Vị Hòa thượng 38 năm gieo chữ, dựng xây phum sóc

Gieo chữ, vun bồi thế hệ trẻ

Mỗi mùa hè, chùa Buppharam ở ấp Cái Giá, xã Hưng Hội, tỉnh Cà Mau lại rộn ràng tiếng trẻ đọc bài. Từ các phum sóc lân cận, những em nhỏ tìm về chùa học chữ Khmer, tìm hiểu văn hóa, đạo lý và những điều hay lẽ phải trong cuộc sống.

Phía sau những lớp học ấy là dấu ấn của Hòa thượng Tăng Sa Vong, người đã dành phần lớn cuộc đời tu hành gắn bó với chùa và đồng bào Khmer nơi đây.

Năm 1987, khi còn là Đại đức, sư Tăng Sa Vong được phân công về trụ trì chùa Buppharam. Khi ấy, đường sá quanh khu vực còn nhiều cách trở, nhà cửa thưa thớt, đời sống người dân gặp không ít khó khăn. Việc học của trẻ em trong phum sóc cũng chưa được quan tâm đúng mức.

“Ngày đó làm gì có đường bê tông hay lộ nhựa phẳng lì như bây giờ. Muốn đi lại chỉ có nước bơi xuồng hoặc lội bộ. Nhà cửa thưa thớt, cây dại mọc um tùm. Bọn trẻ trong phum sóc quanh năm chỉ biết theo cha mẹ ra đồng, việc đi học phổ thông đã khó, huống chi học tiếng nói, chữ viết của đồng bào Khmer mình”, Hòa thượng Tăng Sa Vong hồi tưởng.

Thương những đứa trẻ thiếu điều kiện học tập, Hòa thượng bắt đầu tìm đến các phum sóc, ngôi chùa Khmer để dạy chữ, giảng giáo lý. Có chuyến phải lội bộ, men theo bờ ruộng, có lúc quá giang những chuyến đò. Sau mỗi chuyến đi, Hòa thượng lại trở về chùa tiếp tục công việc phật sự.

Nhận thấy nhu cầu học tiếng nói, chữ viết Khmer ngày càng lớn, Hòa thượng xin phép chính quyền địa phương mở lớp ngay tại chùa, đồng thời vận động những người có uy tín trong phum sóc cùng tham gia giảng dạy.

Từ những lớp học đơn sơ ban đầu, việc dạy chữ Khmer dần trở thành hoạt động thường xuyên tại chùa Buppharam và được duy trì suốt 38 năm qua.

Hằng năm, vào dịp hè, các em được học tiếng Khmer miễn phí. Bên cạnh đọc, viết, các em còn được tìm hiểu văn hóa, lịch sử, giáo lý và cách ứng xử trong gia đình, cộng đồng.

Với Hòa thượng Tăng Sa Vong, dạy chữ không chỉ giúp các em biết thêm một ngôn ngữ mà còn giúp thế hệ trẻ hiểu về cội nguồn, biết trân trọng những giá trị văn hóa của dân tộc mình.

Em Kim Cao Kỳ, ngụ ấp Cái Giá, xã Hưng Hội chia sẻ: "Em đã nhiều năm theo học tại chùa vào mỗi dịp hè. Em muốn giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc của mình. Các vị sư còn dạy chúng em lịch sử Đức Phật, văn hóa Khmer và nhiều kiến thức bổ ích về dân tộc. Mong sau này có thể đóng góp sức mình vào việc giữ gìn và phát triển bản sắc văn hóa của người Khmer”.

Với những gia đình còn khó khăn, lớp học miễn phí tại chùa càng có ý nghĩa. Bà Lâm Thị Tuyết, ngụ ấp Cái Giá, nhớ lại những năm gia đình chưa có điều kiện cho con học thêm.

“May nhờ Hòa thượng Tăng Sa Vong mở lớp dạy miễn phí ở chùa, lại lo từng cuốn tập, cây viết cho tụi nhỏ. Mấy đứa con tôi nhờ học chữ ở chùa mà thành thạo cả tiếng Việt và tiếng Khmer, rồi phấn đấu học tiếp lên cao. Giờ đứa làm giáo viên, đứa làm cán bộ xã”, bà Tuyết xúc động nói.

Từ mái chùa, những lớp học đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống phum sóc. Nhiều thế hệ trẻ em từng học chữ ở đây nay đã trưởng thành, tiếp tục học tập, làm việc và đóng góp cho quê hương.

