Từ 1/6: Việt Nam triển khai xăng sinh học E10 trên toàn quốc

Theo lộ trình dự kiến, từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 sẽ được triển khai sử dụng trên phạm vi toàn quốc. Việc mở rộng sử dụng loại nhiên liệu này được xem là bước chuyển quan trọng trong chính sách phát triển năng lượng sạch, giảm phát thải và bảo đảm an ninh năng lượng của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới tiềm ẩn nhiều biến động, đặc biệt khi các xung đột vũ trang và cạnh tranh địa chính trị có nguy cơ làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, việc chủ động đa dạng hóa nguồn nhiên liệu được đánh giá là cần thiết. Theo các chuyên gia, việc phát triển và sử dụng nhiên liệu sinh học như xăng E10 không chỉ giúp giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch mà còn góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững và giảm phát thải khí nhà kính.

Một trong những cơ sở quan trọng cho việc triển khai xăng sinh học là hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với xăng, nhiên liệu điêzen và nhiên liệu sinh học. Trước đó, ngày 15/12/2022, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư số 16/2022/TT-BKHCN, kèm theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01:2022/BKHCN. Quy chuẩn này có hiệu lực từ ngày 1/2/2023 và áp dụng đối với các sản phẩm xăng, nhiên liệu điêzen và nhiên liệu sinh học được sản xuất, pha chế, nhập khẩu và phân phối trên thị trường từ ngày 15/6/2023.

Sau một thời gian triển khai, quá trình áp dụng quy chuẩn trong thực tế đã phát sinh một số vấn đề kỹ thuật cần được rà soát, điều chỉnh nhằm bảo đảm tính phù hợp với điều kiện thị trường và yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới. Các cơ quan chuyên môn cho rằng việc sửa đổi quy chuẩn cần dựa trên các luận cứ khoa học, đồng thời bảo đảm sự hài hòa giữa yêu cầu kỹ thuật, hiệu quả kinh tế và mục tiêu bảo vệ môi trường.

Việc rà soát quy chuẩn kỹ thuật cũng diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai nhiều chính sách liên quan đến kiểm soát khí thải và phát triển nhiên liệu sinh học. Trong đó có Quyết định số 19/2024/QĐ-TTg quy định lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải đối với xe cơ giới, cùng với Thông tư số 50/2025/TT-BCT quy định tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống.

Ngoài ra, ngày 26/2/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 07/CT-TTg nhằm thúc đẩy sản xuất, phân phối và sử dụng nhiên liệu sinh học. Đây được xem là một trong những cơ sở quan trọng để triển khai xăng E10 trên phạm vi toàn quốc từ giữa năm 2026.

Theo phân tích của các chuyên gia năng lượng, xăng E10 là loại nhiên liệu được pha trộn giữa xăng truyền thống và ethanol với tỷ lệ tối đa 10% theo thể tích. Theo quy định hiện hành, ethanol sử dụng trong xăng E10 có hàm lượng oxy khoảng 33% theo khối lượng. Khi pha trộn ở mức 10%, hàm lượng oxy trong nhiên liệu có thể đạt khoảng 3,5-3,7%.

Tuy nhiên, một số nguồn xăng nhập khẩu hiện đã có sẵn hàm lượng oxy khoảng 1-1,5%. Khi pha trộn ethanol theo quy định, tổng hàm lượng oxy có thể vượt mức giới hạn trong quy chuẩn hiện hành. Bên cạnh đó, nguồn cung ethanol trong nước hiện mới đáp ứng khoảng 65% nhu cầu, phần còn lại vẫn phải nhập khẩu.

Từ thực tế này, các chuyên gia cho rằng cần xem xét điều chỉnh một số chỉ tiêu kỹ thuật trong quy chuẩn nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động pha chế và phân phối xăng sinh học. Một số đề xuất được đưa ra như điều chỉnh chỉ tiêu về “hàm lượng oxy” theo hướng linh hoạt hơn hoặc áp dụng cơ chế quản lý phù hợp với từng hợp chất oxygenat. Đồng thời, chỉ tiêu “hàm lượng ethanol” cũng có thể được điều chỉnh từ mức “9-10% thể tích” sang “không lớn hơn 10% thể tích” để tăng tính khả thi khi triển khai trên thị trường.

Theo định hướng của cơ quan quản lý, dự thảo sửa đổi QCVN 01:2022/BKHCN dự kiến sẽ được đưa vào chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật năm 2026 và thực hiện theo thủ tục rút gọn nhằm bảo đảm tiến độ triển khai xăng E10.

Việc mở rộng sử dụng xăng sinh học được đánh giá mang lại nhiều lợi ích cả về môi trường và kinh tế. Bên cạnh việc góp phần giảm phát thải khí nhà kính, nhiên liệu sinh học còn giúp tạo đầu ra ổn định cho sản xuất nông nghiệp, đặc biệt đối với các nguyên liệu sản xuất ethanol như sắn, ngô.

Ngoài ra, việc triển khai xăng E10 cũng được cho là có ý nghĩa trong quan hệ thương mại quốc tế, khi chương trình này mở ra khả năng nhập khẩu ethanol từ các quốc gia có sản lượng lớn trên thế giới, góp phần đa dạng hóa nguồn cung năng lượng.

Trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu biến động, biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp và các cam kết quốc tế về trung hòa carbon ngày càng được thúc đẩy, phát triển nhiên liệu sinh học được xem là hướng đi quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy tăng trưởng xanh.

Trước khi triển khai trên toàn quốc, từ ngày 1/8/2025, xăng sinh học E10 đã được Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOil) thí điểm phân phối tại một số địa phương như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Hải Phòng.

Theo đánh giá của các chuyên gia, để việc triển khai xăng E10 đạt hiệu quả, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành và địa phương trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và tăng cường giám sát chất lượng nhiên liệu. Đồng thời, công tác truyền thông cũng cần được đẩy mạnh nhằm giúp người tiêu dùng hiểu rõ lợi ích của xăng sinh học, qua đó tạo sự đồng thuận xã hội và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng bền vững tại Việt Nam.