Từ 1/7: Quy định mới về giám định tư pháp trong Bộ Quốc phòng

Hoàn thiện quy định về giám định viên và tổ chức giám định tư pháp

Thông tư số 89/2026/TT-BQP quy định nhiều nội dung quan trọng về hoạt động giám định tư pháp trong Bộ Quốc phòng, gồm tiêu chuẩn giám định viên tư pháp; việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, bổ nhiệm lại; cấp, cấp lại và thu hồi thẻ giám định viên; công nhận, hủy bỏ công nhận tổ chức, người giám định tư pháp theo vụ việc; danh mục lĩnh vực chuyên môn giám định; tiếp nhận trưng cầu, yêu cầu giám định; thành lập Hội đồng giám định tư pháp và chế độ, chính sách hỗ trợ người giám định.

Thông tư áp dụng đối với các tổ chức giám định tư pháp công lập, tổ chức và người giám định tư pháp theo vụ việc trong Bộ Quốc phòng; các cơ quan quản lý hoạt động giám định tư pháp cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động trưng cầu, yêu cầu giám định.

Theo quy định, giám định viên tư pháp trong lĩnh vực pháp y và kỹ thuật hình sự phải là sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn theo Luật Giám định tư pháp và các tiêu chuẩn chuyên ngành tương ứng.

Đối với lĩnh vực pháp y, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật có trách nhiệm lựa chọn, lập hồ sơ đề nghị Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm hoặc bổ nhiệm lại giám định viên tư pháp đối với cán bộ thuộc Viện Pháp y Quân đội.

Đối với lĩnh vực kỹ thuật hình sự, Cục Điều tra hình sự Bộ Quốc phòng thực hiện việc lựa chọn, lập hồ sơ trình Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm hoặc bổ nhiệm lại giám định viên tư pháp đối với cán bộ thuộc Phòng Giám định kỹ thuật hình sự Bộ Quốc phòng.

Thông tư cũng quy định trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ khi có quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm hoặc bổ nhiệm lại, danh sách giám định viên phải được đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Quốc phòng và cập nhật vào danh sách chung về người giám định tư pháp của Bộ Tư pháp.

Bên cạnh đó, việc công nhận hoặc hủy bỏ công nhận tổ chức, người giám định tư pháp theo vụ việc được thực hiện trên cơ sở nhu cầu thực tế của hoạt động tố tụng và phải bảo đảm các điều kiện theo quy định của pháp luật.

Nâng cao chất lượng giám định, bảo đảm nguồn chứng cứ cho hoạt động tố tụng

Thông tư xác định hai lĩnh vực giám định tư pháp được thực hiện trong Bộ Quốc phòng là pháp y và kỹ thuật hình sự.

Trong đó, lĩnh vực pháp y gồm các chuyên ngành giám định pháp y, độc chất và y sinh. Lĩnh vực kỹ thuật hình sự bao gồm nhiều chuyên ngành như giám định dấu vết đường vân, dấu vết cơ học, súng đạn, tài liệu, cháy nổ, kỹ thuật, âm thanh, hóa học, kỹ thuật số và điện tử.

Đối với hoạt động giám định, Viện Pháp y Quân đội, Phòng Giám định kỹ thuật hình sự Bộ Quốc phòng và các tổ chức, người giám định tư pháp theo vụ việc có trách nhiệm tiếp nhận trưng cầu, yêu cầu giám định theo quy định của Luật Giám định tư pháp, trừ trường hợp được phép từ chối theo luật định.

Nếu từ chối tiếp nhận hoặc thực hiện giám định, tổ chức hoặc cá nhân được trưng cầu phải có văn bản trả lời, nêu rõ lý do trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận quyết định trưng cầu hoặc văn bản yêu cầu giám định.

Thông tư cũng quy định việc thành lập Hội đồng giám định tư pháp trong Bộ Quốc phòng đối với những trường hợp phải giám định theo hội đồng. Việc thành lập được thực hiện trên cơ sở đề xuất của các cơ quan chuyên môn và do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, Thông tư dành một chương quy định về chế độ, chính sách hỗ trợ người giám định tư pháp. Theo đó, giám định viên tư pháp được hưởng chế độ bồi dưỡng theo quy định của Chính phủ, đồng thời được áp dụng các chính sách hỗ trợ đặc thù nhằm thu hút, phát triển đội ngũ giám định viên có trình độ chuyên môn cao.

Các cơ quan quản lý còn có trách nhiệm bảo đảm đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, kinh phí phục vụ hoạt động giám định; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ và kiến thức pháp luật cho đội ngũ giám định viên.

Đối với những cá nhân có thành tích đặc biệt xuất sắc trong hoạt động giám định, nhất là các vụ án phức tạp mà kết luận giám định là nguồn chứng cứ quan trọng giúp giải quyết vụ án khách quan, chính xác, Thông tư quy định sẽ được xem xét khen thưởng theo quy định của Bộ Quốc phòng.

Việc ban hành Thông tư số 89/2026/TT-BQP góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý về giám định tư pháp trong Bộ Quốc phòng, nâng cao chất lượng hoạt động giám định, bảo đảm nguồn chứng cứ khoa học, khách quan phục vụ hiệu quả công tác điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.