Vạch trần những “chiếc bẫy” mua bán người trên không gian mạng

Là địa phương có cả đường biên giới trên bộ và trên biển tiếp giáp Trung Quốc, cùng hệ thống cửa khẩu quốc tế, cảng biển và hoạt động giao thương, du lịch phát triển, Quảng Ninh luôn là một trong những địa bàn trọng điểm trong công tác phòng, chống tội phạm xuyên biên giới. Bên cạnh những thuận lợi về phát triển kinh tế - xã hội, đây cũng là địa bàn các đối tượng phạm tội thường lợi dụng để hoạt động, trong đó có tội phạm mua bán người.

Theo Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Quảng Ninh, thời gian gần đây, loại tội phạm này tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn mới. Nếu trước đây các đối tượng chủ yếu tiếp cận trực tiếp thì nay đã chuyển mạnh sang không gian mạng, lợi dụng Facebook, Zalo, TikTok và nhiều nền tảng khác để kết bạn, tạo dựng lòng tin rồi từng bước dụ dỗ nạn nhân.

Đánh trúng tâm lý muốn tìm việc làm ổn định, thu nhập cao hoặc mong muốn thay đổi cuộc sống, các đối tượng thường đăng tải thông tin tuyển dụng với những lời quảng cáo hấp dẫn như “việc nhẹ, lương cao”, “xuất khẩu lao động chi phí thấp”, “không yêu cầu trình độ”, “bao ăn ở”, một số trường hợp còn hứa hẹn kết hôn với người nước ngoài, hỗ trợ du lịch miễn phí hoặc giới thiệu các cơ hội đầu tư sinh lời nhanh để tạo lòng tin.

Sau khi nạn nhân đồng ý, các đối tượng tìm cách đưa họ rời khỏi nơi cư trú, thậm chí tổ chức xuất cảnh trái phép sang nước ngoài, không ít người sau đó bị cưỡng ép lao động, bóc lột sức lao động, ép hoạt động mại dâm hoặc buộc tham gia các đường dây lừa đảo, đánh bạc và những hoạt động phạm pháp khác.

Điều đáng lo ngại là chỉ với một tài khoản mạng xã hội được đầu tư kỹ lưỡng, các đối tượng có thể tiếp cận cùng lúc nhiều nạn nhân ở nhiều địa phương, khiến việc nhận diện và phòng ngừa ngày càng khó khăn.

Không chỉ giăng bẫy trên không gian mạng, các đối tượng còn tìm cách hợp thức hóa hành vi phạm tội bằng những giao dịch tưởng như hoàn toàn hợp pháp. Theo cảnh báo của Phòng Cảnh sát hình sự, phụ nữ trẻ có hoàn cảnh khó khăn và người dân tộc thiểu số vẫn là nhóm dễ bị các đối tượng nhắm tới. Chúng sử dụng thủ đoạn cho vay tiền, nhận nợ trá hình để tạo sự lệ thuộc về kinh tế, sau đó khống chế, ép nạn nhân làm việc tại các cơ sở kinh doanh có điều kiện nhằm bóc lột sức lao động và thu lợi bất chính.

Một thủ đoạn khác là núp bóng môi giới mang thai hộ hoặc cho, nhận con nuôi, lợi dụng hoàn cảnh khó khăn của một số phụ nữ và nhu cầu có con của các gia đình hiếm muộn, các đối tượng thực hiện các thỏa thuận mua bán ngay từ khi đứa trẻ còn trong bụng mẹ nhằm che giấu hành vi phạm pháp.

Tháng 12/2025, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Quảng Ninh đã triệt phá đường dây mua bán người, mua bán người dưới 16 tuổi và đánh bạc dưới hình thức nhận nợ trá hình đối với phụ nữ dân tộc thiểu số; khởi tố 14 bị can và tiếp tục mở rộng điều tra. Vụ án cho thấy các đối tượng ngày càng tinh vi khi khoác lên hành vi phạm tội “vỏ bọc” của các quan hệ dân sự, khiến nạn nhân ban đầu không nhận thức được mình đang rơi vào bẫy.

Trước thực trạng trên, Công an tỉnh Quảng Ninh khuyến cáo người dân không tin vào những lời mời gọi “việc nhẹ, lương cao”, xuất cảnh dễ dàng hoặc các cơ hội đầu tư không rõ nguồn gốc; cần kiểm tra kỹ thông tin của doanh nghiệp tuyển dụng, đơn vị đưa người đi làm việc ở nước ngoài trước khi đăng ký.

Đồng thời, cần thận trọng với các mối quan hệ quen biết qua mạng xã hội; tuyệt đối không giao căn cước công dân, hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân cho người khác khi chưa xác định rõ mục đích sử dụng. Các gia đình cũng cần tăng cường quản lý, quan tâm đến con em, đặc biệt là thanh thiếu niên chưa có việc làm ổn định và phụ nữ ở vùng sâu, vùng xa, những nhóm đối tượng dễ trở thành mục tiêu của các đường dây mua bán người.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn liên quan đến hoạt động mua bán người, người dân cần kịp thời trình báo cơ quan Công an gần nhất hoặc liên hệ trực ban Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Quảng Ninh qua số điện thoại 0692.808.133 để được hướng dẫn, hỗ trợ. Mỗi tin báo được tiếp nhận kịp thời đều có thể góp phần ngăn chặn một vụ mua bán người, bảo vệ an toàn cho nạn nhân và hỗ trợ lực lượng chức năng đấu tranh với loại tội phạm đặc biệt nguy hiểm này.