Nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến về dự thảo Thông tư ban hành Quy chế văn bằng, chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân. Dự thảo đề xuất cấp đồng thời văn bằng, chứng chỉ số với văn bằng giấy, rút ngắn thời gian cấp phát và tăng quyền tự chủ cho các cơ quan quản lý.
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang lấy ý kiến nhân dân đối với dự thảo Thông tư ban hành Quy chế văn bằng, chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân, thay thế Thông tư số 21/2019/TT-BGDĐT ngày 29/11/2019.
Dự thảo gồm 24 điều (giảm 10 điều so với quy chế trước), được hoàn thiện theo hướng ngắn gọn, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; bảo đảm tính thống nhất, khả thi và phù hợp với yêu cầu thực tiễn cũng như xu thế chuyển đổi số trong giáo dục hiện nay.
Một trong những điểm mới đáng chú ý là dự thảo thể chế hóa chủ trương chuyển đổi số trong giáo dục, bổ sung khái niệm văn bằng, chứng chỉ số cùng các quy định cụ thể về việc cấp, lưu trữ, xử lý và khai thác cơ sở dữ liệu văn bằng, chứng chỉ điện tử.
Việc cấp đồng thời văn bằng, chứng chỉ số với văn bằng giấy được kỳ vọng sẽ hiện đại hóa quy trình quản lý, tiết kiệm thời gian, chi phí, đồng thời đáp ứng yêu cầu công khai, minh bạch và số hóa theo chỉ đạo của Đảng và Chính phủ.

Dự thảo cũng cập nhật những nội dung phù hợp với định hướng sửa đổi, bổ sung các luật liên quan như Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học, Luật Giáo dục nghề nghiệp trong thời gian tới. Cụ thể, sẽ thay việc cấp bằng tốt nghiệp THCS bằng xác nhận hoàn thành chương trình THCS trong học bạ, bổ sung bằng trung học nghề, hình thức văn bằng số, chứng chỉ số và mở rộng phạm vi điều chỉnh bao gồm cả văn bằng, chứng chỉ của giáo dục nghề nghiệp.
Dự thảo Thông tư xác định rõ vai trò, trách nhiệm và thẩm quyền của từng cấp quản lý trong hệ thống giáo dục. Theo đó, Bộ GD&ĐT tập trung ban hành quy định, kiểm tra, giám sát, không làm thay địa phương; còn Sở GD&ĐT và các cơ quan có thẩm quyền cấp văn bằng, chứng chỉ được trao quyền chủ động tổ chức thực hiện.
Đáng chú ý, Bộ GD&ĐT sẽ không còn quy định việc in phôi bằng tốt nghiệp, chứng chỉ, mà phân cấp cho Sở GD&ĐT hoặc cơ quan có thẩm quyền cấp văn bằng, chứng chỉ thực hiện (đối với bản giấy).
Bên cạnh đó, các mẫu bằng tốt nghiệp, chứng chỉ và sổ gốc cấp bằng được quy định linh hoạt hơn — thay vì quy định cứng về mẫu, dự thảo chỉ quy định nội dung chính ghi trên các loại giấy tờ này. Các điều chỉnh này nhằm tăng tính tự chủ và trách nhiệm của địa phương trong công tác quản lý văn bằng, chứng chỉ.
Dự thảo thể hiện tinh thần cải cách hành chính, cắt giảm hồ sơ, giấy tờ, thời gian và chi phí cho người dân, hướng tới giải quyết thủ tục qua cổng dịch vụ công trực tuyến.
Theo đó, thời hạn cấp bằng tốt nghiệp THPT (bản giấy) giảm từ 75 ngày xuống còn 30 ngày, trong khi thời hạn cấp văn bằng, chứng chỉ số chỉ còn 5 ngày kể từ ngày có quyết định công nhận tốt nghiệp.
Dự thảo cũng bổ sung các quy định linh hoạt hơn như: cho phép ủy quyền cấp phó ký văn bằng, chứng chỉ để giảm tải công việc; quy định cụ thể cách xử lý trong trường hợp sáp nhập, chia tách, giải thể cơ quan cấp phát hoặc không còn người có thẩm quyền ký.
Những điều chỉnh này không chỉ tháo gỡ vướng mắc từ thực tiễn, mà còn bảo đảm quyền lợi của người học, giảm thiểu khiếu nại, kiến nghị, đồng thời nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý nhà nước về văn bằng, chứng chỉ.
Hiện Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến nhân dân đối với dự thảo này trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ này.