình xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia cho thấy định hướng phát triển nền kinh tế theo hướng xanh và số hóa đang được đẩy nhanh.

Bên cạnh các chỉ tiêu kinh tế, những kết quả về an sinh xã hội cũng góp phần củng cố nền tảng phát triển. Thu nhập bình quân của người lao động đạt khoảng 9 triệu đồng mỗi tháng, tăng 8,6% so với cùng kỳ. Trong lĩnh vực nhà ở xã hội, 96 dự án với khoảng 27.600 căn hộ đã hoàn thành trong nửa đầu năm. Chính sách miễn phí khám, chữa bệnh cho người tham gia bảo hiểm y tế từ ngày 1/7/2026 cũng được triển khai, tạo thêm điểm tựa cho người dân.

Những kết quả này cho thấy tăng trưởng kinh tế không chỉ được phản ánh qua các chỉ số vĩ mô mà còn gắn với mục tiêu cải thiện chất lượng cuộc sống và nâng cao phúc lợi xã hội.

Áp lực vẫn hiện hữu trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động

Bên cạnh những kết quả tích cực, Bộ Tài chính cũng chỉ rõ nền kinh tế vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn. Dù GDP 6 tháng đầu năm đạt mức tăng cao nhất trong nhiều năm, một số ngành, lĩnh vực vẫn chưa đạt kịch bản tăng trưởng đề ra. Điều này đồng nghĩa dư địa để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cả năm vẫn phụ thuộc lớn vào hiệu quả điều hành trong 6 tháng cuối năm.

Một trong những áp lực lớn nhất là lạm phát, dù CPI bình quân mới ở mức 4,38%, Bộ Tài chính nhận định sức ép đối với mặt bằng giá vẫn còn hiện hữu khi giá xăng dầu thế giới tiếp tục biến động khó lường. Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam có độ mở lớn, những biến động của thị trường năng lượng quốc tế có thể nhanh chóng tác động tới chi phí sản xuất, vận tải và giá cả hàng hóa trong nước.

Một điểm đáng chú ý là hiệu quả đầu tư chưa chuyển hóa tương xứng thành năng lực sản xuất mới. Mặc dù giải ngân vốn đầu tư công đã cải thiện so với cùng kỳ năm trước, tiến độ vẫn chưa đạt kỳ vọng. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ công tác giải phóng mặt bằng còn chậm, tình trạng thiếu nhân công và nguyên vật liệu tại một số địa phương, chất lượng chuẩn bị dự án chưa đồng đều và việc tổ chức thực hiện ở một số nơi còn thiếu chủ động.

Như vậy, đầu tư công không còn đơn thuần là bố trí vốn, mà nằm ở năng lực triển khai dự án. Nếu các nút thắt này không được tháo gỡ kịp thời, nguồn vốn đầu tư sẽ khó phát huy vai trò dẫn dắt tăng trưởng và lan tỏa sang khu vực tư nhân.

Bộ Tài chính cũng lưu ý tình trạng nhập siêu vẫn ở mức cao trong 6 tháng đầu năm. Nhập siêu trong tháng 6 đã có dấu hiệu chậm lại, nhưng áp lực vẫn đến từ giá xăng dầu thế giới, nhu cầu nhập khẩu linh kiện điện tử và việc doanh nghiệp gia tăng nhập nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, đầu tư trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Đây là đặc điểm phản ánh nhu cầu đầu tư của nền kinh tế đang tăng lên, song cũng đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực sản xuất trong nước nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.

Ngoài các vấn đề kinh tế, Bộ Tài chính cho rằng chất lượng nguồn nhân lực vẫn còn là điểm nghẽn. Việc đào tạo lao động chất lượng cao chưa đáp ứng kịp yêu cầu của các ngành công nghệ mới, trong khi đời sống của một bộ phận người dân, nhất là tại vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn nhiều khó khăn. Cùng với đó, thiên tai, hạn hán và xâm nhập mặn tiếp tục tạo sức ép đối với mục tiêu phát triển bền vững.

Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng

Bước sang 6 tháng cuối năm, Bộ Tài chính nhận định bối cảnh quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp khi xung đột tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, trong khi thiên tai và thời tiết cực đoan được dự báo sẽ tác động ngày càng rõ nét đến sản xuất và đời sống. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã xây dựng kịch bản tăng trưởng cho nửa cuối năm với mục tiêu phấn đấu đạt tăng trưởng hai con số, đồng thời giữ lạm phát bình quân khoảng 4,5%.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhóm giải pháp đầu tiên là tiếp tục điều hành linh hoạt chính sách tài khóa và tiền tệ. Bộ Tài chính cho biết sẽ phối hợp đồng bộ các chính sách nhằm khơi thông dòng vốn cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa; hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, đáp ứng tiêu chuẩn xanh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong lĩnh vực đầu tư công, yêu cầu được đặt ra là giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026. Chính phủ cũng xác định sẽ kiên quyết điều chuyển vốn từ các bộ, ngành và địa phương giải ngân chậm sang những đơn vị có khả năng thực hiện tốt hơn. Đây là giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và hạn chế tình trạng nguồn lực bị "đóng băng" trong các dự án chậm tiến độ.

Một trọng tâm khác là bảo đảm ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối và giá cả. Bộ Tài chính nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát nợ xấu, phát triển thị trường vốn theo hướng minh bạch, tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, thao túng giá và tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thiếu điện, thiếu xăng dầu trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Ở góc độ sản xuất, Chính phủ đặt mục tiêu phát huy vai trò của các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp nhà nước và khu vực đầu tư nước ngoài trong việc hình thành chuỗi cung ứng trong nước; đồng thời khai thác hiệu quả thị trường hơn 100 triệu dân, thúc đẩy tiêu dùng nội địa, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và phát triển bền vững thị trường bất động sản.