Điểm nghẽn tại các dự án giao thông trọng điểm

Kiên quyết xử lý nhà thầu chậm tiến độ

Tại cuộc họp kiểm điểm tiến độ thi công, giải ngân các dự án giao thông trọng điểm do Bộ Xây dựng quản lý, lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết, quá trình triển khai các dự án còn gặp nhiều khó khăn liên quan đến giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu, biến động giá nhiên liệu, vật liệu, nhân công và điều kiện thời tiết. Dù tiến độ tại nhiều dự án đã có chuyển biến, công tác tổ chức thi công và giải ngân vẫn cần được đẩy mạnh hơn nữa, nhất là tại những dự án, gói thầu còn chậm tiến độ.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng cường chỉ đạo chung mà còn phải xác định cụ thể trách nhiệm của từng chủ thể tham gia dự án, từ chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án đến nhà thầu, tư vấn thiết kế và tư vấn giám sát. Mỗi khâu phải có đầu mối thực hiện, thời hạn xử lý và kết quả cần đạt, hạn chế tình trạng phối hợp kéo dài nhưng không giải quyết dứt điểm công việc.

Theo đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh yêu cầu các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án xây dựng tiến độ thi công chi tiết, xác định cụ thể giá trị sản lượng hoàn thành và giá trị giải ngân từ nay đến cuối năm của từng dự án; đồng thời đề xuất phương án điều chuyển vốn giữa các dự án nếu cần thiết, bảo đảm giải ngân hết số vốn được giao, trừ phần vốn đã hết nhiệm vụ chi.

Trên cơ sở tiến độ đã xác định, Ban Quản lý dự án phải làm việc cụ thể với từng nhà thầu, yêu cầu huy động bổ sung nguồn lực, thiết bị, nhân lực, chủ động nguồn vật liệu, tăng các mũi thi công, tổ chức tăng ca, tăng kíp. Các hạng mục có giá trị lớn như cầu, hầm, móng, mặt đường, mua sắm thiết bị hầm, sản xuất cấu kiện bán thành phẩm và tập kết vật liệu cần được tập trung triển khai để nâng cao sản lượng.

Với những dự án có khối lượng thi công lớn hoặc điều kiện thi công tương đối thuận lợi như Chợ Mới - Bắc Kạn, dự án thành phần 2 Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Cam Lộ - La Sơn, các hầm Thần Vũ, Cù Mông, Núi Vung và cầu Đại Ngãi, Ban Quản lý dự án phải làm việc với từng nhà thầu để xây dựng phương án thi công, xác định sản lượng có thể vượt kế hoạch. Phần sản lượng tăng thêm sẽ góp phần bù đắp cho các gói thầu, dự án gặp bất lợi do vướng mặt bằng, thiếu vật liệu hoặc thời tiết không thuận lợi.

Với các dự án đang chậm tiến độ hoặc có nguy cơ chậm tiến độ, các đơn vị phải tập trung triển khai giải pháp khắc phục, chủ động bổ sung nguồn lực, xử lý các điểm nghẽn, không để khó khăn kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, trách nhiệm xử lý không dừng ở yêu cầu khắc phục. Ban Quản lý dự án phải rà soát danh sách nhà thầu không đáp ứng tiến độ, báo cáo Bộ Xây dựng để tổng hợp, xử lý theo quy định; đồng thời đánh giá, công khai thông tin về kết quả thực hiện hợp đồng trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Kiên quyết xử lý nhà thầu chậm tiến độ theo hợp đồng, không để việc chậm xử lý nhà thầu tiếp tục trở thành nguyên nhân kéo dài tiến độ dự án.

Yêu cầu khắc phục những tồn tại trong nghiệm thu, thanh toán

Cùng với tổ chức thi công, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đặc biệt yêu cầu khắc phục những tồn tại trong nghiệm thu, thanh toán khối lượng hoàn thành và giải ngân vốn đầu tư công. Đây là khâu cần sự phối hợp của nhiều bên, vì vậy trách nhiệm, đầu mối và thời hạn xử lý của từng chủ thể phải được xác định cụ thể.

Theo đó, chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án phải yêu cầu tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát phối hợp với nhà thầu rà soát, lập hồ sơ ngay trong quá trình nghiệm thu, xác nhận khối lượng, tạm ứng, thanh toán, xử lý phát sinh và điều chỉnh giá theo đúng quy định. Các bên cần thống nhất thành phần hồ sơ, biểu mẫu, căn cứ xác nhận; phân công đầu mối và xác định thời hạn xử lý của từng bên.

Định kỳ, các đơn vị phải rà soát để giải quyết ngay những nội dung thuộc thẩm quyền, đồng thời báo cáo kịp thời những vấn đề vượt thẩm quyền. Tư vấn giám sát phải bảo đảm trách nhiệm kiểm tra độc lập, tính chính xác của khối lượng và chất lượng công trình, không để việc phối hợp thiếu chủ động làm phát sinh chậm trễ.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Bộ Xây dựng yêu cầu Giám đốc các Ban Quản lý dự án trực tiếp tổ chức làm việc cụ thể với nhà thầu thi công, tư vấn thiết kế và tư vấn giám sát để xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm của từng chủ thể trong việc chậm thanh toán khối lượng hoàn thành; đồng thời xác định mốc tiến độ hoàn thành của từng chủ thể.

Đồng thời, rà soát quy trình nghiệm thu, thanh toán của chủ đầu tư và tư vấn giám sát, bảo đảm nhanh chóng, đúng thủ tục, không đặt thêm thủ tục ngoài quy định. Các đơn vị cần chủ động đôn đốc nhà thầu hoàn thiện hồ sơ nội nghiệp, nhất là những nội dung liên quan đến điều chỉnh thiết kế, điều chỉnh dự toán; hạn chế yêu cầu bổ sung nhiều lần và rút ngắn thời gian hoàn thiện hồ sơ.

Với từng hồ sơ thanh toán, phần giá trị đã đủ căn cứ phải được giải quyết ngay, không để phần còn phải đối chiếu làm chậm việc thanh toán toàn bộ hồ sơ. Khối lượng hoàn thành, cấu kiện bán thành phẩm, vật liệu tập kết tại công trường và chi phí trượt giá được thanh toán căn cứ quy định của hợp đồng và pháp luật liên quan.

Đối với tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát, yêu cầu tăng cường nhân lực để xử lý hồ sơ nội nghiệp đi kèm trách nhiệm phối hợp và thực hiện đúng nhiệm vụ chuyên môn. Trường hợp để xảy ra chậm trễ, phải làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan và xử lý theo quy định. Đây là cơ sở để việc kiểm điểm không chỉ dừng ở nhận diện vướng mắc chung mà phải xác định được khâu nào chậm, chủ thể nào chịu trách nhiệm và thời hạn khắc phục.

Theo đó, lãnh đạo Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án cũng phải gửi kế hoạch giải ngân và phương án điều chỉnh vốn kèm cam kết thực hiện đến Vụ Kế hoạch - Tài chính và Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng trước ngày 25/10/2026 để theo dõi, đôn đốc.