Ban hành Quy tắc ứng xử của nhà giáo trong toàn hệ thống giáo dục

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 03/2026/TT-BGDĐT quy định Quy tắc ứng xử của nhà giáo trong các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.

Văn bản được xây dựng nhằm chuẩn hóa chuẩn mực đạo đức, thái độ và hành vi nghề nghiệp của đội ngũ nhà giáo, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, nhân văn, kỷ cương và chuyên nghiệp.

Thông tư có hiệu lực thay thế Quyết định số 16/2008/QĐ-BGDĐT về đạo đức nhà giáo và một số quy định liên quan tại Thông tư số 06/2019/TT-BGDĐT. Việc ban hành quy định mới được đánh giá là bước hoàn thiện khung pháp lý phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục, tăng cường trách nhiệm nghề nghiệp, đồng thời đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của xã hội đối với vai trò, hình ảnh người thầy.

Theo đó, quy tắc ứng xử được xây dựng trên nguyên tắc lấy người học làm trung tâm, đề cao tinh thần mẫu mực, bao dung, trách nhiệm và tôn trọng. Nhà giáo được yêu cầu phản hồi, nhận xét, khen thưởng hoặc phê bình phù hợp với từng đối tượng, hoàn cảnh cụ thể, bảo đảm tính giáo dục và động viên sự tiến bộ của người học. Việc đánh giá phải khách quan, đúng thực chất năng lực, tạo điều kiện để học sinh, sinh viên phát huy phẩm chất và năng lực cá nhân.

Thông tư nhấn mạnh trách nhiệm của nhà giáo trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người học; kịp thời tư vấn, hỗ trợ về học tập và đời sống xã hội phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi; xây dựng môi trường giáo dục an toàn, tích cực, bình đẳng và khuyến khích tham gia các hoạt động nghiên cứu, lao động, phục vụ cộng đồng, hướng tới phát triển bền vững.

Đáng chú ý, văn bản quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm nhằm bảo đảm quyền trẻ em và phòng, chống bạo lực học đường. Nhà giáo không được phân biệt đối xử dưới mọi hình thức; không xúc phạm danh dự, nhân phẩm, gây tổn thương, trù dập, định kiến, bạo hành hoặc xâm hại người học.

Đồng thời, có trách nhiệm báo cáo kịp thời với cơ quan quản lý khi phát hiện học sinh, sinh viên bị bạo lực hoặc xâm hại. Các hành vi gian lận, làm sai lệch kết quả tuyển sinh, đánh giá, tiết lộ trái phép thông tin cá nhân của người học hoặc ép buộc tham gia hoạt động tự nguyện đều bị nghiêm cấm.

Trong quan hệ với đồng nghiệp, Thông tư yêu cầu nhà giáo giữ thái độ trung thực, chân thành, đoàn kết, hợp tác và chia sẻ trách nhiệm. Hoạt động tự phê bình và phê bình phải khách quan, mang tính xây dựng, vì sự tiến bộ chung; tôn trọng, lắng nghe ý kiến và trao đổi kinh nghiệm chuyên môn. Các hành vi xúc phạm, chia rẽ nội bộ, né tránh hoặc đùn đẩy trách nhiệm, công khai thông tin cá nhân trái quy định đều không được phép.

Đối với cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, nhà giáo có trách nhiệm chấp hành sự phân công, chỉ đạo trong phạm vi nhiệm vụ được giao; đồng thời chủ động tham mưu, thể hiện chính kiến vì lợi ích chung. Thông tư cũng đặt ra yêu cầu không thờ ơ, che giấu sai phạm hoặc có hành vi gây mất đoàn kết nội bộ, qua đó góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động nhà trường.

Quan hệ giữa nhà giáo với cha mẹ hoặc người giám hộ của người học được xác định trên cơ sở phối hợp, minh bạch và tôn trọng lẫn nhau. Nhà giáo cần chủ động cung cấp thông tin trung thực về tình hình học tập, rèn luyện, chương trình giáo dục; khuyến khích gia đình tham gia hoạt động giáo dục vì sự tiến bộ của học sinh, sinh viên. Đồng thời, không được xúc phạm, áp đặt, vụ lợi hoặc ép buộc phụ huynh tham gia các hoạt động trái quy định.

Trong ứng xử với cộng đồng, Thông tư đề cao vai trò nêu gương của đội ngũ nhà giáo trong việc tham gia các hoạt động xã hội, bảo vệ môi trường, thực hiện công tác từ thiện, nhân đạo, chăm lo đối tượng yếu thế và lan tỏa phong trào xây dựng xã hội học tập. Nhà giáo được khuyến khích tích cực truyền thông, tuyên truyền về giáo dục, đấu tranh với thông tin sai lệch, góp phần xây dựng hình ảnh người thầy mẫu mực trong đời sống xã hội.

Việc ban hành Quy tắc ứng xử mới được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý đồng bộ, giúp chuẩn hóa hành vi nghề nghiệp, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, đồng thời củng cố niềm tin của phụ huynh, học sinh và xã hội đối với ngành giáo dục. Qua đó, môi trường học đường được xây dựng theo hướng an toàn, nhân văn, kỷ cương và phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong giai đoạn mới.