Đánh giá học sinh: 3 điểm mới đáng chú ý

Bộ GD&ĐT vừa đăng tải dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung quy định kiểm tra, đánh giá học sinh tiểu học, THCS và THPT để lấy ý kiến góp ý của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trên Cổng thông tin điện tử của Bộ.

Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 27/2020/TT-BGDĐT về đánh giá học sinh tiểu học và Thông tư số 22/2021/TT-BGDĐT về đánh giá học sinh THCS, THPT. Việc sửa đổi nhằm hoàn thiện chính sách, bảo đảm đồng bộ với các quy định pháp luật mới, yêu cầu chuyển đổi số của ngành Giáo dục và mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Đánh giá học sinh với học bạ số

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là thống nhất sử dụng học bạ số trong việc ghi nhận, cập nhật và quản lý kết quả đánh giá học sinh.

Ở cấp tiểu học, hồ sơ đánh giá từng năm học của học sinh gồm học bạ số và bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp. Hiệu trưởng có trách nhiệm chỉ đạo nghiệm thu, bàn giao kết quả giáo dục, hồ sơ đánh giá và dữ liệu học bạ số, bảo đảm thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời và thống nhất với dữ liệu quản lý của nhà trường.

Ở cấp THCS và THPT, dự thảo bổ sung quy định làm rõ việc sử dụng học bạ số. Các yêu cầu như ghi bằng bút, sửa chữa bằng mực đỏ, ký và đóng dấu trực tiếp chỉ còn áp dụng với học bạ giấy trong thời gian chuyển tiếp.

Việc cập nhật, chỉnh sửa, ký số, phát hành, lưu trữ, khai thác và sử dụng học bạ số thực hiện theo quy định của Bộ GD&ĐT. Qua đó, dữ liệu đánh giá học sinh có thể được cập nhật, kế thừa trong quá trình học tập, chuyển lớp, chuyển cấp hoặc chuyển trường.

Kiểm tra định kỳ có thể thực hiện trên máy tính

Dự thảo lần đầu quy định nhà trường có thể tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ bằng bài kiểm tra trên máy tính.

Hình thức này được thực hiện khi nhà trường đáp ứng các điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm kiểm tra, đánh giá và nhân lực vận hành theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT.

Nhà trường phải thông báo trước cho học sinh và cha mẹ học sinh về hình thức kiểm tra cũng như các yêu cầu kỹ thuật. Kết quả kiểm tra trên máy tính có giá trị pháp lý tương đương bài làm trên giấy.

Trường hợp xảy ra sự cố kỹ thuật, nhà trường phải có phương án dự phòng, như tổ chức kiểm tra lại hoặc chuyển sang hình thức trên giấy trong vòng 7 ngày làm việc.

Dự thảo cũng yêu cầu có điều chỉnh phù hợp để học sinh khuyết tật có thể tiếp cận hình thức kiểm tra trên máy tính hoặc được chuyển sang hình thức phù hợp.

Đánh giá học sinh khuyết tật theo sự tiến bộ

Dự thảo quy định cụ thể hơn về đánh giá học sinh khuyết tật ở cả cấp tiểu học và trung học. Nguyên tắc xuyên suốt là đánh giá dựa trên kế hoạch giáo dục cá nhân và sự tiến bộ của chính học sinh, không so sánh với học sinh khác.

Nội dung đánh giá có thể bao gồm kết quả rèn luyện, học tập và nội dung giáo dục kỹ năng đặc thù nếu có.

Hình thức kiểm tra được điều chỉnh linh hoạt theo dạng tật và mức độ khuyết tật. Với học sinh khuyết tật nhìn, có thể chuyển đổi đề và bài làm sang chữ nổi Braille hoặc sử dụng phần mềm đọc màn hình. Với học sinh khuyết tật nghe, nói, có thể thay thế kiểm tra nghe - nói bằng bài viết, trắc nghiệm hoặc ngôn ngữ ký hiệu.

Trường hợp học sinh khuyết tật có học tại lớp nhưng do hoàn cảnh không thể đến lớp thường xuyên, việc đánh giá dựa trên nhận xét thường xuyên và kết quả đánh giá định kỳ các môn học cốt lõi.

Ghi nhận sự tiến bộ sau khi học sinh chấp hành kỷ luật

Một điểm mới đáng chú ý là dự thảo ghi nhận sự tiến bộ của học sinh sau khi chấp hành kỷ luật.

Theo đó, sau khi hoàn thành quyết định kỷ luật và được nhà trường công nhận, giáo viên chủ nhiệm có trách nhiệm đánh giá lại kết quả rèn luyện của học sinh theo đúng quy trình.

Việc đánh giá học sinh trong trường hợp này hướng tới ghi nhận sự cố gắng và tiến bộ của các em trong học kỳ hoặc năm học, tạo cơ hội để học sinh sửa sai và tiếp tục học tập.

Đối với học sinh lớp 9 và lớp 12, việc kiểm tra, đánh giá lại kết quả rèn luyện, học tập trong kỳ nghỉ hè được bố trí linh hoạt về thời gian. Quy định này nhằm không ảnh hưởng đến tiến độ tuyển sinh, đồng thời bảo đảm quyền học tập của học sinh ở cấp học, bậc học tiếp theo.

Dự thảo Thông tư đang được Bộ GD&ĐT lấy ý kiến trước khi hoàn thiện và ban hành.