Từ mái chùa đến những việc chung của phum sóc

Nếu dạy chữ là công việc dễ nhận thấy nhất, phía sau đó là quá trình lâu dài Hòa thượng Tăng Sa Vong đồng hành cùng đời sống cộng đồng.

Theo Hòa thượng, người tu hành không chỉ hướng phật tử đến đời sống tâm linh mà còn phải biết chia sẻ những vấn đề của cuộc sống. Trong quá trình tu tập, Hòa thượng dành nhiều thời gian nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về dân tộc, tôn giáo và đại đoàn kết toàn dân tộc để vận dụng phù hợp trong công tác tuyên truyền, giáo dục.

“Trong quá trình tu tập, phát triển đạo tại chùa Buppharam, tôi đã dành hàng chục năm để nghiên cứu về tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với công tác tôn giáo, dân tộc và nhận thấy nhiều điểm tương đồng với tư tưởng Phật giáo, đó là đại đoàn kết toàn dân tộc, cần - kiệm trong cuộc sống và tấm lòng yêu thương con người”, Hòa thượng chia sẻ.

Từ quan niệm đó, trong các buổi sinh hoạt tại chùa, Hòa thượng cùng các vị sư thường nhắc nhở phật tử thực hiện tốt giới luật, giữ gìn đoàn kết gia đình, sống nhân ái, tiết kiệm; đồng thời chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

“Có như vậy thì mới giúp cho dòng tộc, cho phum sóc ngày càng phát triển”, Hòa thượng nói.

Với đồng bào Khmer, các vị sư có uy tín luôn có vai trò quan trọng trong đời sống cộng đồng. Từ mái chùa, những nội dung về đoàn kết, xây dựng đời sống văn hóa, chấp hành pháp luật và giữ gìn an ninh, trật tự được Hòa thượng truyền đạt bằng cách gần gũi, phù hợp với đời sống bà con.

Không chỉ vận động bằng lời nói, Hòa thượng còn quan tâm đến những hoàn cảnh khó khăn. Hòa thượng kết nối các nhà hảo tâm hỗ trợ hộ nghèo, trao quà, học bổng, sách vở cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, giúp các em có thêm điều kiện tiếp tục đến trường.

Những việc làm ấy được duy trì qua nhiều năm, tạo nên sự gắn kết giữa nhà chùa với người dân, góp phần củng cố tinh thần tương trợ và đồng thuận trong cộng đồng.

Ông Từ Minh Phúc, Bí thư Đảng ủy xã Hưng Hội, đánh giá Hòa thượng Tăng Sa Vong có nhiều đóng góp cho cộng đồng đồng bào Khmer trên địa bàn.

“Xã Hưng Hội có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống. Những năm qua, nhờ sự đóng góp bền bỉ của Hòa thượng Tăng Sa Vong trong việc mở lớp dạy chữ Khmer, trình độ dân trí của bà con đồng bào đã được nâng lên rõ rệt; việc tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trở nên thuận lợi hơn rất nhiều”, ông Từ Minh Phúc nói.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Hưng Hội, sự đồng hành của những người có uy tín trong đồng bào Khmer giúp chủ trương, chính sách đến gần hơn với người dân, góp phần củng cố tinh thần đoàn kết và ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng.

“Sự đồng hành của Hòa thượng là cầu nối vững chắc giữa Đảng, chính quyền với đồng bào Khmer”, ông Từ Minh Phúc nhấn mạnh.

Không ồn ào, Hòa thượng Tăng Sa Vong chọn cách gắn bó với bà con từ những việc thiết thực. Trong hành trình ấy, Hòa thượng chứng kiến phum sóc từng bước đổi thay; đời sống người dân ngày càng được cải thiện, những thế hệ trẻ được học hành và có thêm cơ hội vươn lên.

Chiều xuống, sân chùa Buppharam lại yên tĩnh. Nhưng mỗi mùa hè, những lớp học vẫn mở cửa, tiếng trẻ đọc bài lại vang lên dưới mái chùa. Hòa thượng Tăng Sa Vong vẫn lặng lẽ đồng hành cùng các em như cách Hòa thượng đã làm suốt nhiều thập niên qua.

Với Hòa thượng, trao một con chữ cũng là trao thêm một cơ hội để thế hệ trẻ hiểu về cội nguồn, sống có trách nhiệm và góp sức dựng xây quê hương.

Gần 4 thập kỷ gieo chữ, dựng xây phum sóc, Hòa thượng Tăng Sa Vong vẫn chọn cách lặng lẽ làm những việc thiết thực cho cộng đồng, từ mái chùa đến từng gia đình, từng thế hệ trẻ.