Xe đưa đón học sinh: Lấp đầy khoảng trống trách nhiệm trong mỗi hành trình an toàn

Dịch vụ phổ biến

Trong những năm gần đây, dịch vụ xe đưa đón học sinh ngày càng trở nên phổ biến tại các đô thị lớn, đặc biệt trong hệ thống trường tư thục, liên cấp hoặc quốc tế. Sự tiện lợi mà hình thức này mang lại là điều không thể phủ nhận: giúp giảm nguy cơ tai nạn khi học sinh tự di chuyển, hạn chế việc phụ huynh phải đi lại trong giờ cao điểm, đồng thời bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt và tiết kiệm thời gian, chi phí cho gia đình.

Nắm bắt nhu cầu đó, nhiều trường học đã chủ động liên kết hoặc giới thiệu dịch vụ xe đưa đón cho phụ huynh. Cùng với đó, các cơ quan chức năng cũng đã ban hành nhiều quy định, hướng dẫn nhằm đảm bảo yếu tố an toàn, như yêu cầu kiểm tra kỹ thuật định kỳ, bố trí người giám sát trên xe, hay tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho lái xe và nhân viên phục vụ.

Tuy nhiên, song song với sự tiện ích, thực tế thời gian qua vẫn ghi nhận một số vụ việc thương tâm. Một cháu bé 5 tuổi bị bỏ quên trên xe đưa đón dẫn đến tử vong; một học sinh lớp 3 bị xe đưa đón cán trước cổng trường; hay trường hợp nam sinh bị văng ra khỏi xe do tài xế quên đóng cửa. Dù đây chỉ là những sự cố cá biệt, nhưng mỗi vụ việc đều cho thấy một mắt xích bị lỏng trong chuỗi quản lý an toàn của dịch vụ này.

Từ những sự cố đó, vấn đề trách nhiệm của các bên liên quan – đặc biệt là nhà trường – được đặt ra rõ ràng hơn bao giờ hết. Nhiều trường học hiện vẫn coi mình là “bên trung gian”, chỉ dừng lại ở việc giới thiệu đơn vị vận tải để phụ huynh tự ký hợp đồng, mà không tham gia kiểm tra phương tiện hay giám sát hoạt động hằng ngày. Khi xảy ra sự cố, không ít nơi viện dẫn lý do “nhà trường không chịu trách nhiệm” để né tránh vai trò giám sát của mình.

Thực tế, ở nhiều nơi, quy trình điểm danh và quản lý học sinh trên xe vẫn còn sơ sài. Không có cán bộ phụ trách chuyên trách, thiếu sự phối hợp giữa lái xe, nhân viên giám sát và giáo viên chủ nhiệm. Thậm chí, vẫn tồn tại tình trạng xe đưa đón không có người đi kèm, phương tiện xuống cấp, lái xe chưa được trang bị kỹ năng ứng xử phù hợp với trẻ nhỏ.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, giáo dục kỹ năng an toàn cho học sinh cũng chưa được chú trọng tương xứng. Trẻ nhỏ – đặc biệt bậc mầm non và tiểu học – còn hạn chế về khả năng tự bảo vệ, chưa được hướng dẫn cụ thể cách ứng phó khi gặp tình huống nguy hiểm, như cầu cứu, nhận diện rủi ro hay tự mở cửa khẩn cấp khi cần thiết.

Những bất cập trên phản ánh một khoảng trống đáng kể trong công tác quản lý và giám sát dịch vụ. Nhà trường, thay vì chỉ là “người giới thiệu dịch vụ”, cần được nhìn nhận đúng với vai trò trung tâm trong việc đảm bảo an toàn cho học sinh – từ khâu lựa chọn, kiểm soát đơn vị vận tải cho đến giám sát quá trình đưa đón hằng ngày.

