Tiêu điểm

Bản lĩnh, liêm chính

Đồng chí Nguyễn Văn Quảng - Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao • 17/02/2026 09:00

Xuân Bính Ngọ 2026 đang về trong nhịp chuyển mình của đất trời và hòa cùng khí thế mới, quyết tâm chính trị cao và khát vọng phát triển vươn lên của toàn dân tộc.

Xuân Bính Ngọ 2026 đang về trong nhịp chuyển mình của đất trời và hòa cùng khí thế mới, quyết tâm chính trị cao và khát vọng phát triển vươn lên của toàn dân tộc. Trong dòng chảy chung ấy, năm 2025 khép lại đối với ngành Tòa án nhân dân không chỉ là dấu mốc tổng kết một nhiệm kỳ nhiều khó khăn thách thức đan xen, mà còn là nền tảng quan trọng để bước vào giai đoạn phát triển mới -­ giai đoạn hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Tòa án nhân dân tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm trong hoạt động tư pháp. Với sứ mệnh bảo đảm công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân; bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, ngành Tòa án đã không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng xét xử, đề cao kỷ cương, liêm chính, phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân vào pháp luật, đồng thời tạo dựng môi trường pháp lý an toàn, minh bạch đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Năm 2025 đặt ra cho ngành Tòa án những yêu cầu chưa từng có về cả quy mô, tính chất và cường độ công việc. Số lượng các loại vụ việc tiếp tục gia tăng với tính chất ngày càng phức tạp, phạm vi trải rộng trên tất cả các lĩnh vực hình sự, dân sự, kinh tế, hành chính, lao động, kinh doanh -thương mại. Bên cạnh đó, ngành Tòa án phải triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách về cải cách tư pháp, sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo mô hình Tòa án 3 cấp, trong khi yêu cầu về chất lượng xét xử, kỷ luật, kỷ cương, trách nhiệm công vụ ngày càng cao.

Áp lực công việc là rất lớn, song cũng chính trong hoàn cảnh đó, bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm và phẩm chất nghề nghiệp của đội ngũ Thẩm phán, công chức Tòa án được thử thách và khẳng định. Toàn ngành đã nỗ lực vượt khó, chủ động, linh hoạt trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ; giữ vững kỷ cương, bảo đảm hoạt động xét xử diễn ra thông suốt, liên tục, không để gián đoạn quyền tiếp cận công lý của Nhân dân.

Chất lượng xét xử tiếp tục được nâng lên rõ rệt. Các chỉ tiêu giải quyết, xét xử các loại vụ việc đều đạt và vượt yêu cầu của Quốc hội. Tỷ lệ bản án, quyết định bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan được kiểm soát chặt chẽ, duy trì ở mức thấp. Nguyên tắc tranh tụng được bảo đảm thực chất; quyền con người, quyền công dân được tôn trọng và bảo vệ nghiêm minh. Ngành Tòa án kiên trì thực hiện yêu cầu không để xảy ra oan, sai, đồng thời không bỏ lọt tội phạm - coi đây là hai chuẩn mực cốt lõi của nền tư pháp công bằng, nghiêm minh, liêm chính và nhân văn.

Trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Tòa án đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tiến hành tố tụng, tập trung xét xử kịp thời, nghiêm minh nhiều vụ án lớn, phức tạp được Ban Chỉ đạo Trung ương và Ban Chỉ đạo cấp tỉnh theo dõi, chỉ đạo. Các bản án được tuyên đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không chỉ thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật, mà còn chú trọng việc thu hồi tiền, tài sản cho Nhà nước, khắc phục hậu quả tội phạm gây ra, qua đó góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân vào quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hiện nay.

Song song với nhiệm vụ xét xử, năm 2025 ghi dấu ấn đậm nét của ngành Tòa án trong công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế pháp luật. Với tinh thần chủ động, trách nhiệm cao, Tòa án nhân dân tối cao đã tích cực tham gia vào quá trình lập pháp, chủ trì và phối hợp xây dựng nhiều dự án luật, nghị quyết quan trọng; ban hành kịp thời các văn bản hướng dẫn nhằm bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử.

