Việc xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch được xem là yếu tố then chốt để tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng, thu hút đầu tư.
Tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp phát triển
Ngày 26/6, Sở Công Thương Đắk Lắk tổ chức Hội thảo phát triển khu, cụm công nghiệp gắn với công nghiệp chế biến sâu và logistics liên vùng.

Nhiều chuyên gia, nhà đầu tư và doanh nghiệp đã chỉ ra rằng tiềm năng của Đắk Lắk là rất lớn, nhưng để biến tiềm năng thành động lực tăng trưởng cần bắt đầu từ việc hoàn thiện cơ chế hành lang pháp lý, chính sách và quy hoạch phát triển.
Theo TS. Trần Thị Anh Tâm, Khoa Kinh Doanh Quốc Tế-Marketing, trường Kinh Doanh, Đại học Kinh Tế TP Hồ Chí Minh, Đắk Lắk sở hữu lợi thế vượt trội về các ngành hàng nông sản chủ lực. Trong đó điển hình là cà phê, cao su, sầu riêng và nhiều loại cây công nghiệp có giá trị cao. Tuy nhiên, để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, địa phương cần phát triển hệ sinh thái công nghiệp chế biến sâu gắn với logistics hiện đại và liên kết vùng hiệu quả.
Việc kết nối hạ tầng với khu vực duyên hải Nam Trung Bộ, đặc biệt là Phú Yên cũ, sẽ mở ra không gian phát triển mới cho hoạt động logistics biển.
Từ đó giúp giảm đáng kể chi phí vận chuyển, rút ngắn thời gian lưu thông hàng hóa và nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Tây Nguyên trên thị trường quốc tế.
Các chuyên gia cho rằng, quy hoạch tỉnh cần được hoàn thiện theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, đồng thời dành quỹ đất phù hợp cho phát triển logistics, khu công nghiệp và trung tâm chế biến sâu.
Song song đó là cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa các quy trình đầu tư để tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận cơ hội phát triển.
Quy hoạch rõ ràng, tránh chồng chéo chức năng
Theo ông Nguyễn Thành Sơn, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Cảng Cát Lái, logistics hiện đại phải được xem là một hệ thống đồng bộ, trong đó hạ tầng giao thông đóng vai trò then chốt.
Doanh nghiệp có thể đầu tư hàng nghìn tỷ đồng vào kho bãi thông minh, công nghệ số hay tối ưu chuỗi cung ứng, nhưng việc phát triển cao tốc, quốc lộ và các hành lang vận tải đa phương thức cần được Nhà nước đi trước một bước.

Ông Sơn dẫn chứng, Đắk Lắk hiện có khoảng 44.900 ha sầu riêng, trong đó 26.400 ha đang cho thu hoạch, sản lượng trên 390.000 tấn, doanh thu dự kiến đạt khoảng 1,1 tỷ USD.
Tuy nhiên, chi phí logistics vẫn là điểm nghẽn lớn. Sầu riêng xuất khẩu sang Trung Quốc chủ yếu vận chuyển bằng đường bộ qua các cửa khẩu phía Bắc, trong khi địa phương chưa có cảng cạn ICD và trung tâm logistics đạt chuẩn.
Doanh nghiệp phải lấy, trả container rỗng tại TP.HCM hoặc Cái Mép - Vũng Tàu, khiến chi phí vận tải tăng mạnh. Riêng một chuyến xe đầu kéo khoảng 400 km có thể phát sinh tới 15 triệu đồng chi phí trucking.
Theo ông Sơn, những hạn chế này khiến doanh nghiệp vẫn ưu tiên xuất khẩu sầu riêng tươi bằng đường bộ thay vì phát triển các mô hình xuất khẩu đường biển, nhất là sản phẩm cấp đông.

Từ góc độ nhà đầu tư hạ tầng, bà Trần Phương Lam, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn N&G Nam Trung Bộ cho rằng, phát triển khu công nghiệp hiện đại không chỉ là xây dựng hạ tầng kỹ thuật mà cần đầu tư đồng bộ hạ tầng xã hội như nhà ở công nhân, cơ sở y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao và các dịch vụ hỗ trợ người lao động.
Các đại biểu cũng thống nhất rằng muốn phát triển thành công các khu, cụm công nghiệp thì điều quan trọng nhất là phải có quy hoạch rõ ràng, tránh chồng chéo chức năng.

Đối với Khu kinh tế Nam Phú Yên và các khu công nghiệp lân cận, cần xác định rõ vai trò của từng khu trong hệ sinh thái liên kết vùng.
Khu vực nào ưu tiên logistics, khu vực nào tập trung chế biến sâu, công nghiệp phụ trợ hay dịch vụ hậu cần cần được quy định cụ thể trong quy hoạch và thể chế hóa bằng các chính sách nhất quán.