Từ 1/7: Quy định mới về quản lý vật chứng, giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự

Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ban hành Thông tư số 06/2026/TT-BTP ngày 16/5/2026 hướng dẫn giao nhận, bảo quản, xử lý vật chứng, tài sản tạm giữ; thủ tục quản lý hành chính, biểu mẫu và quy trình xử lý, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trong thi hành án dân sự. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Thông tư được ban hành nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý về quản lý hành chính trong thi hành án dân sự, góp phần chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, tăng cường ứng dụng công nghệ số và nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành các bản án, quyết định của Tòa án.

Văn bản áp dụng đối với cơ quan quản lý thi hành án dân sự, cơ quan thi hành án dân sự, văn phòng thi hành án dân sự, người làm công tác thi hành án dân sự cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Chuẩn hóa quy trình quản lý, tổ chức thi hành án dân sự

Thông tư hướng dẫn toàn diện các thủ tục quản lý hành chính trong thi hành án dân sự, bao gồm việc đăng tải, cập nhật thông tin người phải thi hành án chưa có điều kiện thi hành án; phân công tổ chức thi hành án và ủy quyền thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự; thu, chi tiền thi hành án; chế độ kiểm tra, báo cáo trong thi hành án dân sự.

Đồng thời, Thông tư quy định việc lập, sử dụng, bảo quản và lưu trữ sổ, hồ sơ thi hành án, hồ sơ giải quyết khiếu nại, tố cáo; thống nhất các loại biểu mẫu và việc quản lý, sử dụng biểu mẫu trong toàn hệ thống thi hành án dân sự.

Một điểm đáng chú ý là Thông tư quy định cụ thể việc phân công tổ chức thi hành án giữa Phòng Thi hành án dân sự khu vực và Phòng Nghiệp vụ và tổ chức thi hành án dân sự. Việc ủy quyền thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự cũng được hướng dẫn chi tiết nhằm xác định rõ trách nhiệm của người ủy quyền và người được ủy quyền trong quá trình tổ chức thi hành bản án, quyết định của Tòa án.

Bên cạnh đó, Thông tư đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số thông qua việc xây dựng, cập nhật và khai thác dữ liệu quản lý vật chứng, tài sản tạm giữ cũng như dữ liệu giải quyết khiếu nại, tố cáo trên Cơ sở dữ liệu về thi hành án dân sự. Các dữ liệu này được kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu liên quan để phục vụ công tác quản lý, theo dõi và giải quyết công việc theo quy định của pháp luật.

Đối với việc công khai thông tin người phải thi hành án chưa có điều kiện thi hành án, Thông tư yêu cầu việc đăng tải phải bảo đảm chính xác, minh bạch, đúng thẩm quyền và đúng thời hạn. Dữ liệu được tự động đồng bộ từ Cơ sở dữ liệu về thi hành án dân sự lên Cổng thông tin điện tử của cơ quan quản lý thi hành án dân sự và Trang thông tin điện tử của cơ quan thi hành án dân sự. Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ khi phát sinh hoặc thay đổi dữ liệu, hệ thống sẽ tự động cập nhật hoặc ngừng hiển thị thông tin theo quy định.

Thông tư cũng thống nhất việc sử dụng biên lai điện tử trong hoạt động thu, chi tiền thi hành án; hướng dẫn việc phát hành, quản lý, sử dụng biên lai, mở tài khoản thanh toán tại ngân hàng thương mại, thanh toán tiền thi hành án và nộp ngân sách nhà nước.

Quy định chặt chẽ việc quản lý vật chứng theo bản án, quyết định của Tòa án

Thông tư quy định chi tiết trình tự, thủ tục tiếp nhận, giao nhận, bảo quản và xử lý vật chứng, tài sản tạm giữ, vật, giấy tờ, tài sản kê biên trong quá trình tổ chức thi hành án dân sự.

Theo đó, việc tiếp nhận, kiểm kê, mở niêm phong, tiêu hủy, trả lại hoặc xử lý vật chứng, tài sản tạm giữ phải được thực hiện đúng trình tự, có biên bản và bảo đảm sự tham gia của các chủ thể theo quy định của pháp luật. Hệ thống kho bảo quản tài sản thi hành án cũng phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu về an toàn và quản lý.

Đối với vật chứng, tài sản tạm giữ theo bản án, quyết định của Tòa án đã được cơ quan thi hành án dân sự tiếp nhận trước ngày 1/7/2026, Thông tư quy định tiếp tục bảo quản tại kho bảo quản tài sản thi hành án; thực hiện thủ tục xuất, nhập kho, kiểm kê và xử lý theo quy định mới. Trường hợp vật chứng đang được bảo quản tại kho ngoài khuôn viên trụ sở cơ quan thi hành án dân sự thì tiếp tục quản lý cho đến khi chuyển giao cùng kho vật chứng cho cơ quan Công an có thẩm quyền theo quy định của Luật Thi hành án dân sự.

Đối với các vụ việc thi hành án đã thi hành một phần hoặc chưa thi hành xong trước ngày Thông tư có hiệu lực nhưng đã thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định trước đó thì kết quả thi hành án được công nhận; các thủ tục tiếp theo được thực hiện theo quy định của Thông tư số 06/2026/TT-BTP.

Thông tư cũng quy định, kể từ ngày 1/7/2026, cơ quan thi hành án dân sự và văn phòng thi hành án dân sự sử dụng thống nhất các biểu mẫu ban hành kèm theo Thông tư; thực hiện hủy số biên lai giấy còn tồn theo quy định, trong khi biên lai giấy đã in theo mẫu cũ được tiếp tục sử dụng đến hết.

Đối với hồ sơ, sổ theo dõi quản lý vật chứng, tài sản tạm giữ đã lập trước ngày Thông tư có hiệu lực, cơ quan thi hành án dân sự tiếp tục cập nhật kết quả xử lý cho đến khi hoàn thành việc tích hợp trên cơ sở dữ liệu điện tử.

Ngoài ra, việc phân công tổ chức thi hành án và ủy quyền thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự trước ngày 1/7/2026 vẫn được công nhận. Các trường hợp khiếu nại, tố cáo chưa được thụ lý hoặc đã được thụ lý nhưng chưa giải quyết xong trước thời điểm này sẽ tiếp tục được giải quyết theo quy định của Thông tư mới, bảo đảm tính liên tục trong quá trình thi hành các bản án, quyết định của Tòa án và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực thi hành án dân sự.