Bảo vệ an toàn cho các em

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, đã đặt ra quy định rõ ràng về trách nhiệm bảo đảm an toàn đối với xe ô tô chở trẻ em, học sinh. Trong đó, Điều 46 quy định trách nhiệm bảo đảm an toàn đối với xe ô tô chở trẻ em, học sinh. Luật yêu cầu các đơn vị vận tải phải có phương án kiểm soát, đảm bảo không còn học sinh trên xe sau mỗi hành trình, đồng thời tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và nghiệp vụ vận hành.

Tuy nhiên, an toàn chỉ được bảo đảm khi tất cả các bên liên quan cùng hành động. Trách nhiệm của nhà trường, dù không trực tiếp ký hợp đồng với phụ huynh, vẫn là mắt xích không thể tách rời.

Trước hết, nhà trường cần chủ động thiết lập quy trình quản lý chặt chẽ, có cán bộ phụ trách xe đưa đón, theo dõi danh sách học sinh đi – về hàng ngày. Thực hiện điểm danh bắt buộc khi học sinh lên – xuống xe. Phối hợp với phụ huynh để cập nhật thông tin, đảm bảo không xảy ra nhầm lẫn hoặc bỏ quên.

Đồng thời, các trường cần thường xuyên kiểm tra điều kiện an toàn của phương tiện, hồ sơ lái xe và người giám sát, yêu cầu đơn vị vận tải cung cấp chứng nhận kiểm định, bảo hiểm và tập huấn nghiệp vụ. Danh sách các doanh nghiệp vận tải hợp tác nên được công khai minh bạch để phụ huynh cùng giám sát và phản hồi.

Về phía phụ huynh, cần nâng cao ý thức phối hợp: nắm rõ lộ trình, thời gian, thông tin lái xe và người giám sát, thường xuyên trao đổi với nhà trường khi có dấu hiệu bất thường. Mỗi gia đình cũng nên dạy trẻ kỹ năng an toàn cơ bản như ghi nhớ số điện thoại khẩn cấp, biết tự gọi trợ giúp khi cần thiết.

Một hướng đi mới được nhiều trường áp dụng hiệu quả là ứng dụng công nghệ trong giám sát hành trình: Lắp đặt camera và định vị GPS trên xe, giúp phụ huynh theo dõi vị trí phương tiện theo thời gian thực. Nhà trường cũng có thể xây dựng đường dây nóng hoặc hệ thống phản ánh trực tuyến để kịp thời xử lý sự cố.

Song song đó, công tác tuyên truyền, tập huấn kỹ năng cho giáo viên, tài xế và nhân viên giám sát cần được thực hiện thường xuyên. Các buổi hướng dẫn kỹ năng an toàn giao thông, thoát hiểm trên xe, hay diễn tập tình huống giả định sẽ giúp học sinh chủ động hơn, giảm nguy cơ tai nạn do thiếu kỹ năng.

Về phía cơ quan quản lý, cần tăng cường thanh tra, kiểm tra định kỳ đối với các đơn vị vận tải và nhà trường có tổ chức dịch vụ xe đưa đón. Đồng thời, ban hành hướng dẫn cụ thể về trách nhiệm của từng bên – trường học, doanh nghiệp vận tải, tài xế, nhân viên giám sát và phụ huynh – nhằm tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm khi xảy ra sự cố.

Mỗi chuyến xe đưa đón học sinh là một hành trình của niềm tin. Niềm tin ấy không chỉ nằm ở tay lái của người tài xế, mà còn ở sự cẩn trọng, trách nhiệm của nhà trường.

Nhà trường không phải “người giới thiệu dịch vụ” đơn thuần, mà là chủ thể đồng hành, giám sát và bảo vệ học sinh bằng những hành động cụ thể. Lấp đầy khoảng trống trách nhiệm không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là trách nhiệm đạo đức và nhân văn trong môi trường giáo dục, để mỗi chuyến xe đến trường thực sự là hành trình an toàn và trọn vẹn.