Đề xuất sửa cơ chế phối hợp quản lý người nước ngoài tại Việt Nam

Vi phạm liên quan đến người nước ngoài gia tăng

Theo Bộ Công an, trong năm 2024, cả nước xảy ra 222 vụ việc hình sự do người nước ngoài thực hiện với 228 đối tượng. Lực lượng chức năng đã xử phạt hành chính trên 10.000 trường hợp, đồng thời bàn giao, trục xuất, đẩy đuổi gần 2.500 người xuất, nhập cảnh trái phép hoặc vi phạm pháp luật, tăng 126% so với cùng kỳ.

Sang năm 2025, lực lượng quản lý xuất nhập cảnh tiếp tục phát hiện, xử lý hơn 21.500 trường hợp vi phạm. Các hành vi phổ biến gồm quá hạn tạm trú, nhập cảnh trái phép, hoạt động không đúng mục đích nhập cảnh hoặc không thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh. Cơ quan chức năng cũng đã khởi tố hàng chục vụ án liên quan đến tổ chức cho người nước ngoài nhập, xuất cảnh trái phép hoặc ở lại Việt Nam trái phép.

Bộ Công an cho rằng, quy định hiện hành về cơ chế phối hợp còn nhiều bất cập. Việc các bộ, ngành, địa phương chỉ cung cấp thông tin khi có yêu cầu dẫn đến tình trạng một số địa phương “giao phó” trách nhiệm tổng hợp, thống kê cho lực lượng công an cấp tỉnh, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý.

Trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đang triển khai nhiều chính sách ưu đãi nhằm thu hút chuyên gia, nhà khoa học, nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực như công nghiệp bán dẫn, công nghệ số cốt lõi…, yêu cầu đặt ra là phải có sự phối hợp chặt chẽ, chủ động hơn giữa các cơ quan liên quan.

Đề xuất tăng chia sẻ dữ liệu, phối hợp liên ngành

Tại hồ sơ dự thảo nghị định vừa gửi Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Công an nhấn mạnh sự cần thiết sớm thay thế Nghị định số 65/2015/NĐ-CP về cơ chế phối hợp trong quản lý nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài.

Theo dự thảo, Bộ Công an sẽ chủ trì trao đổi, thông báo các chủ trương, biện pháp quản lý với Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng và các bộ, ngành, địa phương. Đồng thời, chỉ đạo cơ quan quản lý xuất nhập cảnh cung cấp thông tin về người nước ngoài được cấp thị thực tại cửa khẩu quốc tế cho lực lượng kiểm soát thuộc Bộ Quốc phòng trước khi người đó nhập cảnh.

Bộ Ngoại giao được giao cập nhật dữ liệu hoặc chuyển danh sách người nước ngoài được cấp thị thực, thẻ tạm trú cho cơ quan quản lý xuất nhập cảnh trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày cấp; đồng thời phối hợp xác minh thông tin phục vụ xử lý vi phạm và thực hiện các biện pháp buộc xuất cảnh, trục xuất khi cần thiết.

Dự thảo cũng yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND cấp tỉnh tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin liên quan đến cấp thị thực, giấy phép lao động, giấy phép hành nghề, chương trình đào tạo, hội nghị, hội thảo của người nước ngoài nhập cảnh theo diện thị thực điện tử hoặc miễn thị thực.

Ngoài ra, Bộ Công an sẽ chủ trì, phối hợp xây dựng kế hoạch kiểm tra việc thực hiện các quy định trong lĩnh vực này. Đối với các vụ việc vi phạm do lực lượng thuộc Bộ Quốc phòng phát hiện sẽ xử lý theo thẩm quyền; trường hợp có dấu hiệu tội phạm thuộc thẩm quyền điều tra của Bộ Công an sẽ phối hợp để xử lý theo quy định.

Việc hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành được kỳ vọng sẽ vừa nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm an ninh, trật tự, vừa tạo điều kiện thuận lợi thu hút người nước ngoài chất lượng cao đến làm việc, đầu tư tại Việt Nam.