Việc Quốc hội thông qua Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế thể hiện bước tiến quan trọng trong tư duy tổ chức tư pháp, hướng tới xây dựng một thiết chế tài phán hiện đại, chuyên nghiệp, tiệm cận các chuẩn mực quốc tế. Đây không chỉ là công cụ giải quyết tranh chấp hiệu quả, mà còn là thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Cùng với đó, việc xây dựng Luật Phục hồi, phá sản theo hướng đề cao tính nhân văn, lấy phục hồi làm trọng tâm thay vì chỉ xử lý hậu quả, đã cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của Tòa án trong kiến tạo thể chế phát triển. Thông qua các cơ chế pháp lý mới, Tòa án góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, khơi thông các nguồn lực đang bị ách tắc, tạo điều kiện cho nền kinh tế vận hành an toàn, bền vững.

Năm 2025 cũng là dấu mốc quan trọng trong việc sắp xếp, tổ chức lại ngành Tòa án theo mô hình 3 cấp. Dù quá trình chuyển đổi tác động lớn đến tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ, nhưng với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt và chuẩn bị kỹ lưỡng, việc triển khai được thực hiện cơ bản đồng bộ, bảo đảm hoạt động xét xử của Tòa án các cấp diễn ra liên tục, thông suốt, không bị gián đoạn. Mô hình mới bước đầu phát huy hiệu quả, đảm bảo rành mạch chức năng, nhiệm vụ của các Tòa án, tạo điều kiện cho chuyên môn hóa xét xử ngay từ cấp sơ thẩm, tăng cường tính độc lập và trách nhiệm của Thẩm phán trong xét xử.

Đặc biệt, việc tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ Tòa án nhân dân tối cao lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 và Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Tòa án nhân dân đã tiếp thêm niềm tin, niềm tự hào, khơi dậy ý chí, trách nhiệm và quyết tâm chính trị, tạo động lực tinh thần to lớn cho toàn ngành trong chặng đường phía trước.

Bước sang năm 2026 - năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng - nhiệm vụ đặt ra đối với ngành Tòa án nhân dân là rất nặng nề nhưng cũng hết sức vẻ vang. Trong bối cảnh dự báo còn nhiều khó khăn, thách thức đan xen, yêu cầu cao nhất đối với ngành Tòa án là tiếp tục củng cố vững chắc niềm tin của Nhân dân vào công lý, coi đây là thước đo quan trọng nhất của hiệu quả hoạt động tư pháp. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã vạch ra con đường để Việt Nam bứt phá, vươn mình mạnh mẽ; trong tiến trình đó, Tòa án nhân dân phải giữ vai trò là một trong những trụ cột bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật và sự ổn định của thể chế.

Trên cơ sở quán triệt sâu sắc các quan điểm, mục tiêu và định hướng lớn của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; các chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đặc biệt là những chỉ đạo quan trọng của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Tòa án nhân dân, ngành Tòa án quyết tâm cụ thể hóa các định hướng chiến lược bằng những nhiệm vụ trọng tâm, thiết thực và khả thi, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.

Trước hết, ngành Tòa án nhân dân tiếp tục thực hiện hiệu quả chủ trương tăng cường pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cải cách tư pháp và hoàn thiện thể chế. Hoạt động xét xử phải gắn chặt với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, công bằng, thống nhất, qua đó củng cố niềm tin xã hội vào công lý.

Nâng cao chất lượng, hiệu quả xét xử tiếp tục là nhiệm vụ trung tâm, xuyên suốt. Tòa án lấy kết quả bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân, lợi ích của Nhà nước và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân làm thước đo cao nhất. Kiên quyết không để xảy ra oan, sai, không bỏ lọt tội phạm; bảo đảm tranh tụng thực chất; nâng cao chất lượng lập luận và phán quyết, để mỗi bản án thực sự là tiếng nói của công lý.

