Từ thuyền buồm đến concert, Quảng Ninh sáng tạo trong cách kể chuyện văn hóa

Tiếp nối văn hóa, hào khí, kiến tạo tương lai

Tại vùng đất địa đầu Đông Bắc thiêng liêng của Tổ quốc - nơi sóng biển hòa cùng nhịp đập của non sông, nơi đá núi ngàn năm vẫn thì thầm những câu chuyện về ý chí và khát vọng, Quảng Ninh không chỉ là không gian địa lý, mà còn là không gian văn hóa, lịch sử đặc biệt.

Tại concert “Thanh âm kỷ nguyên mới” chào mừng Liên hoan Phát thanh toàn quốc 2026, đồng chí Quản Minh Cường - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh: “Đến với Quảng Ninh là đến với vùng đất của những giá trị bền vững và sâu lắng… Đó chính là cội nguồn sức mạnh để chúng tôi vượt qua mọi thác ghềnh của lịch sử, xây dựng một Quảng Ninh đa dạng trong thống nhất, nơi văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm cho sự phát triển”.

Từ nền tảng văn hóa, lịch sử đặc sắc và truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” của Vùng mỏ, Quảng Ninh đã từng bước chuyển hóa giá trị tinh thần thành động lực phát triển, tạo nên một nền tảng vững chắc cho những bứt phá trong giai đoạn mới.

Cuối tháng 6, sản phẩm “Hồng Gai - Hành trình trải nghiệm văn hóa” ra mắt tại Quần thể di tích núi Bài Thơ và đền Đức Ông Trần Quốc Nghiễn, mở thêm một cách tiếp cận mới với di sản.

Thay vì chỉ tham quan các điểm di tích, du khách có thể thưởng trà, mặc Việt phục, làm hương trầm, thưởng thức làn điệu dân gian, tìm hiểu lịch sử địa phương và trải nghiệm các sản phẩm OCOP. Di sản vì thế không còn là những câu chuyện nằm trong sách hay tấm biển giới thiệu mà trở thành một phần của hành trình khám phá.

Đây là một trong nhiều cách làm mới được Quảng Ninh triển khai sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa và tỉnh cụ thể hóa bằng các chương trình hành động.

Không chỉ ở Hồng Gai, nhiều sản phẩm du lịch mới cũng được xây dựng trên nền tảng văn hóa bản địa.

Tour thuyền buồm ba vách trên Vịnh Hạ Long không chỉ đưa du khách ngắm cảnh mà còn kể câu chuyện về đời sống ngư dân, lịch sử vùng biển, những chiếc thuyền từng gắn bó với nhiều thế hệ cư dân, cùng trải nghiệm ẩm thực và nghệ thuật dân gian làng chài.

Song song đó, nhiều lễ hội truyền thống như Khỏi Kêm, đình - miếu Cái Chiên, Soóng Cọ... được phục dựng hoặc làm mới cách tổ chức, vừa tạo không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng, vừa trở thành sản phẩm du lịch.

Ở lĩnh vực nghệ thuật, những chương trình quy mô lớn như Hạ Long Concert, Quảng Ninh - Đất mỏ anh hùng, Tự hào theo Đảng quang vinh - Quảng Ninh vươn mình cất cánh góp phần làm phong phú đời sống văn hóa của người dân.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Quảng Ninh tổ chức 152 sự kiện kích cầu du lịch cùng nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật quy mô quốc gia và quốc tế, từng bước đưa văn hóa trở thành nguồn lực phát triển kinh tế và nâng cao sức hút của điểm đến.

Không chỉ số hóa, phải đủ hấp dẫn trên môi trường số

Cùng với việc làm mới các sản phẩm văn hóa, Quảng Ninh đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực này. Tại Bảo tàng - Thư viện Quảng Ninh, nhiều hiện vật đã được số hóa, xây dựng trên nền tảng bảo tàng 3D để người xem có thể tham quan trực tuyến.

Ở một hướng tiếp cận khác, chiến dịch “Tôi yêu Quảng Ninh” do Tỉnh Đoàn phát động khuyến khích đoàn viên, thanh niên sáng tạo nội dung số, ứng dụng AI để quảng bá lịch sử, văn hóa và các di sản của địa phương trên các nền tảng trực tuyến.

Theo định hướng của tỉnh, chuyển đổi số không chỉ giúp bảo tồn di sản mà còn mở rộng khả năng tiếp cận văn hóa, đặc biệt với giới trẻ.

Tuy nhiên, số hóa mới chỉ là bước đầu. Tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam, Tổng Bí thư Tô Lâm lưu ý một trong những khoảng trống hiện nay là sức hấp dẫn và khả năng lan tỏa của các giá trị văn hóa tích cực trên môi trường số vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của các nền tảng số.

Điều đó đặt ra yêu cầu không chỉ với Quảng Ninh mà với nhiều địa phương: di sản sau khi được số hóa cần tiếp tục được kể bằng ngôn ngữ mới, gần gũi hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ. Khi đó, văn hóa không chỉ được lưu giữ mà còn có sức cạnh tranh, khả năng lan tỏa và trở thành nguồn lực phát triển trong kỷ nguyên số.