Đà Nẵng đặt bài toán nâng chất lượng nguồn nhân lực để đón dòng đầu tư mới

Nguồn nhân lực trở thành bài toán của năng lực cạnh tranh

Theo lãnh đạo UBND thành phố, Đà Nẵng xác định phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao, giữ vai trò quan trọng đối với năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư, đổi mới sáng tạo và mục tiêu phát triển bền vững.

Bài toán nhân lực vì thế đang được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hoạt động sản xuất, kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp.

Thời gian qua, thành phố đã tập trung cho giáo dục, đào tạo, phát triển kỹ năng nghề, kết nối cung - cầu lao động và hỗ trợ doanh nghiệp trong tuyển dụng, sử dụng lao động. Hệ thống cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp từng bước được củng cố, góp phần mở rộng nguồn cung nhân lực cho thị trường.

Dù vậy, yêu cầu phát triển mới đang đặt ra những khoảng trống cần được giải quyết. Một số ngành, lĩnh vực còn thiếu lao động; chất lượng nhân lực chưa theo kịp yêu cầu của chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Đáng chú ý, những lĩnh vực nằm trong định hướng phát triển của thành phố như công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin, logistics, du lịch chất lượng cao và tài chính quốc tế đang gia tăng nhu cầu đối với lao động có chuyên môn, kỹ năng nghề, ngoại ngữ, năng lực số và tác phong công nghiệp.

Tại Hội nghị đối thoại với doanh nghiệp về phát triển nguồn nhân lực, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng cạnh tranh về nguồn nhân lực đang diễn ra giữa các địa phương và giữa các doanh nghiệp. Nếu thiếu giải pháp đủ căn cơ để phát triển, thu hút, sử dụng và giữ chân nhân lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao, đây sẽ là yếu tố tác động trực tiếp đến khả năng thực hiện các mục tiêu phát triển của Đà Nẵng.

Từ đó, thành phố muốn nghe trực tiếp những vấn đề doanh nghiệp đang gặp phải trong tuyển dụng, đào tạo, sử dụng và giữ chân lao động; đồng thời xác định rõ nhu cầu nhân lực theo từng ngành, từng nhóm vị trí việc làm.

Các yêu cầu về trình độ chuyên môn, kỹ năng, ngoại ngữ, kinh nghiệm và những năng lực mà thị trường lao động chưa đáp ứng cũng được đặt ra để doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý cùng trao đổi.

1,7 triệu lao động và bài toán chuyển từ lượng sang chất

Theo Sở Nội vụ, thành phố hiện có khoảng 1,7 triệu người trong độ tuổi lao động. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt trên 73%, trong đó lao động có bằng cấp, chứng chỉ chiếm khoảng 37%.

Quy mô này tạo dư địa để Đà Nẵng phát triển các ngành kinh tế có hàm lượng tri thức, công nghệ và giá trị gia tăng cao. Thành phố đồng thời có lợi thế là một trung tâm đào tạo lớn của khu vực miền Trung - Tây Nguyên với mạng lưới cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp tương đối hoàn chỉnh.

Theo Phó Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Quí Quý, Đà Nẵng còn có những điều kiện thuận lợi khác như môi trường đầu tư, vị trí địa kinh tế, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đang hình thành và cộng đồng doanh nghiệp có xu hướng đầu tư vào các ngành, lĩnh vực mới.

Tuy nhiên, lợi thế về nguồn cung lao động sẽ khó tạo thành lợi thế cạnh tranh nếu chất lượng nhân lực không theo kịp tốc độ phát triển.

Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, nguồn nhân lực chất lượng cao chiếm khoảng 42% tổng nguồn nhân lực và nâng lên khoảng 50% vào năm 2045. Mục tiêu này đặt ra yêu cầu phải chuẩn bị nhân lực từ sớm, nhất là trong bối cảnh các dự án và ngành kinh tế mới được kỳ vọng tạo thêm nhu cầu lớn về lao động có trình độ.

Định hướng được Sở Nội vụ đặt ra là chuyển từ lợi thế về số lượng sang chất lượng; từ đào tạo theo khả năng cung ứng sang đào tạo sát nhu cầu thị trường; đồng thời chuẩn bị nguồn nhân lực cho những yêu cầu phát triển trong dài hạn thay vì chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt.

Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp cùng vào cuộc

Một trong những vấn đề được thành phố đặt ra là phải thay đổi cách tiếp cận đối với phát triển nhân lực. Việc đào tạo cần gắn chặt hơn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và những ngành kinh tế mà thành phố xác định là động lực tăng trưởng.

Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh vai trò của ba chủ thể gồm chính quyền, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp. Trong đó, chính quyền tạo dựng môi trường và chính sách; cơ sở đào tạo đổi mới chương trình, phương thức đào tạo; doanh nghiệp chủ động tham gia vào quá trình đào tạo và phát triển người lao động.

Cách tiếp cận này hướng tới việc hình thành một hệ sinh thái nhân lực có sự liên kết từ đào tạo đến tuyển dụng, sử dụng và giữ chân người lao động.

Theo Sở Nội vụ, phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới cũng cần được nhìn rộng hơn phạm vi đào tạo nghề. Người lao động phải được trang bị năng lực toàn diện để thích ứng với sự thay đổi nhanh của công nghệ và thị trường.

Cùng với đó, cạnh tranh nhân lực giữa các địa phương ngày càng rõ nét, đòi hỏi Đà Nẵng nghiên cứu thêm những cơ chế, chính sách phù hợp để thu hút, đào tạo, sử dụng và trọng dụng nhân tài.

Các ý kiến từ doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp và cơ sở giáo dục sẽ được Sở Nội vụ tổng hợp, nghiên cứu để tham mưu UBND thành phố hoàn thiện Đề án phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Bài toán trước mắt của Đà Nẵng vì thế không nằm ở việc có bao nhiêu lao động, mà ở khả năng tạo ra một lực lượng lao động đủ trình độ, kỹ năng và khả năng thích ứng để theo kịp những ngành kinh tế đang hình thành và mở rộng. Đây cũng là điều kiện quan trọng để lợi thế về quy mô dân số, hệ thống đào tạo và môi trường đầu tư chuyển thành năng lực cạnh tranh thực tế của thành phố.