Cùng với đó, Tòa án các cấp phát huy vai trò kiến tạo, thúc đẩy phát triển; chủ động đề xuất với Đảng, Nhà nước về các nhiệm vụ cải cách tư pháp trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; thông qua hoạt động xét xử, chủ động kiến nghị khắc phục những bất cập của cơ chế, chính sách và pháp luật; phối hợp tháo gỡ khó khăn trong xử lý, khai thác hiệu quả tài sản kê biên và các nguồn lực đang tranh chấp, góp phần khơi thông nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng cơ sở dữ liệu về phán quyết của Tòa án, kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia để phục vụ hoạt động quản lý hành chính nhà nước.

Triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu quả các đạo luật mới được ban hành, bảo đảm các quy định pháp luật sớm đi vào cuộc sống, nhất là những đạo luật có tính chất phức tạp, chuyên sâu như Luật Phục hồi, phá sản. Chuẩn bị điều kiện cần thiết để vận hành Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế đảm bảo hiện đại, minh bạch, đáp ứng yêu cầu giải quyết tranh chấp phù hợp thông lệ quốc tế.

Chú trọng xây dựng Đảng và xây dựng Ngành trong sạch, vững mạnh, kỷ cương, liêm chính, chuyên nghiệp, hiện đại. Tập trung nâng cao bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ Thẩm phán, công chức; đề cao vai trò nêu gương của người đứng đầu; tăng cường kỷ luật, kỷ cương, bảo đảm mô hình Tòa án nhân dân 3 cấp vận hành thông suốt, hiệu quả.

Đẩy mạnh chuyển đổi số và hiện đại hóa hoạt động Tòa án là khâu đột phá trong năm 2026. Ngành tập trung hoàn thiện các cơ sở dữ liệu dùng chung, tăng cường kết nối, đồng bộ, liên thông, chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia và các bộ, ngành. Tập trung xây dựng và làm chủ trí tuệ nhân tạo (AI) chủ quyền của Tòa án, bảo đảm AI được phát triển, huấn luyện và khai thác trên nền tảng dữ liệu do Tòa án quản lý để phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành và hỗ trợ hoạt động xét xử. Cùng với đó, đặc biệt chú trọng bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ bí mật nhà nước. Hình thành văn hóa làm việc số, kỷ luật dữ liệu, từng bước hướng tới xây dựng Tòa án điện tử - Tòa án số, công khai, minh bạch hoạt động của Tòa án và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, ngành Tòa án tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế, tăng cường trao đổi, học tập kinh nghiệm của các quốc gia, tổ chức quốc tế, tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm về tổ chức tư pháp và giải quyết tranh chấp hiện đại, góp phần nâng cao uy tín và vị thế của Tòa án Việt Nam trên trường quốc tế.

Trong không khí phấn khởi của mùa xuân mới, nhìn lại chặng đường đã qua và hướng tới tương lai, ngành Tòa án nhân dân ý thức sâu sắc hơn bao giờ hết về trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Phát biểu tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Tòa án nhân dân, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu xây dựng Tòa án thành “pháo đài chính trị - pháp lý” vững chắc, bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người. “Pháo đài” ấy không được dựng lên bằng tường cao, hào sâu, mà được xây dựng bằng trí tuệ, bản lĩnh và sự liêm chính của mỗi Thẩm phán. Đó vừa là mệnh lệnh chính trị, vừa là mệnh lệnh từ trái tim, là sự ủy thác thiêng liêng của Đảng và Nhân dân.

Để xứng đáng với sự ủy thác đó, toàn ngành Tòa án nhân dân nguyện đoàn kết một lòng, nỗ lực phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn, thử thách. Quyết tâm xây dựng một nền tư pháp liêm chính, chuyên nghiệp, hiện đại mà ở đó lẽ phải luôn được bảo vệ, cái ác bị trừng trị, và công lý trở thành thực tế sống động trong mỗi bản án, mỗi quyết định.

Chào xuân Bính Ngọ 2026, với khí thế mới, quyết tâm mới, Tòa án nhân dân sẽ tiếp tục vững bước, xứng đáng là biểu tượng của công lý, góp phần đưa đất nước ta vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.