Đề xuất không chuyển đổi bệnh viện, trường học công lập thành doanh nghiệp

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định về chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho quá trình đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của khu vực sự nghiệp công và thúc đẩy xã hội hóa dịch vụ công.

Dự thảo Nghị định gồm 5 chương, 51 điều, quy định chi tiết các nguyên tắc, tiêu chí, điều kiện, trình tự và thủ tục chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp.

Theo dự thảo, việc chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập được thực hiện theo hai hình thức gồm chuyển thành công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là quy định không thực hiện chuyển đổi đối với bệnh viện, trường học và các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực mà pháp luật chuyên ngành không cho phép chuyển thành doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề xuất không cổ phần hóa các đơn vị sự nghiệp công lập đang giữ vị thế độc quyền trong cung ứng dịch vụ công. Theo Bộ Tài chính, quy định này nhằm ngăn ngừa nguy cơ chuyển từ độc quyền nhà nước sang độc quyền tư nhân, bảo đảm lợi ích của người dân và duy trì sự ổn định trong cung cấp các dịch vụ công thiết yếu.

Theo Bộ Tài chính, mô hình công ty cổ phần sẽ tạo điều kiện thu hút nguồn lực từ xã hội, nâng cao năng lực quản trị, tăng tính tự chủ và giảm áp lực chi ngân sách nhà nước.

Trong khi đó, mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được xác định phù hợp với các lĩnh vực quan trọng, nhạy cảm hoặc những ngành nghề mà Nhà nước cần nắm giữ quyền chi phối tuyệt đối.

Dự thảo quy định, đơn vị sự nghiệp công lập được xem xét chuyển thành công ty cổ phần khi bảo đảm điều kiện tự chủ tài chính, cụ thể là tự bảo đảm chi thường xuyên hoặc tự bảo đảm cả chi thường xuyên và chi đầu tư trong hai năm gần nhất.

Đối với việc chuyển thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên 100% vốn nhà nước, đơn vị phải hoạt động trong các lĩnh vực Nhà nước cần nắm giữ toàn bộ vốn điều lệ như xuất bản, thông tin và truyền thông, thông tin đối ngoại, công tác xã hội và các lĩnh vực khác theo quy định của pháp luật. Đồng thời, các đơn vị này cũng phải đáp ứng yêu cầu về mức độ tự chủ tài chính tương tự.

Việc xây dựng Nghị định được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho quá trình đổi mới khu vực sự nghiệp công, nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị đủ điều kiện chuyển đổi, đồng thời huy động thêm nguồn lực xã hội để phát triển các dịch vụ sự nghiệp công trong thời gian tới.