Từ chứng tích chiến tranh đến thông điệp hòa bình tại sân bay Tà Cơn

Ngày 15/1, Bảo tàng tỉnh Quảng Trị đã tiếp nhận hiện vật máy bay quân sự C119, được vận chuyển từ Sân bay Biên Hòa (Đồng Nai) về Quảng Trị sau quá trình phục chế, tháo rời và di chuyển bằng phương tiện chuyên dụng.

Sau khi đưa về sân bay Tà Cơn, hiện vật tiếp tục được lắp ráp, sơn phục dựng theo nguyên mẫu ban đầu và cố định trên bệ trưng bày ngoài trời, sẵn sàng phục vụ khách tham quan.

Ban đầu máy bay C119 được dùng cho nhiệm vụ vận tải, sau đó được cải tiến thành máy bay do thám, tham chiến trên tuyến Đường Trường Sơn - Hồ Chí Minh, trong đó có địa bàn Quảng Trị.

Tuy nhiên, trong không gian trưng bày hiện nay, hiện vật này không còn mang ý nghĩa của một phương tiện chiến tranh, mà trở thành chứng tích lịch sử, giúp người xem hiểu rõ hơn về cái giá của xung đột và giá trị của hòa bình.

Từ năm 2016, máy bay C119 đã được Bộ Quốc phòng cấp cho tỉnh Quảng Trị làm hiện vật trưng bày. Do khó khăn về kinh phí, việc phục hồi và đưa máy bay về di tích phải tạm dừng trong nhiều năm. Đến nay, với tổng kinh phí khoảng 4 tỷ đồng, trong đó có sự hỗ trợ của Thành phố Hồ Chí Minh, dự án mới được triển khai trở lại, thể hiện tinh thần trách nhiệm chung trong việc bảo tồn di sản lịch sử quốc gia.

Việc trưng bày C119 cùng với máy bay C130, hiện vật đã có trước đó tại sân bay Tà Cơn góp phần hoàn thiện không gian di tích, tạo nên cái nhìn trực quan về lịch sử chiến tranh tại khu vực Khe Sanh - Hướng Hóa. Qua đó, di tích không chỉ là điểm đến du lịch, mà còn là “không gian ký ức”, nơi giáo dục truyền thống yêu nước, nâng cao nhận thức của thế hệ trẻ về hòa bình, độc lập dân tộc và trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc trong khuôn khổ pháp luật.

Sân bay Tà Cơn là cụm cứ điểm quân sự chiến lược trong chiến tranh, từng là mục tiêu của chiến dịch giải phóng Khe Sanh - Hướng Hóa năm 1968 và được xếp hạng di tích quốc gia từ năm 1986. Hiện nay, mỗi năm di tích đón hơn 20.000 lượt khách, trong đó trên một nửa là khách quốc tế.

Trong bối cảnh đó, việc đưa máy bay C119 về trưng bày không nhằm khơi lại ký ức đau thương, mà nhấn mạnh bài học lịch sử mang tính nhân văn: chỉ khi nhìn thẳng vào quá khứ, xã hội mới có thể trân trọng hiện tại và chung tay gìn giữ hòa bình, công lý cho tương lai.