Bộ Y tế đề xuất thành lập Đội An toàn thực phẩm cấp xã

Tập trung đầu mối quản lý an toàn thực phẩm về ngành y tế

Theo Dự thảo Đề án đang được lấy ý kiến rộng rãi, Bộ Y tế đề xuất xây dựng bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất từ Trung ương đến địa phương.

Ở cấp Trung ương, Bộ Y tế đề xuất kết thúc hoạt động quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ngoại trừ việc quản lý điều kiện sản xuất, kinh doanh trong công đoạn sản xuất ban đầu như trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, khai thác, thu hái, giết mổ và kiểm dịch.

Bên cạnh đó, hoạt động quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm của Bộ Công Thương cũng được đề xuất chấm dứt, trừ nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất và kinh doanh hàng giả đối với thực phẩm và các sản phẩm liên quan.

Các chức năng, nhiệm vụ cùng nhân sự và cơ sở vật chất liên quan sẽ được chuyển giao về Cục An toàn thực phẩm thuộc Bộ Y tế để quản lý thống nhất.

Tại địa phương, dự thảo đề xuất kết thúc hoạt động của 10 Chi cục An toàn thực phẩm trực thuộc Sở Y tế, 15 Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, 8 Phòng An toàn thực phẩm thuộc Sở Y tế và mô hình Sở An toàn thực phẩm thí điểm tại TP Hồ Chí Minh.

Thay vào đó, Bộ Y tế đề xuất thành lập Sở An toàn thực phẩm trực thuộc UBND cấp tỉnh trên cơ sở tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ, nhân sự và cơ sở vật chất liên quan đến công tác quản lý an toàn thực phẩm từ các sở, ngành liên quan.

Theo Bộ Y tế, việc hình thành Sở An toàn thực phẩm sẽ tạo đầu mối thống nhất trong quản lý, nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm và triển khai các chính sách về an toàn thực phẩm trên địa bàn.

Đề xuất lập Đội An toàn thực phẩm trực thuộc UBND cấp xã

Đối với cấp xã, Bộ Y tế đề xuất thành lập Đội An toàn thực phẩm là tổ chức sự nghiệp trực thuộc UBND cấp xã, có chức năng thực thi nhiệm vụ giám sát, kiểm tra, phát hiện vi phạm và lập biên bản về an toàn thực phẩm để tham mưu Chủ tịch UBND cấp xã xử lý theo quy định.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, lực lượng này có thể phối hợp với công an, y tế, ban quản lý chợ và các đơn vị chức năng khác nhằm tăng cường hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm tại cơ sở.

Dự thảo cho biết việc thành lập Đội An toàn thực phẩm sẽ giúp giảm áp lực cho cơ quan quản lý cấp trên trong bối cảnh địa bàn quản lý ngày càng rộng sau sắp xếp đơn vị hành chính. Đồng thời, mô hình này góp phần khắc phục tình trạng cán bộ kiêm nhiệm, thiếu tính chuyên môn và thường xuyên thay đổi vị trí công tác như hiện nay.

Bên cạnh phương án thành lập Đội An toàn thực phẩm trực thuộc UBND cấp xã, Bộ Y tế còn đưa ra hai phương án khác gồm thành lập Tổ công tác liên ngành về an toàn thực phẩm cấp xã hoặc thành lập các Đội An toàn thực phẩm trực thuộc Sở An toàn thực phẩm quản lý theo khu vực.

Tuy nhiên, kết quả lấy ý kiến các địa phương tại cuộc họp ngày 9/5/2026 cho thấy phương án thành lập Đội An toàn thực phẩm trực thuộc UBND cấp xã nhận được tỷ lệ ủng hộ cao nhất với 47%, trong khi phương án Tổ công tác liên ngành đạt 14% và phương án Đội An toàn thực phẩm trực thuộc Sở An toàn thực phẩm đạt 39%.

Đối với cấp tỉnh, phương án thành lập Sở An toàn thực phẩm trực thuộc UBND cấp tỉnh cũng nhận được sự đồng thuận cao nhất với 65% ý kiến lựa chọn. Trên cơ sở đó, Bộ Y tế đề xuất lựa chọn phương án thành lập Sở An toàn thực phẩm cấp tỉnh và Đội An toàn thực phẩm cấp xã để xây dựng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm thống nhất, chuyên nghiệp và hiệu quả trên phạm vi cả nước.